Búgin Úkimettiń keńeıtilgen otyrysynda elimizdiń ekonomıkalyq jaǵdaıy keńinen talqylandy. Alda ne bolatyny belgisiz degen Elbasy jıyn barysynda birqatar transfertterdi qysqartyp, Ulttyq qordaǵy qarajatty saqtaýdy tapsyrdy.
Oǵan sebep, Ulttyq ekonomıka mınıstriniń aıtýynsha, Ulttyq qordaǵy aktıv 64,7 mlrd AQSH dollaryna jetip, Qazaqstannyń halyqaralyq rezervi jyl basynan beri 4,2 paıyzǵa ósip, 95,2 mlrd AQSH dollaryn quraǵan.
Úkimettiń bul otyrysyndaǵy Elbasynyń Ulttyq qordaǵy qarjyny saqtaýdy qadaǵalalaýynyń birden bir sebebi: bıyl elimizde ınflásıanyń tómendeýi baıqalǵan. Ulttyq ekonomıka mınıstri Qýandyq Bishimbaevtyń aıtýynsha, tamyz aıynda aılyq ınflásıa 0,2 paıyzǵa deıin baıaýlap, jyldyń basynan 5,4 paıyzdy quraǵan.
Ekonomıs Álibek Allıarovtyń aıtýynsha, bizdiń ekonomıkalyq jaǵdaıymyzda ınflıasıanyń bul kórsetkishi jaqsy. Alaıda standartqa saı emes eken.
-Standart boıynsha jaqsy ınflásıa 2 % bolyp sanaly. Biraq buǵan deıin bizge áli uzaq. Biraz ýaqyt ta, jaǵdaı da kerek, - deıdi A.Allıarov.
Al ınflásıany standartqa deıin dálizde qalypty ustap turý úshin ne isteý kerek degen suraqqa ekonomıs Ulttyq qordy sóz etti.
-Inflıasıany jalpy dálizde 2-3 % - da ustap turý úshin halyqtyń qarjysyna emes, saýda-sattyq baılanysyn arttyrǵan jón. Qazirgi jaǵdaıda qordaǵy aqshaǵa tıisýge bolmaıdy, bizde qor onsyz da az. Sol úshin teńgeniń tabıǵı kýrsyn saqtaý da tıimsiz. Munaı bolsa arzan. Óte arzan, - deıdi ekonomıs .
Aıtpaqshy, ekonomıser munaı óte arzan dep dabyl qaǵyp jatqanda, Astanada benzın baǵasy qymbattap ta úlgerdi.
Sonymen búgin Astanada keıbir janar-jaǵarmaı beketterinde AI-92 markaly benzın baǵasy qymbattady. Mysaly, beketterde AI-92 benzıniniń lıtri 126 teńgeden 129 teńge kóterilse, Aı-95 markaly benzınniń de baǵasy 149 teńgeden 152 teńgege ósti.
Ulttyq qor demekshi...
Prezıdent Úkimetke bıylǵa arnalǵan respýbdıkalyq búdjetke ózgerister engizip, Parlamentke usynýdy tapsyrdy. Ózgerister jasaý kezinde ulttyq qordaǵy qarjyny saqtaýdy qatań eskertti de.
Bizge rezerv kerek degen Elbasy Ulttyq qordaǵy qarjyny almaýǵa, transfert kólemin 400 mlrd deńgege qysqartýǵa tapsyrdy.
Álemdik ekonomıkanyń qazirgi jaǵdaıy týraly aıtqan Nazarbaev Eýropa men Reseı tóńiregindegi axýaldyń da el ekonomıkasyna áser etpeı qoımaıtynyn jetkizdi. Alaıda, soǵan qaramastan, el Úkimeti xalyqtyń áleýmettik jaǵdaıyn tómendetpeýi tıis dedi Elbasy.
Osy oraı jekeshelendirýsiz ekonomıkanyń alǵa ilgerilemeıtinin de aıtyp, jekeshelendirýdiń qalaı júrip jatqanyn surady.
Mınıstrdiń aıtýynsha, 299 nysan jekeshelendirilip, odan barlyǵy 85,5 mlrd teńge qarjy túsken.
«1991-1995 jyldary ótkizilgen jekeshelendirý qazirgiden jeńil ótti dep sanaımyn. Jekeshelendirýge qarsy turmaý kerek. Onsyz ekonomıka ári qaraı qozǵalmaıdy. Tek qana qajetti máseleler bolsa jaraıdy, basqanyń barlyǵy jekeniń qolynda bolýy kerek. Sonda ǵana bizdiń bıznes órkendep-ósedi», - deıdi memleket basshysy.
Al ekonomıs Álibek Allıarov jekeshelendirýdiń ekonomıkaǵa aıtarlyqtaı úlken áseri bolmaıtynyn alǵa tartady.
-Jekeshelendirý kerek, biraq keıbir tabıǵı monopolıalyq obektiler bar, olar memlekettiń baqylaýynda qalýy tıis. Jekeshelendirýdiń ekonomıkaǵa áseri shamaly, bıznes qalaı bar, solaı jumys jasaıdy. Ekonomıkany kóterý jáne ustap turý úshin shaǵyn jáne orta bızneske (SHOB) salynatyn salyqty alyp tastaý kerek. Sonda ǵana bızneske jan bitedi. Búdjettiń 80 % - yn iri monopolıser men jer qoınaýyn paıdalanýshylar toltyrady, sondyqtan SHOB salyǵyn alyp tastasa, búdjetten eshteńe joǵalpaıdy, - deıdi ekonomıs.
Indıra Qýat
