Uly Dala eline nebir daryndardy bergen aqyndar men batyrlar jurty taǵy bir perzentin ulyqtady. Qazaq kınosynyń klassıgi Abdolla Qarsaqbaevtyń týǵanyna 90 jyl tolýy rejıserdiń týǵan jerinde atalyp ótti. Belgili óner qaıratkerleri qazaq kınosynyń qulageri jaıynda óz estelikterimen bólisti. Búgingi kıno óneriniń órkendeýine zor úles qosqan biregeı daryn ıesin máńgi este qaldyrý sharalary jarasymdy jalǵasyn tapty.
Aldymen Jańaqurylys aýylyndaǵy A. Qarsaqbaev atyndaǵy orta mektepte murajaıy ashyldy. Bul mektep ǵımaraty bıylǵy oqý jylynda oblys ákimi Amandyq BATALOVTYŃ qatysýymen saltanatty jaǵdaıda ashylǵan bolatyn. Elbasynyń «Nurly Jol» baǵdarlamasy boıynsha zamanaýı úlgide salynǵan keń de jaryq jańa bilim uıasy Abdolla Qarsaqbaev esimimen atalady. Qazaq balalar kınosynyń atasy, «Meniń atym Qoja» tárizdi tamasha fılmder túsirgen kórnekti kınorejısser, ulttyń birtýar tulǵasyn el jadynda máńgi qaldyrý sharasynyń jarqyn bir kórinisi osy. Búginde 85 muǵalim eńbek etip, 1200 shákirt oqıtyn mekteptiń materıaldyq-tehnıkalyq jabdyqtalýy joǵary deńgeıde.
Ulttyq qordan jáne jergilikti búdjetten bir jarym mıllıardtan astam teńge jumsalǵan nysanda alańsyz eńbek etip, sapaly bilim alýǵa barynsha jaǵdaı jasalǵan. Munda sheberhana, mýltımedıalyq, lıngafon jáne ınformatıka, jańa úlgidegi hımıa, fızıka, bıologıa kabınetteri bar. Asqana, májilis zaly, kitaphana, medısına kabıneti tolyqtaı jabdyqtalǵan. Eki birdeı sportzalda oqýshylar voleıbol, basketbol oınap, dene shynyqtyrady. Endi ekinshi qabattan órenderdi ónerdi baǵalap, eljandylyqqa, ulttyń uly tulǵalaryn qurmetteýge tárbıeleıtin murajaı paıda bolýy asa quptarlyq ıgilikti is. Oǵan memlekettiń emes, aýdan azamattarynyń bir jarym mıllıon teńge qarjysy jumsalypty.
Lenta qıý rásimin aýdan ákimi Jandarbek Dalabaev, Halyq ártisi Nurjuman Yqtymbaev jáne Abdolla Qarsaqbaevtyń jary Klara Hamıtqyzy jasaǵannan keıin alǵashqy kelýshiler rejıserdiń ómiri men shyǵarmashylyǵyna qatysty qujattar, fotosýretter, bústi qoıylǵan murajaı ishin aralap kórdi.
Aýdandyq Mádenıet úıinde saltanatty jıyn ótti. Kıno maıtalmanynyń mereıtoıy:
«Abdolla degen esimiń-daǵy
erek tym,
Qazaqtyń namys, rýhyna máńgi
kerektim.
Halqymnyń sendeı jigerli uly
azaımas
Barynda elim, jalyndy jastar,
ór ekpin.
Balaýsa, balǵyn búldirshinderdi
kúldirgen,
Bar isimenen-aq adaldyǵyn
bildirgen.
Balalyq shaqty saǵynǵan kezde,
dáýren-aı,
«Alpamys» penen «Qojany» kórip júrmin men», – degen aqyn jyrymen bastaldy. Keshti Júrgenov atyndaǵy Ulttyq akademıa profesory, akademık, jazýshy Naǵashybek Qapalbekuly mazmundy, mándi júrgizdi. Asyldyń synyǵy, Abdollanyń artynda qalǵan tuıaǵy Toqtar Qarsaqbaevtyń áke jolyn qýyp, kıno salasynda eńbektenip júrgeni belgili. Zal toly kórermen nazaryna kınorejısser Toqtar Abdollauly túsirgen bir saǵattyq «Elim dep soqqan júrek» derekti fılmi usynyldy. Onda Abdolla Qarsaqbaev talantynyń qyrlary baıandalady.
Saltanatty jıynda aýdan ákimi Jandarbek Dalabaev ult ónerinde ózindik orny bar dara tulǵa jóninde sóz sóılep, kópshilik aldynda Klara Qarsaqbaevaǵa syı-qurmet kórsetti. Rejısermen birge eńbek etip, kınolaryna túsken áriptester, shákirtter estelikter aıtty. Bul oraıda Memlekettik syılyqtyń ıegeri, QR halyq ártisi Nurjuman Yqtymbaev, «Daladaǵy qýǵyn» fılminde Áıgerimniń beınesin somdaǵan tanymal aktrısa Gúlnara Dosmatova, Qazaqstannyń eńbek sińirgen ártisi Darıǵa Tilendikelini esten ketpes qyzyqty sátterden syr aqtardy. Sháken Aımanov atyndaǵy «Qazaqfılm» kınostýdıasy basshylyǵynyń quttyqtaýyn Uljan Qoldaý men Bekbolat Myrza jetkizip, áke jolyn jalǵaǵan Toqtarǵa qazaq kınosynyń antologıasyn tapsyrdy jáne «Qazaqfılmniń» keleshekte A. Qarsaqbaev kınosynyń antologıasyn shyǵarý josparyn málim etti. Týystarynan Abdolla Qarsaqbaevtyń jary Klara, uly Toqtar men kelini Maıra lebiz bildirdi. Sondaı-aq, «Aq Orda» qozǵalysy tóraǵasynyń orynbasary Qanat Musaqulov quttyqtady.
Negizinde, 1926 jyldyń qazan aıynda qarapaıym otbasynda on altynshy perzent bolyp dúnıege kelgen ol bala janyn tereń túsindi. Balalar kınosynyń atasy atandy. Balalarǵa arnalǵan qazaq kórkem kınosynyń negizin qalaýshy Abdolla Qarsaqbaev fılmderi oqıǵalyq qurylysymen, tereń mazmunymen, shynaıylyǵymen erekshe. Ol túsirgen týyndylar ómirsheń, qansha ýaqyt ótse de kórermenin joǵaltqan joq. Osyndaı kartınalardyń qatarynda «Meniń atym Qoja», «Balalyq shaqqa saıahat», «Alpamys mektepke barady», «Balalyq shaqtyń kermek dámi» sıaqty basqa da fılmderin ataýǵa bolady. Tek jany taza jaralǵan nar qazaqtyń ǵumyry qysqa boldy.
Rejıserdiń 90 jyldyǵy aýdanda arnaıy is-sharalar jospary boıynsha keńinen atalý ústinde.
Serik SATYBALDIEV, «Jetisý» gazeti
