«Sybaǵa» baǵdarlamasy mal ósirýdi kásip etken baǵbandarǵa úlken kómek bolǵany jasyryn emes. Ońtústik Qazaqstan oblysy da bul baǵdarlamanyń tıimdi tusyn el arasyna keńinen nasıhattap, sonyń arqasynda kóptegen sharýashylyqtar men jeke kásipkerler paıda taýyp otyr. Solardyń biri retinde Otyrar aýdanynda ornalasqan «Ótegen tóbe» sharýa qojalyǵyn aıtýǵa bolady.
Bul sharýa qojalyǵynyń tóraǵasy Esimhan Mamaqov Otyrar aýdany boıynsha «Sybaǵa» baǵdarlamasy arqyly nesıege alǵash qol jetkizgen azamat bolyp shyqty. Ol memlekettiń osy tıimdi baǵdarlamasy arqyly sharýa qojalyǵyndaǵy mal sharýashylyǵyn aıaqqa turǵyzyp, iri-qarasynyń sanyn kóbeıtýdi kózdepti.
Ótken jyldyń kúzinde nesıe alsam degen nıetpen ótinish bergen Esimhan sharýa osylaısha «Sybaǵa» baǵdarlamasynyń Otyrar aýdanyndaǵy ótinishi qanaǵattandyrylǵan alǵashqy klıenti. 6 paıyzdyq ústememen alǵan 6 mln 250 myń teńgesine 29 sıyr satyp alǵan. Onyń ekeýi «gereford» atalatyn asyl tuqymdy buqalar. Sharýa osy arqyly sıyrlarynyń tuqymyn jyl ótken saıyn asyldandyra túspekshi.
Nesıeni alýǵa aýdanda ashylǵan «Otyrar aýyl nesıe» nesıe seriktestigi yqpal etse kerek. Qujattardy jınastyrý, kepilge qoıylǵan múlik pen olardy rásimdeý jáne bankke ótkizý – osynyń barlyǵyn nesıe seriktestigi júzege asyrǵan. Esimhan «bul biz úshin úlken kómek boldy» dep rızashylyǵyn bildirdi. Endi aldaǵy ýaqytta satyp alǵan sıyrlarynyń sanyn kóbeıtip, etti satýǵa shyǵarmaqshy. «Biraq oǵan áli 1-2 jyl kerek, sebebi sıyrlar týyp, ol buzaýlar ósem degenshe biraz ýaqyt ótedi», – deıdi Esimhan. Memleketten sýbsıdıa da alý oıynda bar. Sebebi aldaǵy tańda menshigindegi sıyrlaryn birtindep asyldandyrýdy bastaıdy, al memlekettik sýbsıdıalaý baǵdarlamasynda naq osy asyldandyrý isi de qarastyrylǵan.
«Ótegen tóbe» sharýa qojalyǵynyń negizgi kásibi de osy mal sharýashylyǵyna qatysty, iri-qara maldy jemdeý jáne ósirý, jylqy men taýarly-etti óndirý. Sharýa qojalyǵynyń menshiginde nesıege satyp alǵan sıyrlardan ózge óziniń 30 bas iri-qarasy, 1500-den astam qoıy, 18 jylqysy bar. «Mal sharýashylyǵy ata-babamnan qalǵan kásibim», – deıdi sharýa. Ákesi keńestik tusta 50 jyl mal baqqan shopan, elge syıly azamat bolypty. Qartaıǵan soń shopandyqtyń asa taıaǵyn osy balasyna tapsyrǵan. Esimhannyń ózi shopan atanǵanyna 20 jyl bolsa kerek. Osynshama ýaqyt ishinde aǵamyz mal baǵýdyń qyr-syryn jetik biletin ákki shopanǵa aınalypty. Qora-qopsysynyń jaılylyǵyn, mal basyn kemitpeı qaıta jyl ótken saıyn kóbeıtip, osynshama myńǵyrǵan maldyń ebin taýyp, shashaý shyǵarmaı otbasylyq bızneske aınaldyryp otyrǵanyn kórip qyzyqtyq. «Mal baqqanǵa bitedi» degen qazaqy danalyq osyndaı eńbekqor sharýalardy kórgennen keıin aıtylǵany shúbásiz.
Jalpy, eńbek etsem degen adamǵa jumys qashanda tabylady. Tek bastaıtyn isińniń qyr-syryn bilýiń kerek. Sosyn kishkene yntań bolsa, jalqaýlyqtan arylyp, jan-jaǵyńda ne bop jatqanynan habardar bolyp otyrsań tirligiń alǵa basady. Memleket te ne isteseń óziń bil dep sharýany aıdalaǵa tastap ketken joq. Jyldan-jylǵa aýyl sharýashylyǵyn damytýǵa qatysty neshe túrli zańdar shyǵaryp, tıimdi baǵdarlamalar túzip, osy arqyly aýyldaǵy aǵaıynnyń jaǵdaıyn túzeýge barynsha atsalysyp jatyr. Joǵarydaǵy Esimhan sekildi istiń kózin taba bilgen sharýalar tıisinshe damýdyń sara jolyna túsip keledi.
Aqerke Aıanqyzy
Otyrar aýdany
