Shet elderde «Áýlıe Valentın» atalyp kelgen meıramnyń qazaqsha nusqasy Qozy Kórpesh – Baıan sulý meıramyn toılaý qanshalyqty mańyzdy?! Qashanǵy qazaq shet eldegi dúnıelerdiń qajet nemese qajet emes ekendigin saralamaı plagıat jasaı beredi? Qazaq halqy ejelden-aq qyz ben jigit arasyndaǵy sezimdi, mahabbatty ózgelerge jarıa qylmaı, jasyryn ustaǵan. Qaı qazaq qyzy óz sezimin jigitke týra aıtyp edi nemese qaı jigit eldiń kózinshe «Men saǵan ǵashyqpyn» – , dep júrektegi sezimin aıqaılap aıtqan. Mahabbattyń naǵyz keremeti ony jasyryn ustaýda emes pe edi?! Al biz ony jarıaǵa jar salyp aıtsaq mahabbat sóziniń mán-maǵynasyn joǵaltyp alatynymyz jalǵan emes.
Bul aty shýly meıram qazaq jerinde 1999 jyldan bastap toılanyp kele jatyr. Sondaǵy maqsat jastarǵa mahabbat seziminiń shynaıylyǵy men mańyzdylyǵyn túsindirý dep aǵynan jarylady uıymdastyrýshylar. Osy kúnge oraı ár qalada, ár ýnıversıtet qabyrǵasynda belgili bir juptardyń arasynda jarys ótip, marapattalyp jatady. Bul jerde eshqandaı mán-maǵyna da, maqsat ta kórinbeıdi. Bul jerdegi maqsat ózgeshe sekildi. Osy meıramdy joǵary deńgeıde nasıhattaý arqyly jastardyń sanasyna sińdirý, boıyn úıretý. Bul meıramnyń biz kúresip júrgen «Áýlıe Valentın» kúninen qandaı artyqshylyǵy bar.
Jastar «Áýlıe Valentın» merekesindegi sezimderin «Qozy Kórpesh – Baıan Sulý» meıramynda da ashyq bildiredi. Eki meıramda da jigitter óz aramdyqtaryn iske asyra alady, qyzdar namysyn aıaqqa taptaıdy. Mine, biz osy soraqylyqtardyń aldyn alýdyń ornyna kerisinshe áreket jasap jatyrǵan sıaqtymyz. Osy meıramǵa oraı belgili bir deńgeıde tendrler bólinip, qarajat jumsalady eken. Nege biz osyndaı arzan, bir tıynǵa da qajeti joq dúnıeler úshin sonsha qarajat jumsaýymyz kerek. Keıbir uıymdastyrýshylar mahabbat sóziniń maǵynasyn jastarǵa keń deńgeıde túsindirýdi maqsat etip otyrmyz dep suhbat beredi. Mahabbat sózi tek qyz ben jigit arasyndaǵy sezimdi ǵana bildirmeıtini belgili. Osy jaǵynan dáripteýdi negizgi maqsat etip qoıǵan bolsa meıramnyń aty nege «Qozy Kórpesh – Baıan Sulý» dep atalady degen suraq ta týyndaıdy. Bul meıramdy nasıhattamasaq ta búgingi jastar bir-birine sezimderin jasyryp, syılyq jasamaı qalmaıdy. Biz keleshek jastardyń sanasyn qajet emes dúnıelermen ýlamaýymyz kerek. Bul meıram osylaı jalǵasyn taýyp toılana beretin bolsa atalǵan soraqylyqtyń aldaǵy ýaqytta tolastamasy anyq. Buǵan deıin mahabbat nasıhattaýdy qajet etpegen, etpeıdi de. Bul meıram qazaq jastarynyń arasynda jasandy sezimniń paıda bolýyna ákelip soqtyrary anyq. Bul las meıramdy Qozy men Baıannyń kirshiksiz sezimine teńep lastaýdyń da qajeti joq.
Avtory: Ásel Óteshova
