Bıyl 22-25 maýsym aralyǵynda Astanada halyqaralyq EKSPO-2017 kórmesi aıasynda Nursultan Nazarbaevtyń qatysýymen Dúnıejúzi qazaqtarynyń V Quryltaıy ótedi, - dep habarlaıdy Qamshy aqparat agenttigi.
Quryltaı baǵdarlamasynyń negizi QR Prezıdenti, Elbasy Nursultan Nazarbaevtyń "Bolashaqqa baǵdar: rýhanı jańǵyrý" atty baǵdarlamalyq maqalasynda aıtylǵan tujyrymdamalyq ıdeıalaryna qurylǵan. Dúnıejúzi qazaqtarynyń Quryltaıy elimizdiń qoǵamdyq-saıası ómirindegi mańyzdy oqıǵa bolyp sanalady. Ol 1992-2017 jyldar aralyǵynda ótken bes Quryltaıdyń ózara sabaqtastyǵynyń bar ekendigin kórsetedi jáne táýelsizdik kezeńderinde Qazaqstan Respýblıkasynyń aıtýly tabystarǵa, sonyń ishinde etnıkalyq kóshi-qon saıasatynyń jetistikterine qol jetkizgendigin pash etedi.
Quryltaı jumysyna barlyǵy 750 delegattar men qonaqtar qatysady, onyń 350 adamy alys jáne jaqyn shetelderdegi álemniń 39 elinen keldi. Quryltaı delegattary men qonaqtarynyń 80 paıyzy mundaı is-sharaǵa alǵash ret qatysady. 750 delegattar men qonaqtardyń basym kópshiligi ǵylymı-shyǵarmashylyq jáne pedogogıkalyq zıalylar ókilderi, bıznes, sport, buqaralyq aqparat quraldary salalarynyń mamandary, memlekettik jáne qoǵamdyq uıymdardyń qyzmetkerleri bolyp sanalady.
Aldyńǵy tórt Quryltaıǵa qatyspaǵan álemniń segiz elinen V Quryltaıǵa delegattar men qonaqtar kelip otyr. Olardyń qatarynda Japonıa, Koreıa Respýblıkasy, Italıa, Irlandıa, Chernogorıa, Polsha, Ázirbaıjan, Moldova elderi de bar. Quryltaı delegattary men qonaqtarynyń 60 paıyzyn 35 jasqa deıingi jastar quraıdy. Olar deni - túrli elderdegi jáne Qazaqstandaǵy jastar uıymdarynyń, stýdenttik birlestikteriniń kóshbasshylary, magıstranttar, doktoranttar jáne jas mamandar.
Quryltaı aıasynda tuńǵysh ret "Nur Otan" partıasynyń qoldaýymen "Jastar rýhanı jańǵyrýdy qoldaıdy" atty dúnıejúzi qazaq jastary kóshbasshylarynyń forýmy ótedi. Quryltaıǵa shetelden keletin qandastar qatarynda - Moldova Respýblıkasy Parlamentiniń depýtaty, ǵalym-saıasattanýshy Bogdan Kaıdaruly Syrdá (Kıikbaev), Reseı Federasıasynyń Tomsk oblysy gýbernatorynyń áleýmettik saıasat jónindegi orynbasary Shyńǵys Aqataev, RF-iniń Altaı Respýblıkasyndaǵy Týrata aýdanynyń ákimi Amanjol Saharánov, Omby oblystyq altynshy shaqyrylǵan zań shyǵarýshy jınalysynyń depýtaty Nurlan Qartabaev, Orynbor oblysyndaǵy Orsk qalalyq keńesiniń depýtaty Qurmambaı Qumaqbaev, Sankt-Peterbordaǵy Aımaqtyq ekonomıka jáne zań ýnıversıtetiniń rektory Erlan Ysqaqov, Qyrǵyzstan halyqtary Assambleıasy keńesiniń múshesi Erkin Bólekbaev, Máskeýden Alash Orda tarıhynyń belgili zertteýshisi, Reseı jaratylystaný akademıasynyń korespondent-múshesi, tarıh ǵylymdarynyń doktory Dına Kıseleva (Amanjolova), Batys Sibir qazaqtarynyń etnografıalyq jáne turmystyq mádenıeti jónindegi monografıalar avtory, dosent Sholpan Ahmetova Omby qalasynan, Abaı óleńderin ózbek tiline aýdarǵan Abdolla Rústemov, túmendik belgili jýrnalıs, "Kóshpendiler" derekti kitabynyń avtory Qalıl Qabdýlýahıtov bar.
Quryltaıǵa keletin Aǵypar Bákeı Mońǵolıa aýylsharýashylyǵy ǵylymı akademıasynyń vıse-prezıdenti, Baýyrjan Ermekbaev Qaraqalpaqstandaǵy aýdandyq sottyń tóraǵasy, Gúlsim Masaqova Berlındegi (Germanıa) Gýmbold ýnıversıtetiniń Orta Azıany zertteý Ortalyǵy "Qazaqstan tarıhy jáne qazaq tili" kafedrasynyń meńgerýshisi bolyp jumys isteıdi. Delegattar arasynda - Reseı ekinshi Memlekettik Dýmasynyń depýtaty, "Alashorda" qozǵalysy jetekshileriniń biri, Túriksib temirjolyn jobalaý men salýdy belsendi túrde júzege asyrýshy, qazaqtan shyqqan tuńǵysh temirjolshy-ınjener, qoǵam qaıratkeri Muhamedjan Tynyshpaevtyń nemeresi, metaltaný salasyndaǵy fılosofıa doktory, kanadalyq Asqar Sheıh-Áli, ataqty dintanýshy-ǵalym Halıfa Altaıdyń Fransıa jáne Qazaqstanda turatyn uldary, Túrkıadaǵy kolej dırektory Óztopyraq Súleımen, Ózbekstan, Mońǵolıa, Reseıdiń Omby oblysyndaǵy, AQSH-taǵy (Húston, Tehas shtaty) qazaq tilindegi mektepterdiń dırektorlary men muǵalimderi, Mońǵolıa men Reseıdiń Altaı Respýblıkasyndaǵy qazaq murajaılarynyń dırektorlary, Mońǵolıanyń Baıan-Ólgeı aımaǵyndaǵy M.Qurmanhan atyndaǵy qazaq drama teatrynyń dırektory, mońǵol televıdenıesindegi qazaq tilindegi tuńǵysh baǵdarlama avtory, taekvondadan Túrkıa chempıony, Irannyń Sarı qalasyndaǵy qazaq dıasporasy arasynan shyqqan tuńǵysh ınjener áıel bar.
Delegattardyń kópshiligi qazaq tilin, ulttyq salt-dástúrlerdi, bekzattyq mádenı muralardy saqtaý jáne nasıhattaý, genderlik qozǵalysty damytý jóninen shetelderdegi tanymal qoǵam qaıratkerleri bolyp tabylady.
Sondaı-aq, Quryltaıǵa Germanıa, Fransıa, Ózbekstan, Reseı elderindegi etnomádenı qozǵalystyń ardagerleri de qatysady. Olardyń ishinde Kelnnen kelgen Ábdirahman Chetın, Parıjdegi aqsaqaldar keńesiniń tóraǵasy Abdýlsámet Altaı, tashkenttik Tashbolat Babajanov, Lenıngrad oblysy jáne Sankt-Peterbor qalasy qazaq qoǵamynyń prezıdenti Sársenǵalı Quspanov bar. Aýǵanstan, Túrkıa, AQSH, Germanıa, Fransıa, Latvıa, Belorýssıa, Qyrǵyzstan, Tájikstan, Túrikmenstan, Reseı men Qazaqstan elderiniń shaǵyn jáne orta bıznes ókilderi de Quryltaı delegattary retinde óz salalarynyń problemalary týraly oı bólispek. Quryltaı delegattarynyń ortasynda Reseı, Mońǵolıa, Qyrǵyzstan jáne Túrkıadaǵy (alǵash ret) tanymal jýrnalıser, aqparat quraldarynyń (gazet, jýrnal, televıdenıe, radıo) redaktorlary men bas redaktorlary da bar. Túrik tildes memleketter yntymaqtastyǵy Keńesi (Túrik keńesi) Bas hatshysynyń orynbasary Omer Kojamen, "Túriksoı" halyqaralyq uıymynyń Bas hatshysy Dúısen Qaseıinov, sheteldik ázirbaıjandarmen jumys jónindegi memlekettik Komıtettiń tóraǵasy Nazym Ibragımov (Baký q.), Fransıa qazaqtary qaýymdastyǵynyń prezıdenti Berlın Irıshev (Parıj q.), Mońǵol Elshisi dárejesindegi, Dúnıejúzilik mońǵol kongresiniń jetekshisi Dagva Sahılgaan (Ulan-Batyr q.) Quryltaıǵa alǵash ret qurmetti qonaq retinde shaqyrylyp otyr. Quryltaıǵa Dýshanbeden fılologıa ǵylymdarynyń doktory, Reseı-Tájikstan (Slaván) ýnıversıtetiniń profesory, Tájikstan qazaqtarynyń tarıhy týraly ǵylymı monografıanyń avtory Absattor Nuralıev qatysady. Sosıalısik Eńbek Eri, KSRO Halyq ártisi, KSRO memlekettik syılyǵynyń laýreaty Bıbigúl Tólegenova, Qazaqstannyń Eńbek Eri, Qazaq KSR-iniń Halyq jazýshysy Oljas Súleımenov, KSRO memlekettik syılyǵynyń laýreaty, Qazaqstan Respýblıkasynyń memlekettik syılyǵynyń ıegeri Marfýǵa Aıtqojına, KSRO Halyq ártisi, Qazaqstannyń Eńbek Eri Asanáli Áshimov, tuńǵysh qazaq ǵaryshkeri, Keńes Odaǵynyń Batyry Toqtar Áýbákirov, Halyq qaharmany, ǵaryshker Talǵat Musabaev, Halyq qaharmany, ǵaryshker Aıdyn Aıymbetov, Qazaq KSR-iniń Halyq ártisi jáne Qazaqstan memlekettik syılyǵynyń ıegeri Roza Rymbaeva, Qazaqstannyń Halyq ártisi, Eńbek Eri Aıman Musahodjaeva, olımpıada chempıondary Islam Qanat, Baqtıar Artaev, Danıar Eleýsinov, Qazaqstan chempıony Aqjúrek Tańatarov, t.b. qazirgi ataqty sportshylar,uzaq jylǵy ustazdyq jemisti qyzmeti úshin elimizde tuńǵysh ret Qazaqstannyń Eńbek Eri atanǵan Aıagúl Mırazova da Quryltaıdyń qurmetti qonaqtary bolyp tabylady. Delegattar qatarynda - ekonomıka, ǵylym jáne bilim, mádenıet pen sport, bıznestiń damýyna eleýli úles qosqan belgili oralmandar. Aıtalyq, "Qurmet" ordeniniń ıegeri, Reseılik munaıshy Qaınýlla Qasenov, Mońǵolıanyń halyq ártisi, Qazaqstannyń eńbek sińirgen qaıratkeri Avhıı Havlash, fızık ǵalym Dosan Baımolda Mońǵolıadan, fılosof Erkın Baıdarov Ózbekstannan, shyǵystanýshy Islam Jemeneı Irannan, Qytaıdan kelgen aýdandyq maslıhat depýtaty Bázilhan Ábdiǵanı, jýrnalıs Qutmaǵambet Qonysbaı Qaraqalpaqstannan, sýretshi Rystan Ómirzaq Mońǵolıadan, kásipker Nyǵarbaı Tóleýbaı Mońǵolıadan, opera ánshisi Tileýbek Qojanuly, aqyndar Almas Saqbaev pen Qaırat Qulmuhamed Qytaıdan jáne t.b. qonys aýdarǵan.
Quryltaı jumysyna QR Parlamentiniń Senat jáne Májilis depýtattary, mınıstrlik pen vedomstvalar basshylary, túrli partıalardyń, qoǵamdyq qozǵalystardyń kóshbasshylary, Qazaqstandaǵy ulttyq-mádenı ortalyqtardyń basshylary qatysady. "Nur Otan" partıasynyń ókilderi de bul jıynǵa keńinen qatystyrylmaq. Ult Kóshbasshysy, Dúnıejúzi qazaqtary qaýymdastyǵynyń Tóralqa Tóraǵasy N.Á.Nazarbaevtyń álemge máshhúr bedeliniń nátıjesinde tarıhı otandarynyń qol jetkizgen tabysymen tanysýǵa degen qushtarlyq Quryltaıǵa keletin sheteldik delegattardyń basyn biriktiredi.
