Astanadaǵy EKSPO-da bolǵan amerıkalyq tilshi reportaj jazyp, onda Astanany "aıdaladaǵy elorda" dep atap, kórmeniń ózin qyzyqsyz, ári qańyraǵan bos degen eken. Bul týraly Qamshy aqparattyq agenttigi sputniknews.kz-ke silteme jasaı otyryp habarlaıdy. Bedeldi amerıkalyq Foreign Policy jýrnaly Astanadaǵy halyqaralyq kórmeden kólemdi maqala jazǵan, alaıda jýrnalısiń kórme týraly málimetteri juqalap aıtqanda, ádiletsizdeý.
«Pavılonǵa jalǵyz kelýshi» «Qazaqstan halyqaralyq kórme ótkizip, eldiń abyroıyn kóterý úshin fýtýrısik qala soqty, biraq bir kishigirim problema bar: Astana qonaq shaqyrýdy umytyp ketken», — dep bastaıdy óz reportajyn jýrnalıs Djeıms Palmer.
«Gresıa pavılonynda men jalǵyz kelýshi boldym. Kópshilik pavılondarda personaldan bóten eshkim bolmady. Tek Qytaı, Germanıa, AQSH sekildi iri elderdiń pavılondarynda ondaǵan adamdar boldy. Alaıda kópshilik elderdiń pavılondarynyń syrtynan men bos qorshaýlar arqyly óttim. Kórmedegi úsh adamnyń ekeýi beıdjık taqqan», — deıdi jýrnalıs.
Óz reportajynda ol, Astananyń postkeńestik keńistikte EKSPO-ny qabyldap jatqan tuńǵysh memleket ekenin atap ótken. Bul rette, Astanadaǵy EKSPO-nyń kishi kórme mártebesine ıe ekenin barshaǵa belgili ekenine qaramastan, jýrnalıs nege ekeni belgisiz Shanhaıda ótken EKSPO-2010-men salystyrady. «Men 2010 jyly Shanhaıdaǵy EKSPO-da bolǵan kezimde, kósheden ótip bolmaıtyn, kórmege 73 mıllıon adam keldi. Resmı málimetter boıynsha Astana 670 myń bılet satqan, alaıda bul sıfrdyń shynaıylyǵyna qatysty salmaqty kúmán bar», — dep jazady jýrnalıs.
Qazaqstandyqtyń yzasyn qalaı keltirýge bolady? «Qazaqstandyqtardyń yzasyn keltirýdiń eki tásili bar. Boratty eske salý, nemese «Nur Álem» pavılonyn Ólim Juldyzy dep ataý», — deıdi Palmer. Ol EKSPO-ǵa keletin týrıserdiń sany boıynsha týra jasalmaǵan boljamdar úshin qazaqstandyq bılikti synaıdy. «Jyl saıyn Qazaqstandyq uıymdastyrýshylar úsh aılyq is-sharanyń boljamdy kelýshiler sanyn tómendetip otyrdy — 5 mıllıon, 3 mıllıon, endi 2 mıllıon. Ashylý saltanatynda, resmı derekterge sáıkes, 10 myń kelýshi bolǵan, biraq ol tym asyra baǵalaý. Kelesi kúni adamdar odan da az boldy», — dep jazady Palmer.
Ol Qazaqstannyń shetelden kelýshilerdi tartýǵa tyryspaǵanyn alǵa tartady. «Reseıden azǵana adam» kelgen, al ózge kórshi elderden eshkim derlik kelmedi, dep málimdeıdi tilshi. «Aıdaladaǵy astana» Palmerdiń pikirinshe, álemde Qazaqstannyń qaıda ornalasqanyn jáne qazaqstandyqtardyń qandaı adam ekenin jaqsy bilmeıdi eken. Al kórmeniń ózin ol qyzyqsyz dep atady.
«EKSPO uıymdastyrýshylary Astanaǵa ótkizý quqyǵyn bergende ne oılaǵan? Nelikten bul túkpirdegi Astana oǵan umtylýdy uıǵarǵan?», — degen yzalyǵyn bildiredi batystyq jýrnalıs. Qazaqstandyqtardyń ulttyq abyroıy úshin álemge ózin tantý asa mańyzdy, degen syńaı tanytty Palmer. «Astananyń basym bóligi óte kórikti. Biraq ol da jartylaı bos jáne qonaq úıleri de asa qymbat», — deıdi ol.
Sholýshy: Ásel Óteshova
