Kópten kútken «EKSPO-2017» halyqaralyq kórmesiniń jabylǵanyna 1 aptadaı ýaqyt boldy. «6 aı kútken toıymyz 6 saǵatta ótip ketti» dep bir ókinish, bir qýanyshymen bólisip júrgen qazaqtardy talaı kórdik. Bul joly da dál sondaı kúıge tap bolǵandaımyz. 5 jyl buryn «Astanada halyqaralyq kórme ótedi» dep júrgenimizde 3 aı ótken kórmemiz 3 kúndeı kóz aldymyzda jalt ete tústi. Kórmeniń qalaı ótkeni týrasynda aıtylǵan áńgime kóp, pikirler saryny áli de taýsylar emes. Biri synap minese, biri mundaı kórmeniń elimizde ótkenin úlken maqtanyshqa balady.
115 el men 22 halyqaralyq uıym qatysqan «EKSPO-2017» Halyqaralyq mamandandyrylǵan kórmesine jalpy kelgen qonaqtyń sany 3 998 545 adam kelgen. Kórmege degen qyzyǵýshylyǵy joǵary Qazaqstan turǵyndarynyń sany mıllıonnan aspasa, kem emes. Jazdyń 3 aıyndaǵy demalys ýaqytynyń bir bóligin kórmege arnaǵan turǵyndardyń jas mólsheri de ár qalaı. Jasynan bastap kárisine deıin kórmemen tanysyp, oı qalyptastyryp jatyr. Sol qazaqstandyqtardyń teń jartysy mektep oqýshylary ekenin de aıta ketý kerek.
Úlken jastaǵy adamdar óz pikirlerimen bólisip, áleýmettik jelilerde qyzý talqylap jatty. Al erteńgi Qazaqstan bolashaǵynyń tutqasyn ustap turatyn búgingi oqýshylarymyz qandaı pikir qalyptastyrdy eken? «EKSPO-2017» kórmesi búldirshinderimizge ne berdi, ne úıretti? Qamshy.kz aqparat agenttiginiń tilshisi «EKSPO-2017» halyqaralyq kórmesin tamashalap kelgen Almaty oblysy, Jambyl aýdany Qarǵaly aýylyndaǵy KMM «Qarǵaly №3 mektebiniń» belsendi oqýshylarmen áńgimelesip kórdi.
Mekteptiń belsendileri elimizde halyqaralyq deńgeıde kórmeniń ótkenin maqtan tutady.
3 synyp oqýshysy Japparova Azıza Astanaǵa bararda kórmeni dál ózi kórgendeı ǵajaıyp dep elestetpegen.
«Men poıyzben Astanaǵa bara jatqanda kórmeni kóz aldyma elestetip kórdim. Jaı ǵana ulttyq kıimder men túrli buıymdar satatyn ǵımarat shyǵar dep oıladym. Nurǵanym apaı «mine, keldik» degende aýzym ashylyp qaldy. Biz Qazaqstan pavılonyn 3 saǵat araladyq. Qatty unaǵany birinshi qabattaǵy sıqyrly taqta boldy. Taqtadaǵy salttyń atyna qolyńdy tıgizseń, sýretter qozǵalyp, sóıleı bastady. Men elimizdiń kóp salt-dástúrlerin bir orynda turyp-aq bilip qaıttym. Barǵanyma qatty qýanamyn, sebebi talaı dúnıemen tanysyp qaıttym. Barmaǵandar kóp nárseden qur qaldy.», - dedi byldyrlaǵan tilimen óziniń umytylmas sapary jaıynda estelikterimen bólisken Azıza.
7 synyp oqýshysy Qaıdar Erkebulan fızıka men matematıkany súıip oqıdy. Sol sebepti EKSPO-2017 kórmesindegi túrli tehnıkalyq buıymdar kózine ottaı basyldy. Robottar, mashınalar jasaý Erkebulannyń armany. Halyqaralyq kórme oqýshynyń armanyna shabyt qosyp, elin damytatyn azamat bolýdy maqsat etýine túrtki boldy.
«Maǵan qatty unaǵany Japonıa pavılony boldy. Barlyq jasaǵandaryn men je elim úshin paıdalansam deımin. Pavılonnyń ishi qarańǵy boldy, sebebi tehnologıasy damyǵan memlekettiń pavılonyna kelýshiler úshin úlken áser qaldyrýdy qalaǵan. Bir túsingenim, japondyqtardyń tehnologıasy elektronergeıany únemdi paılanýǵa jumsalǵan. Bizdiń elimizde jaryqtyń, gazdyń, sýdyń baǵasy qymbat dep aıtyp otyratyn anam. Men sabaǵymdy jaqsy oqyp, Japonıaǵa oqýǵa baramyn. Olardyń tehnologıasymen tanysyp, bar bilgenimdi Qazaqstanda júzege asyramyn», - deıdi nebári 13 jastaǵy Erkebulan.
7-synyp oqýshysy Sapar Quralaıǵa Qazaqstannyń pavılony erekshe unaǵan. Pavılonyd úsh saǵat boıy aralasa da, shyqqysy kelmegen Quralaı tátti estelikterimen qulshyna bólisti.
«Qazaqstan pavılonynda kún, jel, sý, ǵarysh energıasynyń úlgilerimen tanystyq. Pavılonnyń ishi de, syrty da kóz tartarlyq. Lıftileri, lazerlik shoýlary da erekshe. İshinde júrip, Qazaqstandy túgeldeı aralap shyqqandaı boldyq. Bir qabaty jelge, basqasy kúnge, endi biri ǵaryshqa arnalǵan. Kúnge de, aıǵa de serýendep keldik.
Reseı pavılony da erekshe unady. Naǵyz Arktıkany kórgendeı boldyq. Úsh aı boıy qalaı muz bolyp saqtalyp turǵanyna tań qaldym. EKSPO-ny aralaǵanyma qýanamyn jáne elimizde osyndaı kórmeniń ótkenin maqtan tutamyn».
4-synyp oqýshysy Shefer Polına sýrteshi bolýdy armandaıdy. Kóbine peızaj salǵandy jaqsy kóretin Polınanyń Malaızıa pavılonyna kirgende shabyty ashyla túsken.
«Jýnglı álemine engendeı boldyq Buryn-sońdy mundaıdy tek kınolardan ǵana kóretinmin. Malaızıa pavılonyna kirip, ózim jýnglıge baryp kelgendeı boldym. Aınalamyzdyń bári jap-jasyl boldy. Kire salǵanda qustardyń, sýdyń daýsy estildi. Sol jerde otyryp alyp, sýret salǵym keldi. Biraq basqalaryn da aralaý kerek boldy. Almatyǵa qaıtqanda bárin salamyn dep oıladym. Sabaq bastalyp, áli ýaqytym bolmaı júr»,- dep bólisti óz esteligimen Polına.
10 shaqty oqýshyny ertip barǵan mektep dırektorynyń tárbıe isi jónindegi orynbasary Aıtjanova Nurǵanym Absadyqqyzy oqýshylaryn «EKSPO-2017» halyqaralyq kórmesine ertip baryp, aralatqanyna dán rıza. «Bul saparymyz – oqýshylardyń bolashaǵyna úlken qadam boldy» deıdi ustaz jýrnalıske aıtqan pikirinde.
«Mektebimizdiń oqýshylary bizge týǵan balalarymyzdaı bolyp ketken. Óz balamyzdyń bolashaǵy úshin bárin jasaımyz ǵoı, sol sekildi mektebimizdiń ár oqýshysynyń bolashaǵy bizdi alańdatady. Úlken azamat bolyp óssin, eliniń maqtanyshy bolsyn, eliniń ıgiligi úshin eńbek etsin dep jantalasamyz. Sóıtip júrgende «EKSPO-2017» halyqaralyq mamandandyrylǵan kórmesine jolymyz tústi. Kóp mektepter aýdan ákimdigi talap etken soń amalsyzdan baryp jatady. Al biz qanatymyzdy keń jaıyp, Astanaǵa qustaı ushyp bardyq. Kórmeni aralaý arqyly bilim jınadyq, armandadyq, armanymyzǵa shabyt qostyq. Ásirese, oqýshylarymyz úlken áser aldy. Olar Qazaqstannyń bolashaǵy. Erteńgi kúni eldi damytatyn úmitterimiz. Qazaqstanna ózge pavılondarǵa kirgen bette bizde de osyndaı bolsa ǵoı dep armandap júrdi. Sol armandaryn mindetti túrde óz qoldarymen júzege asyratyndaryna senimdimin. Al Otanymyz úshin, Elbasymyz úshin basymyzdy tike kóterip, «bul – bizdiń el» degen maqtanysh keýdemizdi kernep, rıza bolyp aýylymyzǵa qaıttyq», - dedi Nurǵanym Absadyqqyzy.
Jarqyn bolashaqqa jol bastaǵan «EKSPO- 2017» halyqaralyq mamandandyrylǵan kórmesi talaıdyń bilimine bilim, shabytyna shabyt qosty. Elimizdiń búldirshinderimen kórme jaıly tildesý arqyly bolashaǵymyzdyń tutqasy berik bolady degen senim uıalady boıymyzda. Sebebi bolashaq Qazaqstan – búgingi búldirshinderimizdiń qolynda.
Gúlim JAQAN
