Jaqynda Olga Agapovanyń ratel.kz saraptamalyq-ınternet portalynan «Destrýktıvnaıa salafıtskaıa sekta na prımere odnoı semı» atty maqalasyn oqydym. Sirińke tıip ketse, janyp ketkeli turǵan ózekti taqyryp jaǵa ustatpaı qoımady. Ózekti órteıtin ókinish. Shyrmalǵan taǵdyr... Shańyraǵy shaıqalǵan otbasy... Sanasyn úreı bılegen balalar...
Búgingi tańda radıkaldy jáne dinı fanatızmge qatysty jaıttardyń barlyǵy derlik qaýipti. Olga Agapovanyń jazbasynan búgingi qoǵamnyń ashshy shyndyǵyn kórýge bolady: «Búgin men eski dosymmen kezdestim. Olar qalypty otbasy bolatyn, 4 jáne 5 jastaǵy eki qyzy bar. Eri jumys istep, áıeli otbasynda balalardy tárbıelep otyrǵan...
Aqyrynda «sestralarmen» bolǵan tanystyqtan soń, áıeli hıdjab kıip, namaz oqý týraly sheshim qabyldaıdy. Biraz ýaqyttan keıin «apa-sińlilerdiń» janynda áldebir «baýyrlar» tabylyp, barlyq hıdjab kıgenderdiń arasynda myqty baılanys ornaı bastaıdy. Osy sátten bastap otbasylyq ómirde úlken ózgeris boldy. Teledıdar qaraý, áýender tyńdaý jáne fılmderdi kórý – haram, balabaqshada ótetin erteńgilikterde sóıleý – haram, neke júzigin taǵý – haram. Joldasyna da: «Sizben birge uıyqtaý durys emes, siz adal musylman emessiz» dep aıta bastaıdy. Týǵan kún, jańa jyl sekildi merekelerdi toılaýǵa múldem qarsy. Tipti balalarǵa ertegi aıtylmaýy kerek. Ony kúpirler oılap tapqan. Syrqattanyp aýyrǵan balalardy emdeýge jáne emdetýge bolmaıdy, olardy Alla qorǵaıdy... Keshki saǵat altydan soń terezelerdi ashýǵa bolmaıdy, sebebi bul ýaqytta shaıtandar ushyp júredi.
Almatydaǵy bir meshittiń ımamymen júzdestirip, pikirlesý jóninde aıtqanda, ózderin shynaıy musylman sezingendikten, «olar Hanafı mázhabynda» dep meshitke barýdan da bas tarta bastady. Sáláfılerdiń «naǵyz musylmanbyz» degen oı jeteginde júrgenmen, adasýshylyqta ekenin bul áıel de anyq bilmegen bolsa kerek. Úsh jyl boıy sergeldeńge salǵan sáláfızmniń shyrmaýy aıaǵynda bir otbasyn oırandady. Bitpeıtin kıkiljiń men urys-keristen úreılengen, esh jazyǵy joq sábıler shkaftyń ishine jasyrynatyn. Kúıeýine: «Senimen tura almaımyn jáne senimen uıyqtaı almaımyn» dep qaıtalaı beretin...
Kámeletke tolmaǵandardyń isteri jónindegi sot barlyq jaǵdaıdy anyqtaǵan soń balalaryn ákesine tapsyrady. Qyzdar analaryn qanshalyqty jaqsy kóremin dep aıyrylýdy qalamasa da, bir jasyryn syr ashylmaı qaldy. Sáláfıler ony barynsha jasyrdy. Quqyq qorǵaý organdarynyń aralasýynyń arqasynda keıbir «baýyrlar» elden shyǵaryldy. Biraq eń qorqynyshtysy – elden ketip, balalardy Ázirbaıjanda jasyrýy boldy...»
Iá, sergeldeńge salǵan sáláfızmniń qasireti – otbasynyń shańyraǵyn ortasyna túsirip, balalardy jáýdeńdetip, nekeni tárk etýi
Derttiń úlken-kishisi bolmaıdy. Sol sekildi dástúrli dinimizden artyq din de, durys jol da joq! Anyǵynda, din men dástúrdi alshaqtatyp, otbasylyq ómirdi oıynshyq sanaıtyndardan saqtanatyn mezgil ótip barady, endi olar tamyryn tereńge jibermeı turǵanda tosqaýyl qoıý kerek. Asyl dinimizdi aıaqasty etip, ımandylardyń atyna uıat keltirip júrgenderge bir jaza berilý kerek emes pe?!
Otbasy qundylyǵynan mańyzdy ne bar?.. Otbasynda meıirim men mahabbatqa qanyp óspegen urpaq ultyna izgilik jasamaıtyny aıan. Er kisi – áıeldiń, otbasynyń qorǵany. Er buzylsa otbasynyń oırany shyǵady, al áıel buzylsa bútin bir ult kúıreıdi. Qazir keıbir jastar otbasyn quryp, ony saqtaýǵa kelgende jaýapsyz. Eń qorqynyshtysy, sanasy ýlanǵan, dini men dilinen bezip, tól tárbıesinen «qubyjyq kórgendeı» úreılenetinder, jat aǵymnyń «baǵytsyz jolyn» baqyt sanaýshylar kún sanap artyp otyr. Mundaı otbasynan «jemisti» urpaq óse me?.. Qoǵamdaǵy jezókshelik pen azǵyndyqtyń saldarynan qaýipti aýrýlar paıda bolýda. Kúlli adamzat balasyn adaldyq pen tazalyqqa úndeıtin, ár máselege danalyqpen qaraıtyn ıslam dininde «aq neke» degen ardaqty uǵym bar. Ókinishke qaraı, sońǵy ýaqytta sharıǵattyń sharttaryn burmalap, talaq etýdi «tábárikteı» kóretinderdiń qarasy kóbeıýde. Kúıinesiń!..
Neke máselesine jaýapsyz qaraıtyn sáláfılik jamaǵat ókilderi arasynda ýaqytsha nekeni zańdastyrý degen bar. Ata-analarynyń kelisiminsiz, áldebireýlerdiń kýáligimen neke qıa salatyn juptar kóbeıgen saıyn ajyrasý da jıileýde. Kóńiline unamasa talaq bere salyp, otbasy men balalarynyń taǵdyryna alańdamaı qapersiz júretinder qatary da artyp barady. Teginde tektilik pen danalyq, qanynda namys pen jiger oınaıtyn qazaq jastarynyń usaqtalyp bara jatqany janyńdy aýyrtady eken...
Buǵan biz de kinálimiz!? Sebebi, jaqynymyz ben óz baýyrlarymyzǵa jaqsy joldy kórsete almadyq. Ata-ana bala baǵyp, jan saqtaýdyń qamymen azanda ketkennen tún qata oraldy. Erikken bala ǵalamtordy ermegine aınaldyrǵandyqtan, óz erkin jeńe almaǵan keıbir jastarymyz shetin ýaǵyzdardy tyńdap, shala jansar «dindar» boldy.
Muhammed (s.ǵ.s) paıǵambar: «Dinde shekten shyqpańdar, shekten shyǵý qurdymǵa ketiredi», - degen. Bir eldi ǵana emes, búkil álemdi alańdatyp otyrǵan ekstremıstik jáne lańkestik áreketter shekten shyǵýshylyqtyń, radıkaldy kózqarastardyń saldarynan oryn alyp otyr. Iá, júre berseń, kóre beresiń. Ókinishtisi, dúmshe dindarlar otbasyn oırandap, «erdi syılaý» uǵymyn teris paıdalanyp júrgen sekildi. Bir kelinshek kúıeýinen qorqyp, birde mázhabpen, birde mázhabsyz júr. Kúıeýine uıyǵan ýaqytta namazyn basqasha oqysa, ol úıde bolmaǵan ýaqytta óz qalaýynsha oqıdy eken. Sebebi, kúıeýi: «Sen hanafı boıynsha nege namaz oqısyń?» - dep birneshe ret taıaqtap tastaǵan. Qaıran senim! Imandy urpaq tárbıeleý maqsatynda shańyraq kóterip, bir senimde bolǵanǵa ne jetsin?! Qazaqtyń dástúrin túbegeıli joqqa shyǵaryp, «bıdǵat» dep bezildep júrgenderdiń jaǵdaıy qandaı aıanyshty!?
Turar Ábýov,
Dintanýshy
