Jaqyn arada Din isteri jáne azamattyq qoǵam mınıstri N.B. Ermekbaev jýrnalıserge bergen suqbatynda elimizde jekemenshik mektepterdiń ashylýyna qoldanystaǵy zańnamalar boıynsha qandaı ba bir kedergi joq dep sanaıtynyn málimdedi.
Osydan keıin keıbir BAQ quraldary men jekelegen azamattar áleýmettik jelilelerde osy aqparatty durys túsinbesten, jekemenshik mektepter dinı negizde oqyta alady degen pikir tarata bastady.
Bul shyndyqqa janaspaıtyn aqparat ekenine nazar aýdarǵym keledi.
Birinshiden, Din isteri jáne azamattyq qoǵam mınıstri N. B. Ermekbaev osy sózi arqyly hıdjab kıetin ata-analardyń memleket tarapynan bilim alýǵa qatysty qosymsha balamaly nusqa usynýyn talap etip jatqandyǵyn eskere otyryp jekemenshik mektepterdi ashýdyń múmkindikterin qarýǵa bolatyny týraly pikirin aıtty.
Ekinshiden, qoldanystaǵy zańnamalarda jekemenshik mektepterdiń ashylýyna kedergi joq degenimen, ondaı mektepterde tek qana dindar qyzdar ǵana oqıdy dep aıtpady. Sebebi, zańnamalarǵa sáıkes kez kelgen oqýshy qyz turǵylyqty jeri boıynsha ornalasqan bilim oryndarynda oqýǵa quqyly. Olardy oramal taǵatyndar jáne oramal taqpaıtyndar dep bólýge bolmaıdy.
Úshinshiden, jekemenshik mektepterde qyzdar oramalmen sabaqqa kele alady degen joq. Kerisinshe, mundaı mektepterde de «Bilim týraly» zańǵa sáıkes Bilim jáne ǵylym mınıstriniń 2016 jylǵy 14 qańtardaǵy №26 bekitilgen buıryǵynyń talaptary orta jáne jalpy orta bilim berý, mamandandyrylǵan jalpy bilim berý jáne arnaıy oqý baǵdarlamalaryn júzege asyratyn kez-kelgen oqý oryndaryna birdeı qatysty.
Taǵy bir balama retinde qashyqtan bilim berý tásilin zertteýge bolatynyn bildirdi.
Muqıat qaraǵan adam Mınıstrdiń osy eki tásildi taǵy da zertteý kerek ekendigine nazar aýdarǵanyn, ıaǵnı, mindetti túrde sheshiledi dep aıtpaǵanyn ańǵarar edi.
Sondyqtan, keıbir dindar azamattardyń Mınıstr Nurlan Baıuzaqulynyń osy sózderinen keıin ózderiniń qoıǵan talaptaryn oryndatqandaı etip kórsetýleri túsiniksizdik týdyrady.
Osyǵan oraı, jekemenshik mektepter ashylǵan kúnniń ózinde olardyń bilim berý baǵdarlamalary Bilim jáne ǵylym mınıstrligi bekitken talaptarǵa saı bolýy kerek. Sondaı aq, sabaq beretin ustazdarǵa qoıylatyn talaptar da oqytýshylardyń biliktiligine qaraı rettelýi kerek. Jáne de ondaı mektepterde de qyz-balalardyń sabaqqa oramal taǵyp kelýine jol berilmeıdi.
eshqandaı dinı komponentter oqytylmaıdy jáne tek qana dindarlardan quralmaıdy. Sondaı aq. Mınıstrlik jekemenshik mektepter ashylǵan jaǵdaıda, sondaı bilim berý mekemesinde oqımyn degen qyz balalarǵa shekteý qoıylýy múmkin dep sanaıdy. Mysaly, tek 9-shy synypty bitirgen soń ǵana qabyldanýy múmkin. Oǵan deıin memlekettik bilim berý mekemelerinde oqýy tıis.
Sonymen qatar, jekemenshik mektepterdi salý azamattardyń nemese jekelegen kásipkerlerdiń ózderiniń qarjysyna alynýy oryndy bolady.
Osyǵan qosymsha, taǵy bir máselege nazar aýdarǵym kelip otyr. Eger qyz balalar 1-shi synyptan bastap bólek oqıtyn bolsa olar qoǵamnan oqshaýlanyp, jatyrqap qalýy múmkin. Nátıjesinde, keleshekte qoǵamnyń tolyqqandy múshesi bolyp qalyptasýyna keri áseri bolady. Sonymen qatar, qyz balalar men er balalar bólek oqýy múmkin bolǵanymen, bul mindetti túrde 1-shi synyptan bastap bólek oqýǵa bolady degendi bilirmeıdi. Mysaly, olarǵa tek 9-shy synyptan keıin ǵana bólek mektepte oqýlaryna ruqsat berilýi múmkin. Memleket ondaı talaptardy qoıa alady.
Halyqaralyq tájirıbelerdi alyp qaraıtyn bolsaq, kóptegen damyǵan elderde jekemenshik mekepter jáne qashyqtan oqytý tájirıbesi bar ekenin kórýge bolady. Evropa elderinde jekemenshik mektepter bolǵanymen ol jerlerde irtúrli din ókilderiniń balalary bilim alyp jatady.
Jalpy, mektepterde oramal nemese hıjab kıý syrtqy kórinister bolýymen qatar, dinı talaptardy ústem etýge umtylystyń kórinisi bolyp tabylady. Al, Konstıtýsıada bizdiń elimiz zaıyrly memleket bolyp tabylatyndyǵy atap kórsetilgen. Zaıyrly memlekette zań dinı talaptardan joǵary turady. Sondyqtan, áleýmettik qarym-qatynastar, onyń ishinde bilim berý, densaýlyq saqtaý, otbasy jáne neke ınstıtýttary dinı normalarmen emes, zaıyrly memlekettiń zańnamasymen retteledi.
Al, oramalyn sheshpeımin degen qyz balalar balamaly nusqa retinde medreselerde oqýyn jalǵastyrýlaryna eshqandaı kedergi joq. Onyń ózinde, olar 9-shy synypty bitirgen soń ǵana bolýlary kerek. Qazaqstan Respýblıkasynyń «Dinı qyzmet jáne dinı birlestikter týraly» Zańynyń 3-babynda da dinı bilim berý uıymdaryn qospaǵanda, Qazaqstan Respýblıkasynda bilim berý men tárbıeleý júıesi din men dinı birlestikterden bólingen jáne zaıyrly sıpatta bolady dep kórsetilgen.
QR Din isteri jáne azamattyq qoǵam mınıstrligi
Din isteri komıteti tóraǵasynyń orynbasary
Myrzaev Balǵabek Ábdiqaıymuly
