Táýelsizdik alǵan alǵashqy jyldardan bastap eldiń qoǵamdyq qaýipsizdigi men ishki tártibin kúzetý, túzeý mekemeleri men asa mańyzdy nysandardy qorǵaý maqsaty memleketimizdiń aldyndaǵy mańyzdy maqsattardyń biri bolyp turdy. Ár óńirge qajetti polk jáne batalóndar qaıta qurylyp, áskerı bólimderdiń oryndary aýystyryldy. Sondaı-aq, halyqaralyq kelisimge sáıkes İshki áskerdiń áskerı qyzmetshileri 1993 jyldyń maýsymynan 1999 jyldyń tamyzyna deıin tájik-aýǵan shegarasyn kúzetýge qatysty. Osy jyldardyń ishinde 20 qurama rota qurylyp, 2 myńnan astam sarbaz ben ofıser jaýyngerlik tapsyrmany oryndady.
1995 jylǵy 7 sáýir kúni Pshıhavr shatqalynda júk kúzetip kele jatqan qazaqstandyq kólikter legine Aýǵanstan jaǵynan modjahedter shabýyl jasady. Qarsylastyń kúshi basym bolǵan urys kezinde İshki áskerdiń (qazirgi Ulttyq ulan) 17 jaýyngeri erlikpen qaza taýyp, 33 áskerı qyzmetshi ár túrli deńgeıde jaraqat aldy.
...1993 jyldyń qarasha aıynda Aıagózden áskerge shaqyryldym. Serjanttar mektebinde oqydym. 1995 jyly Tájikstanǵa qańtar aıynda ketýimiz kerek bolǵan, biraq az keshigip, naýryz aıynda bardyq. Bir aıdaı zastavada boldyq. Bizdiń İshki áskerdiń 7-qurama rotasy shegarada sol jyldyń maýsym aıyna deıin jaýyngerlik mindetin atqardy. Rotanyń qolbasshylyǵyna kelsek, rota komandıri kapıtan E.Aldanazarov, rota komandıriniń tárbıe jáne áleýmettik-quqyqtyq jumystar jónindegi orynbasary leıtenant B.Omarov, rota komandıriniń orynbasary leıtenant N.Baıbosynov, 1 vzvod komandıri leıtenant A.Jaılybekov, 2 vzvod komandıri leıtenant I.Dáchenko, 3 vzvod komandıri leıtenant Q.Sátbaevtar edi.
7 sáýir kúni... Rota Pendj ózeniniń boıymen Pshıhavr shatqaly arqyly júkti kúzetip kele jatqanda, sap túzegen lekke Aýǵanstan jaǵynan modjahedter shabýyl jasady. Olar bizdi taýdyń basynan aınaldyra qorshap alypty. Komandır dereý «K boıý!» degen pármen berdi. Men ózim 3 vzvodta edim. Vzvod komandıri leıtenant Qaırat Sátbaev bizge oq atylyp jatqan baǵytty nusqap, qarsy oq atýymyzdy buıyrdy. Oq taýdyń basynan qarsha borap jatyr. Biz saıdamyz. Urys bastalyp ketti. Eń aldymen kólikter leginiń aldyndaǵy jáne artyndaǵy BTR-lerdi jaryp jiberdi. Mashınalar ary-beri qozǵala almaı qaldy. Biz mashınanyń tasasynan atyp jatyrmyz. Urys biraz ýaqytqa sozyldy. Bir ýaqytta biz tasalap otyrǵan mashınanyń qasyna granata kelip jaryldy. Meniń pýlemetten oq atyp, endi otyra bergenim sol edi. Jarylǵan granatanyń jaryqshaqtary oń jaq qol-aıaǵyma tıip, ózim esimnen tanyp qalyppyn. Qasymda qatardaǵy Ógizbaev Álıhan, Isabaev Erbol, Edyryshov Qanat, Baıǵabylov Erkinder birge urys salyp jatqanbyz. Osy granatanyń qýatymen olar birtalaı jerge ushyp ketken... Osylaı qasymdaǵy tórt qarýlas dosymnyń ajaly jarylǵan bir granatadan boldy. Olar sońyna deıin aıanbaı soǵysty, erlikpen qaza tapty.
Biz tasalap otyrǵan mashına órtene bastady. Mashınanyń jarylýy múmkin. Esimdi jısam, komandır kelesi mashınaǵa qaraı ótińder dep pármen berip jatyr. Kelesi mashınaǵa deıin 10 metrdeı jer, atylǵan oq bas kótertpeıdi, sonymen áýpirimdep, biraz jaýynger bar, vzvod komandıri leıtenant Q.Sátbaev bar kelesi mashınanyń tasasyna óttik. Osy kezde leıtenant Q.Sátbaevtyń aıaǵyna oq tıip jaralandy. Az ótti me, kóp ótti me, ýaqytty ajyratatyn shamada bolmadyq. Bir esimdi jınaǵanda, bizdi palatkalarǵa ákele jatty. Kómekke qosymsha kúsh kelgen...
Bul oqıǵadan keıin uzaq emdelip jattyq. Uıyqtaı almaı júrdik kópke deıin. Túsimizge enip júrdi. Dýshanbede aýrýhanada jatqanymyzda Tájikstannyń Prezıdenti Emomalı Rahmonov óz qolymen bárimizge İ dárejeli «Áskerdegi úzdik qyzmeti úshin» medalin tabys etti.
Keıinnen elge oraldyq. Almatyda da gospıtálde uzaq jatyp emdeldik. Elbasynyń atynan «Jaýyngerlik erligi úshin» medalimen marapattaldyq.
Qazirgi ýaqytta 7 rota jaýyngerleri bir-birimizben baılanys jasap turamyz. «Er Otan» áskerı-patrıottyq klýby» qoǵamdyq birlestigimiz bar. Jetekshisi – polkovnık Aldanazarov Erlan Jarylqasynuly. Qaza bolǵan jaýyngerlerdi eske alý sharalaryn uıymdastyramyz. Olardyń atynda óz aýyldarynda kósheler bar, mektepterge jaýyngerlerdiń aty berilgen. Bıyl 7 sáýir kúni erlikpen qaza tapqan Ógizbaev Álıhanǵa óziniń týǵan jeri Shyǵys Qazaqstan oblysyndaǵy Maqanshy aýylynda eskertkish-taqta ashylyp, bir kóshege aty berilgeli jatyr. Biraz qarýlas joldastar sol jerge jınalmaq. Erlikpen qaza tapqan 17 sarbazǵa arnap as berilip, quran baǵyshtaý nıetindemiz.
Jaýyngerdiń esteligin jazyp alǵan
Danara Táńirbergenqyzy
