Astanada mańyzdy shara bolady, ıa bolmasa syıly qonaqtar keledi dese, mundaǵy qańǵybastardyń mazasy qashady. Byltyr Ekspo halyqaralyq kórmesi kezinde olardy qaladan qoqys qusap shyǵaryp tastaǵany jaıynda aıtqan edik. Bıyl Elordanyń 20 jyldyǵy qarsańynda úı-kúısiz júrgenderdi taǵy bir belgisiz baǵytqa saıahat kútip tur ma? Bul týraly Eýrazıa birinshi arnasy habarlaıdy.
Astanada úı-kúısiz júrgen adamdardy tabý qıyn emes. Biz oń jańalaýdaǵy turǵyn úılerdiń mańyna kelip jettik. Bul jerde Erbol men Tatána ashyq aspan astynda ómir súrip jatyr. Urlyq jasamaıdy, balalarǵa tıispeıdi. Qoqystan tapqan dúnıeler bar bolsa, sony ótkizip, sháıin, nan-pulyn alyp jatqan jaıy bar.
«Eto kajdyı god je tak. Vyvozát! Vseh vykınýlı. Ottýda peshkom shlı».
Erbol men Tatánanyń bul kúnge deıingi bastan keshkenderi drama men trıllerge toly fılm be dersiń. Qańǵybas tirlik, mereke saıyn qamaý. Sońǵy ret olardy Balalardy qorǵaý kúni qarsańynda bazar mańyndaǵy ońaltý ortalyǵyna aparyp tyǵypty. Aıtýlarynsha, onda adam tózgisiz jaǵdaıda bolypty. Tipti, úsh kún boıy tamaq bermeı ustady deıdi.
«Úsh kún boıy bizdi sonda ustady. Ekeýimizdiń de aýrýymyz basymyzdan asady. Ol da, men de jetimder úıiniń túlegimiz. Baspana turmaq, qujattarymyzdy qaıta qalpyna keltire almaı júrmiz. Adam qusap jumysqa kireıin deseń de jolatpaıdy» - deıdi Tatána Kım.
Bul juptyń kezbe atanǵanyna 10 jylǵa jýyqtaǵan. Keı adamdar tepkiniń astyna alsa, jany ashıtyn meıirimdi jandar beı-jaı qaramaı, qol ushyn sozady eken.
«Aınaladaǵy turǵyndar nan, tamaq ákep beredi qoldan kelgenshe. Olar meniń múgedek ekenimdi biledi. Osy jerdiń kúzetshileri maǵan eshkim tıispesin dep qarap júredi. Jaqynda jasym elýge keledi. Eshteńeden qoryqpaıtyn boldyq. Qaladan qýamyz dese qýa bersin» - deıdi Erbol Aıymbetov.
Bul ekeýin úı-kúısiz demeseń, aınalasyn shashyp, eldiń mazasyn almaıdy. Sondyqtan, kórshi-qolań olardy qoǵamnan alastata bermeı, bul problemaǵa basqa qyrynan qaraý kerek shyǵar degen pikirde.
«Kómektesý kerek, kishkene podderjka berip kórý kerek, ıspytatelnyı srok berip. Myna kisi adam bola ma, adam bolmaı ma degen sıaqty. Eger adamgershiligi bar adam bolsa, onda ol adam bolyp ketedi».
«Astana bolǵannan keıin halyqtyń sany kúnnen kúnge kóbeıip jatyr, týrıser kelip jatyr. Sol kisilerdiń aldynda basymyzdy jerge qaratpaı, bir jerge ornalastyryp, solaı tynyshtalatyn sıaqty bul».
Al áleýmettanýshy mamandar bolsa, bul máseleni birjaqty sheshý úshin jaýapty organdar qaǵaz kúıinde esep berýdi qoıyp, naqty iske kiriskende ǵana nátıje bolady deıdi. Áıtpese bári beker ekenin ashyq aıtyp otyr.
«Árbir memlekettik organ, mekeme basqa mekemelermen baılanysta bolýy kerek. Bul jerde ondaı baılanysty kórip turǵan joqpyz. Sondyqtan ózderiniń bir sheshimderin qabyldap, qatigezdik sıaqty ádis tásilderdi qoldanyp jatyr. Ol árıne durys emes» - deıdi áleýmettanýshy Aıdar Hamıt.
Astananyń 20 jyldyǵy qarsańynda qoǵamdyq tártiptiń qalaı saqtalatyny jaıynda aqparat bergen İshki ister mınıstrligi ókilderi bolsa, ótken jyly qańǵybastardy qaladan qýdy degen alypqashpa áńgime dep sendirip baqty. Bıyl da olarǵa qol tıgizetin oılary joq eken.
«Astanada arnaıy ońaltý ortalyǵy bar. Eger adamnyń naqty turǵylyqty jeri men qujaty bolmasa, ony atalǵan ortalyqqa jetkizedi. Sebebi, onyń kim ekenin anyqtaý qajet. Áli esimde, EKSPO kezinde qańǵybastardy basqa jaqqa kóshirýge qatysty alypqashpa áńgime kóp bolǵan. Astana kúnin toılaý kezinde ondaı sharalar bolmaıdy. Ushaqpen de, poıyzben de eshkimdi kóshirmeımiz» - deıdi QR İİM Ákimshilik polısıa komıtetiniń tóraǵasy Igor Lepeha.
Turmysy men tirshiligi qaınaǵan Astanany armandar oryndalatyn meken dep áspettegende, aldymyzǵa jan salmaımyz. Qujatyn túgendep, zańdy úıimizge qol jetkizsek degen úmit Erbol men Tatánada da bar. Biraq, olardyń maqsatynyń oryndalýy ekitalaı ekeni túsinikti. Bul jaıtpen ekeýi de kóndikken syńaıly.