QazUÝ qarlyǵashtary (poezıa)

/uploads/thumbnail/20170708174911654_small.jpg
Jaýqazyn jyrlar

Atamekenin ańsap jetken balapan júrekti jastardyń óleń ólkesindegi alǵashqy aıaq alystarynan Otanǵa, týǵan jerge degen saǵynysh, elge degen mahabbaty aıryqsha kórinis tapqan. Táýelsizdigimizge qol jetken tusta dúnıe esigin ashqan bul jalyndy jastardyń sol táýelsizdiktiń mánin uǵynyp, eldiń qyran qustaı  erkin bolýyn ata-babalarymen birge, qatar ańsaǵandaı kúıde bolýy tula boıyńdy shymyrlatyp, erekshe sezimge bóleıdi.Táýelsiz Qazaqstan týraly :

Sen týylǵanda,                      Bar eliń shattanyp qýanǵan shyǵar.                      Aıyǵyp muńnan jubanǵan shyǵar.                      Alladan seni suraǵan shyǵar.                      Men senen bir jas kishimin.                          Ótken kúnderde                      Kórsem de talaı taǵdyr qyspaǵyn.                      Kóńilde seni bıik ustadym.                      Jetsem de qansha bıikke erteń,                      Aldyńda máńgi kishimin, Qazaqstanym!  

Týǵan eldiń jeri de, taýy da  bıik. Sol jerde ósken urpaqtyń rýhy da bıik bolýy lázim.Ulttyq bolmys, sana, til, dástúr eshqashan alasarmaýy qajet.Taý-árqashan bıik.Asqaq. Zańǵar. Taý balasy taýǵa qarap ósedi.Bıikke umtylady.

Men taýlyqpyn. Taý – tuǵyrym. Uly taýdyń ulymyn. Uly taýdan uqqanmyn Ulylardyń uǵymyn. Kekilinnen samal sıpap ulynyń, Jel terbegen qyzdarynyń burymyn.   O, kıelim qorǵanym, Saıabaǵym, ormanym. Tastaryńnan jattap baba tarıhyn, Samalyńnan darqandyǵyń  darıtyn. Jas janymdy qaısarlyqqa janıtyn

,- deı kelip ár nárseniń óz bıigi, shegi bar degendi de esten shyǵarmaıdy.

Kóz sap seniń dara tulǵa tósińe, Qaıtqandaımyn ata aqylyn túsine. «Taýǵa qara, asqaqtama »-, deıtuǵyn Atam búgin oralady esime.

Tym tákappar bolý, ásire asqaqtaýdyń  «aıǵa shapqan arystannyń» kebin keltiretinin tereń túısinedi. Óleńderdiń mazmunyna  aıshyqty órnekter, ádemi uıqastar erekshe kórik berip tur. Jalyndy jastardyń jaýqazyn jyrlaryna sáttilik tileımiz.

nurgul apai

Ál-Farabı atyndaǵy Qazaq ulttyq ýnıversıteti JOO-ǵa deıingi bilim berý fakúltetiniń dosenti, f.ǵ.k., Aldabek Nurgúl Ábdirazaqqyzy  

taskyn Aıat Jánibekuly Ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ JOO-ǵa deıingi bilim berý fakúltetiniń tyńdaýshysy    Atamekenge saǵynysh

Ómir súrdim jat elde men buıyǵy, Janymnyń bir jazylmaı sher-kúıigi. Jer betinde shyńdar kóp, biraq ,biraq Men úshin Alataý ǵoı eń bıigi.   Alashtyń asyp týǵan er Túrigi, Sardalany  ańsapty-aý men túgili. Jer betinde ózen kóp, biraq, biraq Edil menen Jaıyq qoı eń tunyǵy.   Ertip ketshi aǵataı elge meni, Saǵynyshym tarqamas keýdedegi. Bul jaqtada aqyn kóp, biraq ,biraq Ózim qusap saǵyný eń keregi.  

  Mahabbat muńy

  Jylattyń ǵoı sen meni, Men bireýdi jylattym. Kúlip júrgen jandardyń Kúlkisi de bir-aq kún.   Qalǵanyńa qaıǵyrma, Súıgenińe qosylmaı. Mahabbattyń maıdany Ádiletsiz osyndaı.   Qoldan ılep baqytty, Jasap alsa adamdar. Aıtyńdarshy, aıtyńdar, Onda ómirde ne mán bar?!   Aıhaı, meniń tirligim ! Aınalaıyn kıeńnen. Kúlip kelgen shattyqty, Jylyttyryp jibergen.    

321 Nurbol Muratbekuly Ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ JOO-ǵa deıingi bilim berý fakúltetiniń tyńdaýshysy   Umyt deme

Umyt deme,umytamyn bárinde, Júregińniń joly bolsa san taram, Aıtshy sáýlem seni oılaýdyń máni ne?!   Mahabbat – ol, otaspaıtyn basqaǵa, Júregińdi etken jalǵyz – Astana, Jalǵyz taram jol ǵana.   Mahabbattyń qudyretin túsinbeı, Bolashaqtyń jasadyń ba isin keı? Júregińe tutqyn boldym biraz kún, Biraq meni kórme sáýlem músirkeı.   Bári bitti, joq-aý endi aıtary, Júregimdi uıalama! Óz ortańa qaıt ári. Meniń keýdem pák mahabbat ordasy. Emes eldiń asyr salǵan baıtaǵy, Qý sezimmen otaspaıtyn qaıdaǵy.   Men bir janmyn izgilikti súıetin. Aqıqatqa basyn erkin ıetin. Aramdyqta taýdaı paıda jatsada, Buzbaı kelgen, Buzbaı kelgen nıetin. Aq pen qara otaspaıdy  árqashan, Baqytty bol, baqytty bol ómirde Osy meniń adal, jarqyn nıetim.   Mahabbatqa burǵan jandar at basyn, Meıli mende jalǵyz degen atqalsyn. Uly sezim qudyretin túsinbeı, Qaǵa kórme júregimniń qaqpasyn.  

Men taýlyqpyn  

Men taýlyqpyn. Taý – tuǵyrym. Uly taýdyń ulymyn. Uly taýdan uqqanmyn Ulylardyń uǵymyn. Kekilinnen samal sıpap ulynyń, Jel terbegen qyzdarynyń burymyn.   O, kıelim qorǵanym, Saıabaǵym, ormanym. Tastaryńnan jattap baba tarıhyn, Samalyńnan darqandyǵyń  darıtyn. Jas janymdy qaısarlyqqa janıtyn.   Japalaqty jarty jolda qaldyrǵan, Qyranyń da qanattaryn taldyrǵan. Kóz jetkisiz seniń asqar shyńdaryń, Áz boıyma órshil minez týdyrǵan, Uly armannyń kóbelegin qýdyrǵan.   Kóz sap seniń dara tulǵa tósińe, Qaıtqandaımyn ata aqylyn túsine. «Taýǵa qara, asqaqtama »-, deıtuǵyn Atam búgin oralady esime.     Taý –tuǵyrym, izgiliktiń jyr-áni, Qasıettim shomyldyrǵan shýaǵy. «Taýdaı bol»- dep bata berse bir qartym, Tóbem kókke jetkendeı bop turady.    

Jolaýshy Qyz    

Almaty keshi. Shilde aıy. Barmaıtyn men de udaıy. Aýylǵa týǵan jol alǵam Saǵyntyp maısa qýraıy.   Pende edim sezim tonalǵan Qaýyshty maǵan bir arman. Aıdaı sulý kelbetti Bizben birge bir arý.   Bir saparǵa jol alǵan. Urlana qarap syrtynan Júrekke ǵajap syr tunǵan Sulýǵa teńeý taba almaı Jibidi meniń ór tulǵam.   Jarqyrap jatty qara jol. Jetse ǵoı shirkin saǵan qol Kórkine  mas bop otyr em Jymıyp ǵana qarady ol.   Bir sezim bılep aqyndy Syrlastym baryp batymdy Sezbeısiń biraq múlde sen Júrekke jazdym atyńdy.   Az kúndik mynaý turmysta Sulýdy súıý qylmyspa ?! Syrlasqan shaqta sol qyzben Sezildi maǵan jol qysqa.   Kelbeti-eren, minezi onyń baı dala Kúlkisinen nurlanatyn aınala. Qaldyrdy da mahabbattyń  shyjymyn Qoshtasarda qol bulǵady jaı ǵana.   Esh dármensiz qarap turmyn sońynan Kúzetemin elge qaıtar jolyńnan Bizdi bólse Úrimjiniń kóshesi Oqasy joq Almatyda jolyǵam.  

654654 Ulbosyn Nurǵazyqyzy   Ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ JOO-ǵa deıingi bilim berý fakúltetiniń tyńdaýshysy   Men senen bir jas kishimin

Sen týylǵanda, Bar eliń shattanyp qýanǵan shyǵar. Aıyǵyp muńnan jubanǵan shyǵar. Alladan seni suranǵan shyǵar. Men senen bir jas kishimin.   Balalyǵym ǵoı, Bar ekenińdi bilmedim seniń, «Ózi tapsyn»,- dep júr me ediń tegin. Kún bolyp kúler sen be ediń kógim, Men senen bir jas kishimin.   Erjettim men de. İzdedim seni Táńirden surap. Kókeıde qaldy jaýapsyz suraq. Alysqa kettiń qaldyryp jyraq Men senen bir jas kishimin.   Jetem dep saǵan. Sarǵaıyp sanam,kúz bop baramyn. Úmitimdi deme, «úz»,-dep qaraǵym. Keshikpeı seni izdep tabamyn, Men senen bir jas kishimin.   Sezemin men de. Meniń jan-tánim barlyǵy sende. Taralǵan meniń tamyrym sende. Allanyń bergen jaryǵy sen be? Men senen bir jas kishimin.   Ótken kúnderde Kórsem de talaı taǵdyr qyspaǵyn. Kóńilde seni bıik ustadym. Jetsem de qansha bıikke erteń, Aldyńda máńgi kishimin, Qazaqstanym!  

Tolqyndar muńy  

Men turmyn únsiz jaǵasynda teńizdiń Kelmeıdi meniń úmitimdi kóp úzgim. Tolqynmen birge tolqıdy meniń kóńilim, Oılaýshy edim men teńizben ǵana egizbin.   Shetsiz de sheksiz  jarqyrap jatqan aıdyny Jasyryp jatyr,jan bilmes túpsiz qaıǵyny. San ǵasyr tolqyp shyqpaǵan sheri júrektiń Únsizdik – onyń birden -bir ǵana baılyǵy.   Muń-zary onyń  bar álemge jetse ıgi Aıta almaı syryn jıegi ǵana kópshıdi. Kómeıden shyqpaı,kóńilde zary kómilgen Jaǵany uryp,jaraly únmen óksıdi.   Sylqym arýdaı sylqyldap jasyn bulaıdy. Aldyma kelip, etpetten túsip qulaıdy. Túsiner kim bar, shyn syryn alyp teńizdiń Kim jaýap berer, tolqyndar nege jylaıdy?!   Muńdasqym kelip,syrlasqym kelip oqtalam, Janardan aqqan jasymdy jan joq joqtaǵan. Muńlyqtaı bolyp, ishimde keter muń-zary Sol tolqyndardy ózimbe eken dep qalam.   Teńizde ketti talaı jyrlarym jattalmaı Tolqyndar beıne adamdaı qalǵan aqtalmaı. Tobymen kelip jabysady jaǵaǵa, «Qutqarshy»,- dep jalynyp maǵan jatqandaı.   Zarly bir únmen shyqpaıdy-aý eshbir qorytyndy Asaý aǵystar bar kúshin salyp bulqyndy. Aıaqtan súırep tartady teńiz taǵyda, Beıshara mynaý qutqarǵym keled tolqyndy.     Jetim tolqyndar kúndiz-tún  áste tynbaıdy. Kún batsa boldy,týlaıdy tipten shýlaıdy. Talpynyp kelip, talyqsyp qaıta qaıtady, Qaıǵysyn onyń kimder kep endi tyńdaıdy?

654654654 Erzat Árinuly                                    Ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ JOO-ǵa deıingi bilim berý fakúltetiniń tyńdaýshysy   Ǵashyq júrek

  Júregim meniń qalqa qyz sen dep jylap tur Kózimde sen dep janardy jasqa shylap tur. Kirpigim meniń kózimnen aqqan jastardy Túsirmeı jerge ilip ap halin surap tur. Adamnyń jasy Allanyń nury emes pe! Perishte tamshy júzime tamyp qulap tur.   Almadaı betim áp-sátte qaldy qýaryp Ájim de tústi izindeı kóshtiń shubalyp. Súıkimim ketip,syıqym da qashty osyǵan Qatpar bop turǵan qabaǵym eter kýálik.   Búldirgen ernim shujyqtaı bolyp tartyldy. Joǵalttym endi shybyqtaı shyryn qalpymdy. Jalǵyzdyq  degen jel kelip alyp esimdi Tozań ǵyp jatyr tabıǵatymdy tartymdy.   Shyjyǵan ystyq. Mańdaıym shalyp ár kúndi. Qýańshylyq kóńil jańbyry joq sarqyldy. Baılyǵyn  biraq tonaltyp alǵan baı qusap, Jaqtyrmaı júrmin jeksuryn bolyp árkimdi.   Júregim meniń! Eńligin súıgen Kebek et, Hanshasy joq hanzada ǵumyr ne kerek. Súıse de tipti bolatyn janym jaraly, Kúıse de otty aınalyp júrgen kóbelek.   Júregim meniń qalqa qyz sendep jylap tur. Jaqynsyń óziń, júregiń áli jyraq tur. Túsinem deseń mendegi ǵashyq júrekti Jylaýdyń halin endeshe sende jylap bil.

987                            Sabyruly Qýantaı                    Ál-Farabı atyndaǵy QazUÝ JOO-ǵa deıingi bilim berý fakúltetiniń tyńdaýshysy                             Saǵyndym ana  

Saǵyndym ana , ózińdi ǵana, Sum taǵdyr saldy júrekke jara. Elýge jetpeı aıyrdy bizdi Joq eken amal, taǵdyrǵa shara.   Taǵdyrǵa mynaý nalımyn jylap , Bul qalaı degen jandarǵa surap. Kettiń ǵoı ana,  tastap sen bizdi, Bárinen alys, bárinen jyraq.   Aq edil , jarqyn jan ediń ana, Taǵdyrǵa mynaý ne jazdym Alla?! Erkelep ylǵı júrýshi em ana , Aıtýshy em syrdy  ózińe  ǵana.   Esime tússeń aýyryp júrek , Saǵynysh keter tipti de  údep. Aq edil ana , saǵynyp sizdi, Jabyǵyp janym ,júrmin men júdep.   Ótsede jyldar, zýlaýmen aılar, Saǵynyp ulyń ózińdi oılar. Anashym asqar taýdan da bıik, Taýsylmas máńgi saǵynysh jyldar.   Qulazyp dalam, saǵyndym anam, Ózińe arnap jyrymdy jazam. Júrekte jatqan saǵynysh jyryn Osylaı ǵana  jetkizdi balań.  

                              Esqat Tolqynuly                      Ál–Farabı atyndaǵy QazUÝ         JOO-ǵa deıin bilim berý fakúltetiniń tyńdaýshysy                               Saǵyndym alaqanyńdy  

Kóktemniń samaly sıpap, Qushaǵyn ashqanda kúlip. Men beıǵam jatamyn uıyqtap, Siz erte ketkende turyp.   Syrttaǵy tirshilik sonda, Qyzyp bir turýshy edi kúnde. Sút toly shelegiń qolda, Aıańdap kelýshi eń úıge.   Sondaǵy erkelik búgin Udaıy esime keledi. Ýaıymsyz bal – bala kúnim, Túsime túńligin keredi.   Kók jaılaý, kókoraı shalǵyn, Qustardyń úni de turdy. Aq bulaq balaýsa balǵyn, Sony shóp gúlder bar túrli.   Bal qymyz,aq aıran urttap, Tompańdap júrýshi ek kúlip. Qaltaǵa toltyra qurt sap, Ketýshi ek kóbelek qýyp.   Arqalap arqańa meni, Jotaǵa shyǵatyn shirkin. Jaılaýdyń qarqara beli, Qyrqasy qıal ǵoı bul kún.   Qyran qus júr meken áli, Saǵynyp siz benen meni. Qaraǵaı tur meken áli, Teńseltip úrlegen jeli.   Baldyrǵan bala tańymdy, Ájetaı jyr etem kimge? Saǵyndym alaqanyńdy, Basymnan sıpaıtyn kúnde.    

Qatysty Maqalalar