Áıel-ana-tirshiliktiń tiregi

/uploads/thumbnail/20170708181046523_small.jpg

Qazaqstan órkenıetti, demokratıaly el retinde qazaqstandyq etnostardyń tilinde damytyp, jáne olardyń óz tilinde bilim alýyna da jaǵdaı jasap keledi. Sonymen qatar, memlekettik tildiń mereıin kóterip, qazaqstandyqtardyń úsh tildi bilýin nasıhattaý da. Elbasymyz N.Á.Nazarbaev óziniń «Bolashaqtyń irgesin birge qalaımyz» atty 2011jylǵy Joldaýynda «Bizdiń mindetimiz -2017 jylǵa qaraı memlekettik til di biletin qazaqstandyqtar sanyn 80%-ǵa deıin jetkizý, al 2020 jylǵa qaraı olar keminde 95%-dy quraýy tıis» degen bolatyn. Endi on jyldan keıin mektep bitirýshilerdiń 100%-y memlekettik tildi bilip shyǵatyn bolady. Sondaı-aq, qazirgi zamanǵy qazaq standyq úshin úsh tildi bilý – árkimniń mindetti sharty ekenin atap ótti. Osy bastamanyń negizinde búginde qazaqstandyq tardy qazaq, orys, aǵylshyn tilinde oqytý jumystary júrgizilýde. Sonyń bir dáleli, aýdandyq mádenıet jáne tilderdi damytý bóliminiń «Tilderdi oqytý jáne damytý ortalyǵynyń» muǵalimderi tólebılikterdi de úsh tilde (qaıta daıarlap) oqytyp keledi. Mysaly men ózim aǵylshyn tili pániniń muǵalimi Aıjan Nurlanqyzynan dáris alyp júrmin. Aǵylshyn tilinen oqý kýrsy bolady degende qýana-qýana jazyldym. Múmkindiginshe sabaqty jiberip almaýǵa tyrysamyz. Mekteptegi muǵalimder aptasyna úsh ret sabaqqa qatysady. Búgingi kóp tildi jáne kóp konfesıaly qoǵamda til bilýdiń paıdasy kóp. Tym bolmasa, balalary myzdyń aǵylshyn tili sabaǵyna qadaǵalaý júrgizýimiz úshin de qajet. Muǵalimniń bilimdiliginiń, aq jarqyndylyǵynyń arqasynda til úırenýshilerdiń sany kúnnen-kúnge yntasy artyp, sabaqqa ýaqytyly kelip-ketýge yqylas bildirip otyr. Sonymen qatar ortalyq muǵalimderi tyńdaýshylardyń tilge degen qyzyǵýshylyǵyn arttyrý maqsatynda ártúrli is – sharalar uıymdastyrady. Oǵan dálel «Áıel-ana-tirshiliktiń tiregi» atty merekelik baǵdarlama úsh tilde júrgizilip, osy ortalyqtyń tyńdaýshylary belsene qatysty. Shyndyǵy kerek, mektep muǵalimderiniń qansha qalasa da, arnaıy aǵylshyn kýrstaryna baryp oqýyna múmkindikteri bola bermeıdi. Bir jaǵynan qarbalas jumys,ekinshi jaǵynan qarajat máselesi. Al ózderi jumys ornymyzǵa kelip, tegin dáris berip jatsa nege oqymasqa?. Osyndaı múmkindik jasap otyrǵan aýdan ákimine jáne aýdandlyq mádenıet jáne tilderdi damytý bóliminiń «Tilderdi oqytý jáne damytý ortaly ǵynyń» muǵalimderine alǵysymyz sheksiz jáne Djýrabekova Aıjan Nurlanqyzyna eńbegińiz janyp,tek bıikten kórine berińiz dep tilek aıtqymyz keledi.

Aıagóz SÚLEIMENQYZY, №1 mektep-gımnazıasynyń qazaq tili pániniń muǵalimi 

Qatysty Maqalalar