Búgin Qazaqstanda mektep bitirýshi túlekter arasyndaǵy «UBT» synaǵy bastaldy. Ulttyq testileý ortalyǵynyń taratqan resmı derekterge súıensek, bıyl UBT – 2-8 maýsym aralyǵynda jalǵasatyn bolady. Oǵan qatysýǵa 87782 mektep bitirýshi ótinish bildirgen. Bul mektep bitirýshilerdiń jalpy sanynyń 71%-n quraıdy. Onyń ishinde 62384 qazaq tilinde, 25398 orys tilinde test tapsyrmaq.
Tómendegi kestede testileý kúnderi, UBT ótkizý pýntteri, testileýge qatysýshylar sany men qazaq jáne orys tildi oqýshylardyń rettik kórsetkishi:
| Testileý kúniniń rettik nómiri | Testileý kúnderi | Testileýdi ótkizý pýnktteriniń sany | Testileýge qatysýshylar sany | ||
| barlyǵy | qazaqsha | oryssha | |||
| 1-kún | 2 maýsym 2015j. | 48 | 19999 | 14263 | 5736 |
| 2-kún | 3 maýsym 2015j. | 59 | 19325 | 13527 | 5798 |
| 3-kún | 4 maýsym 2015j. | 61 | 19872 | 13404 | 6468 |
| 4-kún | 5 maýsym 2015j. | 50 | 15177 | 10282 | 4895 |
| 5-kún | 6 maýsym 2015j. | 22 | 8213 | 6573 | 1640 |
| 6-kún | 7 maýsym 2015j. | 11 | 3269 | 2592 | 677 |
| 7 den | 8 maýsym 2015j. | 3 | 1927 | 1743 | 184 |
| BARLYǴY: | 87782 | 62384 | 25398 | ||
Sonymen, UBT bastaldy. 11 synyp bitirýshi túlekterge bilim granttaryn tapsyrý týraly respýblıkalyq konkýrstyq komısıa óz jumysyna kiristi. Jańalyq kóp-aq. Al bıyl barlyǵy 87 myńnyń ústindegi oqýshy mektepti támámdaǵan. Sondaı-aq, bıylǵy UBT suraqtarynyń 30 paıyzy tolyqtaı jańartylǵan. Iaǵnı 21 200 suraq tolyqtyrylǵan jáne Respýblıka kóleminde 2000-ǵa jýyq Mınıstrlik ókilderi baqylaýshy bolmaq.
Biraq, bir qarapaıym ári ózgerissiz másele bar. Ol- bilim granttaryn qazaq jáne orys tildilerge bólýdegi ádiletsizdik. Jurttyń UTO málimdemesine sengisi joq. Senbeıtin «alıbı» de joq emes. Resmı derekter bıylǵy test tapsyrýshylardyń 70 paıyzdan astamy qazaq tildi mektep túlekteri ekendigin kórsetedi. Bar bolǵany 20 paıyzǵa jýyq oqýshy orys tilinde tes tapsyrýda. Al bilim granttaryn bólýge kelgende bizdegi qatyp qalǵan 60x40 paıyzdyq prınsep. Iaǵnı, 87 782 mektep bitirýshilerdiń ishinde qazaq tildilerdiń tek 60 paıyzy ǵana grantqa túsýge múmkindigi bar da, orys tildi 25 398 oqýshynyń 40 paıyzy (ıaǵnı, tolyǵy) joǵarǵy oqý ornyna túsedi dep josparlanǵan. Munyń sebebi de aıqyn. Óıtkeni orys mektebiniń túlekteriniń basym bóligi UBT-ǵa qatyspaıdy. Olar, ádettegideı, mektep támamdaǵan soń, Reseıge attanyp, JOO orys bólimine túsedi. Biraq soǵan qaramastan memlekettik bilim grantynyń paıyzdyq úles salmaǵy - 60x40 qalpynan taıar emes. Biz bul másele jóninde birneshe jyldan beri dabyl qaǵyp kele jatqanymyzben, odan óner nátıje joq.
Nurgeldi Ábdiǵanıuly
