رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين بۇگىن «روسسيا-24» تەلەارناسىندا حالىق سۇراقتارىنا تىكەلەي ەفيردە جاۋاپ بەردى. پرەزيدەنتكە قويىلعان سۇراقتاردىڭ ىشىندە ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق وداقتىڭ ورتاق ۆاليۋتاسىنىڭ بولاشاعى تۋرالى سۇراق تا بولدى.
«ەاەو ورتاق ۆاليۋتاسىن ەنگىزۋ – ۇلكەن ماسەلە. ءبىراق، بولاشاقتا، ۇيىم مۇشەلەرى ەكونوميكاسىنىڭ دامۋ دەڭگەيى تەڭەلگەندە ءبىز وعان كەلەمىز. بىزگە ەۋروپالىق وداقتىڭ قاتەلىگىن قايتالاۋعا بولمايدى. ولار مۇشە ەلدەردىڭ ەكونوميكالارى بىر-بىرىنەن الشاقتىعىنا قاراماستان ورتاق ۆاليۋتا ەنگىزدى. سوندىقتان ولاردا گرەكياعا قاتىستى قيىندىقتار تۋۋدا. سوندىقتان، ءبىز ءوز وداعىمىزدا وسى ماسەلەلەردى ەسكەرىپ، كەزەڭ-كەزەڭمەن قوزعالۋىمىز قاجەت. بۇل – ەرىكتى ماسەلە. بۇل جەردە بىزدە كونسەنسۋس بولۋى قاجەت، ورتاق ۆاليۋتاعا كوشۋ ءۇشىن ونى بارلىعىمىز بىردەي قالاۋىمىز كەرەك»، - دەدى ۆ. پۋتين.
ءپۋتيننىڭ بۇل مالىمدەمەسى رەسەيلىك ساياساتكەرلەردىڭ بۇعان دەيىن ايتىپ كەلگەندەرىنەن ەداۋىر الشاقتاۋ بولدى، ارينە. ولاي دەيتىنىمىز، وتكەن جىلى رەسەيلىك ەكونوميستەر ورتاق ۆاليۋتاعا كوشۋ قارجىلىق داعدارىستان شىعۋدىڭ بىردەن-بىر جولى دەپ جار سالعان. ءتىپتى، ەنگىزىلەتىن ول ورتاق ۆاليۋتاعا «التىن» دەپ ات قويىپ، ايدار تاققان دا ەدى رەسەيلىك ەكونوميست الەكساندر رازۋۆايەۆ.
ال، ەاەو ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كوميسسياسىنىڭ ءتوراعاسى ۆيكتور حريستەنكو وتكەن جىلى قازان ايىندا ورتاق ۆاليۋتا ەنگىزۋ 2025 جىلدان كەيىن ەنگىزىلۋى مۇمكىن ەكەنىن ايتقان ەدى.
ورتاق ۆاليۋتاعا، ءتىپتى، رۋبلگە كوشۋ تۋرالى باستاما قازاقستاندىق ەكونوميستەر تاراپىنان دا ايتىلعانىن ەستە ۇستاۋ كەرەك. قازاقستان كاسىپكەرلەرىنىڭ تاۋەلسىز قاۋىمداستىعى ۇيىمىنىڭ تالعات اكۋوۆ بىلتىر جەلتوقسان ايىندا ەاەو-عا مۇشە ەلدەر قارجى نارىعىنداعى قيىندىقتاردان قۇتىلۋ ءۇشىن ءبىراۋىزدان رۋبلگە كوشۋى كەرەك دەپ ءبىر-اق قايىرعان.
ال، كۇنى كەشە قىرعىزستان ۆيسە-پرەمەرى االى قاراشيەۆ ەاەو-نىڭ ءبىرىڭعاي ۆاليۋتاسىنا كوشۋ ماسەلەسىن جەدەلدەتۋگە شاقىرعان ەدى.
«بىزگە وتە شۇعىل تۇردە ۆاليۋتالىق رەتتەۋ ماسەلەلەرىن قاراستىرۋ قاجەت. اتاپ ايتقاندا، ۇيىم ىشىندەگى بىرلەسكەن ساۋدا مەن كەدەندىك رەتتەۋلەردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن ەاەو-نىڭ ورتاق ۆاليۋتاسىن ەنگىزۋ تۋرالى ماسەلەنى قاراۋىمىز كەرەك»، - دەگەن بولاتىن ا. قاراشيەۆ.
قازاقستان، رەسەي، ارمەنيا، بەلارۋسيا، قىرعىزستان مۇشە بولىپ وتىرعان ەكونوميكالىق وداقتا ورتاق ۆاليۋتاعا قاتىستى ورتاق شەشىم ايتىلدى دەي المايمىز. رەسمي استانا بۇل تاقىرىپتى اينالىپ وتۋگە تىرىساتىن سياقتى.
ءبىرىڭعاي ۆاليۋتا تۋرالى ءسوز بولعاندا ەڭ كوپ ايتىلاتىنى ونىڭ ەڭ الدىمەن رەسەيگە عانا ءتيىمدى ەكەندىگى. ولاي بولسا، رف باسشىسىنىڭ ورتاق ۆاليۋتا ەنگىزۋگە اسىعىستىق تانىتپاۋ كەرەك دەگەنگە ساياتىن بۇل ايتقاندارىن نە دەپ جوريمىز؟ الدە، ءتۇرلى ساياسي تەتىكتەردى پايدالانۋ ارقىلى ورتاق اقشانى ناسيحاتتاۋ مىندەتىن كرەمل وداققا مۇشە باسقا ەلدەردىڭ بىرىنە جۇكتەپ وتىر ما؟
جومارت ابدوللا ۇلى