ەلىمىزدەگى شەتەلدىكتەردىڭ جۇمىس كۇشىنىڭ ۇلەس سالماعىن كىم باقىلايدى؟ بىرلەسكەن كاسىپورىنداردى قۇرۋدا شەتەلدىكتەر بارلىق جۇمىس ورنىن يەمدەنىپ الادى دەگەن ءقاۋىپ جوق ەمەس.
قازاقستانعا شەتەلدىك ازاماتتاردىڭ كەلۋى تۋرالى مالىمەتتى سوڭعى 5 جىلدا قازاقستانعا كەلۋشى شەتەلدىك ازاماتتاردىڭ سانى ءالى وزگەرە قويماعاندىعىمەن تولىقتىرىپ وتكىم كەلەدى. جىل سايىن ءبىزدىڭ رەسپۋبليكامىزعا ورتا ەسەپپەن ءتۇرلى ماقساتتا ءبىر ميلليوننان ارتىق شەتەلدىك ازاماتتار كەلەدى (تىركەلەدى). بۇلار تۋريستەر، ىسساپارمەن كەلۋشىلەر، ستۋدەنتتەر، جۇمىسشىلار جانە ت.ب. ولاردىڭ باسى بولىگى (80-90%) – تمد ەلدەرىنىڭ ازاماتتارى.
قازاقستانداعى شەتەلدىك جۇمىسشىلاردىڭ قىزمەتى كۆوتا ارقىلى رەتتەلەدى، ياعني ۇكىمەت قاۋلىسىمەن ءبىزدىڭ ەلىمىزگە تابىس تابۋ ءۇشىن كەلگەن شەتەلدىكتەردىڭ ەڭ جوعارعى سانى بەلگىلەنەدى. بۇل كۆوتا ەكونوميكالىق بەلسەندى تۇرعىنداردىڭ 0،7%-نان اسىپ كەتپەيدى. مىسالى، 2016 جىلى كۆوتا 63 مىڭ ادامدى قامتيدى. وتكەن جىلى دا كۆوتا مولشەرى جوعارىداعى كورسەتكىشپەن شامالاس بولدى، 2015 جىلى 32 مىڭ ادامعا ەلگە كىرۋگە رۇقسات بەرىلدى. سونىمەن، كۆوتانىڭ 50% يگەرىلدى.
وسىعان بايلانىستى، كۆوتا وتاندىق ەڭبەك نارىعىندا كورىنىس تاۋىپ وتىرعان تاپشىلىقتى جويۋعا، ەڭبەك نارىعىنا بىلىكتى جۇمىسشىلاردى تارتۋدى كوزدەيدى. ولاردىڭ تەك 2054 ادامى اۋىلشارۋاشىلىق جۇمىستارى ءۇشىن كەلدى.
14. قازاقستان جەرىن جالعا الۋشى شەتەلدىك جەر پايدالانۋشى ءوزىنىڭ وتانداستارىن بىرلەسكەن جۇمىسقا تارتا الا ما؟
قازاقستاندا شەتەلدىك جۇمىس كۇشىن جۇمىسقا تارتۋ مەملەكەتتىك جىلسايىنعى كۆوتامەن شەكتەلگەن جانە تەك عانا بىلىكتى جۇمىسشىلارعا تاراتىلادى. 2016 جىلى كۆوتا 63 مىڭدى ادامدى قۇرادى جانە قازاقستاندىق جۇمىسشىلار سانىنىڭ 0،7%-نان اسپايدى. شەتەلدىكتەردىڭ ءبىزدىڭ ەلىمىزدە بولۋ رۇقساتتارىنىڭ جارامدىلىعى جىلدان اسپايدى، مەرزىمى وتكەن كەزدە ولار قازاقستاننان كەتەدى.
بۇدان باسقا، شەتەلدىك جۇمىسشىلاردىڭ سانى وسى نەمەسە وزگە كاسىپورىندا جۇمىس جاسايتىن جۇمىسشىلاردىڭ جالپى سانىنىڭ 10% - نان اسپاۋى قاجەت. بۇل نورما تەك قانا جۇمىس بەرۋشىلەرگە تاراتىلادى.
15. ءبىزدىڭ تۇسىنۋىمىزشە، قازاقستاندىقتار ءۇشىن جەر – ساكرالدى تاقىرىپ. ءدال ءقازىر ونى جالعا بەرۋ نەمەسە ساتۋ ماسەلەسى باستى ماسەلە ەمەس. جەر – بۇل انا. انا ەشقاشان ساتىلمايدى جانە ەشكىمگە جالعا بەرىلمەيدى.
بارىمىزگە بەلگىلى، جەر-انا بايلىعىمىز، ال ەڭبەك - ونىڭ اكەسى! ەڭبەك جانە جەر – بايلىقتىڭ قاينار كوزى. ەل ءونىمدى كوبىرەك وندىرگەن سايىن بايي تۇسەدى. بايلىقتىڭ قاينار كوزىن وندىرىستەن ىزدەۋدىڭ قاجەتتىلىگى تۋىنداۋدا. قازاقستان اۋقىمدى اۋىلشارۋاشىلىق رەسۋرستارىن يە. ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ جەر قورى 272،5 ملن. گەكتاردى قۇرايدى. بۇل ءبىزدىڭ باعا جەتپەس ۇلتتىق بايلىعىمىز، وكىنىشكە وراي، كۇنى بۇگىنگە دەيىن وسى ۇلتتىق بايلىعىمىزدى ءتيىمدى پايدالانا الماي وتىرمىز. جىلدار بويى جەرلەرىمىز وڭدەلمەي، ارامشوپتەر باسىپ، دەگراداسياعا ۇشىراۋدا. ەڭبەك ەتۋ جانە جەردى وڭدەۋ ارقىلى جەر ەلىمىزدىڭ شىن مانىندەگى بايلىعى مەن داۋلەتىنە اينالادى. وسى ماقساتتى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن جەرىمىزدە الدىڭعى قاتارلى الەمدىك تەحنولوگيالارمەن جابدىقتالعان ءوزىمىزدىڭ ۇلكەن-ۇلكەن شارۋاشىلىقتارىمىزدى وركەندەتۋگە بارلىق جاعدايلار جاسايمىز.
(جالعاسى بار)
قر پرەزيدەنت جانىنداعى ورتالىق كوممۋنيكاسيالار قىزمەتى
