مەملەكەت قاراجاتىن جىمقىردى، جالعان كاسىپكەرلىكپەن اينالىسىپ، سالىق تولەۋدەن جالتاردى دەگەن ايىپتار تاعىلىپ، ءۇي قاماققا الىنعان قازاقستان جۋرناليستەر وداعىنىڭ ءتوراعاسى، ۇلتتىق باسپا ءسوز كلۋبىنىڭ باسشىسى سەيىتقازى ماتايەۆقا تاعىلعان ايىپتار الاياقتىق جانە سالىق تولەۋدەن جالتارۋ باپتارىنا اۋىستىرىلعان. بۇل تۋرالى اكەلى-بالالى سەيىتقازى جانە اسەت ماتايەۆتاردىڭ ادۆوكاتتارىنا سىلتەمە جاساپ Qamshy.kz حابارلايدى.

«بىزدە العا جىلجۋ بار. سانسىز وتىنىشتەر، شاعىمدار ناتيجەسىندە اسەت جانە سەيىتقازى ماتايەۆتاردىڭ جانە مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەردىڭ ارەكەتتەرى باسقا باپقا اۋىستىرىلدى. بۇل – از دا بولسا العا جىلجۋ. باپتار ءبىرشاما جۇمسارعان، ءبىراق، قورعاۋىمداعىلار وزدەرىن مۇلدە كىناسىز سانايتىندىقتان بۇل ءالى ەشتەڭە دە ەمەس»، -  دەيدى ادۆوكات ءمادينا باكييەۆا.

سونىمەن س. ماتايەۆقا ءقازىر 1997 جىلعى قىلمىستىق كودەكستىڭ 177-بابى، 4ء-بولىمى، «ب» تارماعى بويىنشا – «الاياقتىق، ياعني بوتەننىڭ مۇلكىن ۇرلاۋ نەمەسە الداۋ، سەنىمىن پايدالانۋ ارقىلى بوتەننىڭ اسا ءىرى كولەمدەگى مۇلكىن توناۋ»، 245-باپ، 3ء-بولىم بويىنشا «مىندەتتى دەكلاراسيا تاپسىرۋدان باس تارتۋ ارقىلى اسا ءىرى كولەمدە سالىق تولەۋدەن جالتارۋ»، 190-باپ، 4ء-بولىم، 2-تارماق بويىنشا «الاياقتىق، قىزمەتتىك  جاعدايىن پايدالانا وتىرىپ  جاسالعان، الداۋ جانە سەنىمدى پايدالانۋ ارقىلى مەملەكەتتىك ساتىپ الۋلار سالاسىندا ءىرى كولەمدەگى توناۋ ارەكەتى» دەگەن ايىپتار تاعىلدى.

سوڭعى باپ بويىنشا س. ماتايەۆتىڭ ۇلى، «كازتاگ» ج ش س باسشىسى اسەت ماتايەۆقا دا ايىپ تاعىلىپ وتىر.

ادۆوكاتتار ءۇش اي مەرزىم ىشىندە ۇلتتىق باسپا ءسوز كلۋبى مەن قازتاگ اگەنتتىگىنىڭ بەس جىلدىق قۇجاتتارىن قايتا كوتەرگەندەرىن، اۋديت جۇرگىزىلىپ، تولەنبەگەن سالىقتىڭ قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىك كوزدەلگەن مەجەگە جەتپەيتىنىن انىقتاعاندارىن ايتادى.

«بۇگىندە ۇلتتىق باسپا ءسوز كلۋبى بيۋدجەتكە سالىق رەتىندە تولەۋى ءتيىس سوما 2011-2015 جىلدار ارالىعىنداعى جەكە تابىس سالىعى بويىنشا 35 986 مىڭ تەڭگەنى قۇرايدى. كورپوراتيۆتى تابىس سالىعى بولسا 5 890 مىڭ تەڭگە بولدى. مۇندا سالىق تولەۋدەن جالتارۋ بويىنشا قىلمىس قۇرامى جوق. مۇندا اكىمشىلىك قۇقىقبۇزۋشىلىق قانا بار»، - دەيدى ماتايەۆتاردىڭ قورعاۋشىسى اندرەي پەتروۆ. سونداي-اق، قورعاۋشىلار انىقتالعان وسى سومالاردىڭ بارلىعى تەرگەۋ كەزىندە مەملەكەتكە تولەنگەنىن ايتادى.

وسى ءىس بويىنشا اقپارات سالاسىنا جاۋاپتى مەملەكەتتىك مەكەمەلەردىڭ دە ءبىرقاتار لاۋازىمدى تۇلعالارى تەرگەلىپ جاتقانى بەلگىلى. كەزىندە ق ر ينۆەستيسيا جانە دامۋ مينيسترلىگىنە قاراعان اقپارات، بايلانىس جانە اقپاراتتاندىرۋ كوميتەتىنىڭ بۇرىنعى ءتوراعاسى تالعات قازانعاپ، ق ر جوعارعى سوتى اقپاراتتىق قامتاماسىز ەتۋ ءبولىمىنىڭ جەتەكشىسى بولات كاليانبەكوۆ، بۇرىنعى اقپاراتتاندىرۋ جانە بايلانىس كوميتەتىنىڭ باسشىسى بولات بەرسەبايەۆ، كوميتەت ءتوراعاسىنىڭ ورىنباسارى بەك ارپابايەۆ، «قازاقتەلەكوم» اق ستراتەگيالىق باسقارۋ جونىندەگى باس ديرەكتور باتىر ماحانبەتاجييەۆتەن ەشقايدا كەتپەۋ تۋرالى قولحات الىنعان. بۇرىنعى اقپارات كوميتەتىنىڭ تاعى ءبىر قىزمەتكەرى (مەرىزمدى ب ا ق باسقارماسىنىڭ باستىعى – رەد.) جانبولات بايبوسىنوۆقا كەپىلزات تۇرىندەگى بۇلتارتپاۋ شاراسى قولدانىلعان.

ماتايەۆتاردىڭ قورعاۋشىلارى بۇل مەملەكەتتىك قىزمەتكەرلەرگە قاتىستى ايىپتار دا قىلمىستىق كودەكستىڭ 307-بابىنا، «لاۋازىمدىق مىندەتتەرىن شامادان تىس پايدالانۋ»، اۋىستىرىلعانىن ايتادى.

ەستەرىڭىزگە سالساق، 22 اقپان كۇنى جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل جونىندەگى ۇلتتىق بيۋرو الماتى دەپارتامەنتىنىڭ قىزمەتكەرلەرى س. ماتايەۆ پەن ونىڭ ۇلى اسەت ماتايەۆتى تۇتقىنداپ، ولاردىڭ ۇستىنەن قىلمىستىق ءىس قوزعالعانىن حابارلاعان. كەيىن كۇدىكتىلەرگە قاتىستى ءۇي قاماققا الۋ بۇلتارتپاۋ شاراسى قولدانىلدى.

ادۆوكاتتار مەن ايىپتالۋشىلاردىڭ وزدەرى تەرگەۋ مالىمەتتەرىمەن كەلىسپەي، ۇلتتىق بيۋرو قىزمەتكەرلەرىن تەرگەۋ قۇپيالارىن باق-قا جاريا ەتتى دەپ تە ايىپتاۋدا.

ۇلكەن ساياسات تۋرالى كەسەك اڭگىمەلەر ايتاتىن كەيبىر ساياساتكەرلەر مەن تاۋەلسىز ب ا ق ماتايەۆتارعا قاتىستى قوزعالعان بۇل قىلمىستىق ءىستىڭ تۇپكى نىسانى ۇزاق جىلدار بويى "قازاقتەلەكوم" اق، ەلدىڭ اقپارات جانە بايلانىس، كوممۋنيكاسيالار جونىندەگى مينيسترلىكتەرى مەن اگەنتتىكتەرىن باسقارعان اسقار جۇماعالييەۆ بولعانىن ايتادى. بيلىك بيىگىندەگى مۇددەلى توپتار جۇماعالييەۆتى جىعۋ ءۇشىن ءا دەگەندە ونىڭ ءوزىن باس سالماي، اينالاسىنداعىلاردى ءبىر سىلكىپ الۋ ءادىسىن قولداندى دەيتىندەر بار. مۇنداي ءتاسىل جەمقورلىقپەن كۇرەس ماماندارىنىڭ سىنىنان وتكەن سەنىمدى ءادىس كورىنەدى. ال، سول وزىنە جاسىرىن سوعىس باستالدى دەگەن اسقار جۇماعالييەۆ، بۇگىندە "ءقازاتوموندىرىس" ۇلتتىق كومپانياسىنىڭ باسقارما ءتوراعاسى، ناۋرىز ايىندا ەلباسىنىڭ قابىلداۋىندا بولىپ، كومپانيانىڭ جۇمىسى جايلى ەسەپ بەردى، الداعى جوسپارلارىمەن ءبولىستى، پرەزيدەنتتەن ءتيىستى تاپسىرمالار الدى. بىلەتىندەر بۇل رەسمي كەزدەسۋدىڭ استارىندا ءمان بار ەكەنىن، ا. جۇماعالييەۆ وزىنە باستالعان شابۋىل تۋرالى پرەزيدەنتتى حاباردار ەتۋى مۇمكىن دەگەندى دە ايتىپ ءجۇر. قالاي بولعاندا دا سول كەزدەسۋدەن سوڭ ماتايەۆ ىسىندە جەمقورلىقپەن كۇرەس قىزمەتىنىڭ العاشقى قارقىنى  باسەڭدەپ بارادى. ايىپتاۋلار جەڭىلدەتىلىپ، كۇدىكتىلەردى تەرگەۋ اياقتالماي، سوت ۇكىمى شىقپاي جاتىپ جەكسۇرىن ەتىپ كورسەتەتىن ب ا ق ماتەريالدارى ساپ تىيىلدى. سوعان قاراعاندا، ا. جۇماعالييەۆتى جارعا جىعامىز دەگەندەردىڭ جىمىسقى جوسپارى كۇل-تالقان بولعان سياقتى. ال، ا. جۇماعالييەۆتىڭ ساياسي ساحناداعى "جانازاسىن شىعارۋ" ءۇشىن قاجەت بولعان ماتايەۆتارعا قاتىستى ءىس تە باستاپقى ماقساتىنان قايتىپ، كۇدىكتىلەرگە "ۇيالعان تەك تۇرماستىڭ" كەرىمەن جەڭىل-جەلپى ءبىر جازا بەلگىلەنۋى بەك مۇمكىن.

دارحان مۇقانتەگى