وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا اتا قونىسىنا ورالعان ون وتباسى ولمەستىڭ كۇنىن كەشىپ وتىر. شەكارا اۋماعىندا ورنالاسقان بۇل اۋىل جۇرتشىلىعى ون ءبىر جىل بۇرىنعى ءومىرىن ساعىنىشپەن ەسكە الادى. تەك ول كەزدە بۇل تۇرعىندار كورشى وزبەكستان ەلىنىڭ ازاماتى بولعان، - دەپ حابارلايدى Qamshy.kz  Nur.kz -كە سىلتەمە جاساپ.

وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى، سارىاعاش اۋدانىنداعى دوستىق اۋىلىنداعى ون ءۇيدىڭ حالقى 2005 جىلى قازاقستان مەن وزبەكستان ەلدەرىنىڭ اراسىنداعى شەكارا دەماكراسيالانىپ، "قازاقستاندىق" دەگەن ستاتۋسقا يە بولعان. ءبىر وكىنىشتىسى، ەل ازاماتتىعىن العان قانداستارىمىز سودان بەرى كوگىلدىر وتىن بىلاي تۇرسىن، سۋسىز كۇن كەشىپ وتىر.

اۋىلدان ءۇش شاقىرىمدىق قاشىقتىقتا ورنالاسقان كورشىلەس ەلدىمەكەننەن سۋدى تاسىپ ىشۋدە. ول ءۇشىن ليترىنە ەكى تەڭگە جۇمسايدى. الايدا سۋدىڭ ساپاسى كوڭىل كونشىتەرلىك ەمەس. جاعدايى بارلار شامامەن جيىرما شاقىرىم جەردەگى اباي اۋىلىنان كولىك جالداپ، تازا سۋدى سول جاقتان تاسىپ وتىر.

"ءبىزدىڭ اۋىل وزبەكستانعا قاراعان كەزدە سۋىمىز دا، گازىمىز دا بولاتىن. قالاي قازاقستانعا وتتىك، كورشى ەل ونىڭ ءبارىن توقتاتىپ تاستادى. ابدەن ءابىرجىپ تىڭدىق. شەكارانىڭ ارعى جاعىندا جايقالعان جاسىل جەلەكتى قاراڭىز دا، ءبىزدىڭ اۋىلدى سالىستىرىپ كورىڭىزشى. بىزدەگى تالدارىمىز سۋدىڭ جوقتىعىنان قۋراپ بارادى"، - دەگەن اۋىل تۇرعىندارى وزبەكستان ەلىندە تۇرعان كەزدەرىن ساعىنىشپەن ەسكە العانىمەن، ول جاققا قايتا كوشىپ بارعىسى كەلمەيتىندىكتەرىن ايتتى.

ەكىنشى توپتاعى مۇمكىندىگى شەكتەۋلى رايحان وسەربايەۆانىڭ جولداسى مەن ۇلى جانۇياسىن اسىراۋ ءۇشىن ۇنەمى تۇزدە جۇرەدى. اۋىلدا كەلىنى مەن قوس نەمەرەسى تورتەۋى تۇرادى.

دەنساۋلىعى سىر بەرگەن رايحان انا سۋسىز تىرشىلىك ەتۋدىڭ ازابىن بۇلايشا تارتامىن دەپ ويلاماعانىن جاسىرمايدى. ويتكەنى وسىدان ون ءبىر جىلعى ءومىرى ءقازىر قۇددى ءبىر ەرتەگىگە اينالعانداي.

بۇل اۋىلدا سۋ بولماعان سوڭ مال مەن ەگىن شارۋاشىلىعىن قولعا الۋ ءتىپتى قيىن. سول سەبەپتەن اۋىل جۇرتشىلىعى كورشىلەس ەلدىمەكەندەگى ەگىس القابىندا جالدانىپ جۇمىس ىستەپ، ءناپاقا تاۋىپ ءجۇر.

جۇمىسسىزدىق دەمەكشى، كوپتەن بەرى تارتىپ وتىرعان ازابىن جايىپ سالعان رايحان وسەربايەۆا جاقىندا كەلىنىن جۇمىسقا تۇرعىزباق بولىپ جاڭادان اشىلعالى وتىرعان بالاباقشا باسشىلىعىمەن سويلەسىپتى.

ونداعىلار اشىقتان-اشىق "ستاۆكالارىن" ايتقان سوڭ ونسىز دا مۇمكىندىگى شەكتەۋلىلەردىڭ قاتارىندا جۇرگەن ول توبەسىنەن جاي تۇسكەندەي سەزىمدە بولعانىن جاسىرمايدى.

ويتكەنى دوستىق اۋىلىندا قاراپايىم تاربيەشى بولىپ جۇمىسقا تۇرۋ ءۇشىن ءتورت ءجۇز مىڭ تەڭگەڭ بولۋى كەرەك ەكەن. سۇراعان اقشانى تاۋىپ بەرە الماعان مۇگەدەك كەلىنىم تاعى دا جۇمىسسىز قالدى دەپ قىنجىلدى.

ال 24 جاستاعى كەلىنى گۇلميرا جالداروۆانىڭ بۇل بوساعانى اتتاعانىنا ءتورت جىل بولعان. باسپانالى شاڭىراققا كەلىن بولىپ ءتۇستى دەگەن اتى بولماسا، كەز-كەلگەن ۋاقىتتا ءۇيسىز قالامىز با دەپ قورقادى.

سەبەبى بۇل ءۇيدىڭ قۇجاتى جوق. سونىڭ سالدارىنان مەملەكەتتىك مەكەمەلەردەن قانداي دا ءبىر انىقتاما الۋ ءۇشىن ءىسى ءتۇسىپ بارا قالسا، تالاي قيىنشىلىققا تاپ بولاتىنىن جاسىرمايدى. امالدىڭ جوقتاعىنىن ءار انىقتاماعا سۇراعان اقشاسىن بەرۋگە تۋرا كەلەتىنىن اشىپ ايتتى.

جاس كەلىننىڭ بۇل سوزىنە كورشىلەرى دە قوسىلا كەتتى. ولاردىڭ سوزدەرىنە سەنسەك، مۇندا ونداي انىقتاما الۋ 1000 تەڭگەدەن جوعارى باعالانادى ەكەن. بۇل اۋىلدا قۇجاتى جوق ۇيدە تۇرىپ جاتقاندار تەك بۇل وتباسى عانا ەمەس.

ەرەكشە ايتا كەتەرلىگى، دوستىقتا مەكتەپ، بالاباقشا، اۋرۋحانا دەگەن اتىمەن جوق. ول ءۇشىن تۇرعىندار كورشى ۇشقىن اۋىلىنا بارادى.

قۋانىشقا وراي، جەرگىلىكتى بيلىك قۇرعاقشىلىق بەلەڭ الىپ بارا جاتقان بۇل اۋىلدىڭ بالالارىن ەستەن شىعارماپتى. ولار كورشى ۇشقىن اۋىلىنداعى مەكتەپتە قاتىناپ وقۋى ءۇشىن ارنايى اۆتوبۋس بولگەن.

بالاباقشاعا باراتىندار دا كولىكپەن قامتاماسىز ەتىلگەن. تەك ناۋقاستاردىڭ كۇنى اۋىلداعى كولىگى بارلارعا قاراپ وتىر. اۋىل اراسىندا تاكسي قاتىنامايدى. كولىگى جوقتار كورشى اۋىلداعى شارۋالارىن ءبىتىرۋ ءۇشىن ەسەك اربانى كولىك ەتىپ ءجۇر. سۋدى دا سونىمەن تاسۋدا.

دوستىق اۋىلىنىڭ تاعى ءبىر تۇرعىنى نارگيزا اكيمبايەۆا جولداسى پىشاق استىنا تۇسكەلى جاعدايى تىپتەن قيىنداپ كەتكەنىن ايتىپ، زار يلەپ وتىر. قارىزعا بەلشەسىنەن باتقان ول جاقىندا جولداسىن مۇگەدەكتىككە شىعارماق بولىپ، تابان توزدىرعانىن ايتتى. اقىرى بولماعان سوڭ كورشى-قولاڭنان ەستۋى بويىنشا قۇزىرى بيىكتەۋ ءبىر ايەلمەن سويلەسىپ، ءمان-جايدى ءتۇسىندىرىپتى. "ءبارىن شەشىپ بەرەمىن" دەگەن ول بۇل قىزمەتى ءۇشىن كومەككە ءزارۋ كەلىنشەكتەن 200 مىڭ تەڭگە سۇراعان.

"ەگىستە كۇنى بويى جۇمىس ىستەيتىن مەندە ونداي اقشا قايدان بولسىن؟ كۇنىنە ەكى مىڭ تەڭگە تابامىن. كەيدە ول دا جوق. جولداسىم وپەراسيادان شىققان سوڭ بالالارمەن ۇيدە وتىرادى. جاعدايىم قيىن بولىپ كەتتى. تۋىستىڭ بارىنە قارىزبىن"، - دەگەن ونىڭ كوزىن مۇڭ شالدى.

ون ءبىر جىلدان بەرى سۋ ازابىن تارتىپ وتىرعان دوستىق اۋىلىنىڭ حالقى شەكارا قىزمەتىندەگىلەر مازانى الىپ ءبىتتى دەيدى. ول اۋماقتاعى توپىراقتى شەكاراشىلار ءجيى قوپارىپ وتىرادى. ال ونىڭ شاڭىن تىكەنەك سىمعا جاقىن ورنالاسقان تۇرعىنداردىڭ جۇتۋىنا تۋرا كەلەدى.

"توپىراقتى قوپارۋ - ولاردىڭ مىندەتى عوي. سول ارقىلى جۇرگەن ءىزدى انىقتاۋعا بولادى. بۇل ەلدىڭ قاۋىپسىزدىگى ءۇشىن كەرەك ەكەن. مەيلى، ونىسىنا دا كوندىك. تەك بىزگە وسىدان بىرنەشە جىل بۇرىن "ۇيلەرىڭدى جوندەۋدەن وتكىزبەڭدەر، كوشىرىلەسىڭدەر" دەپ جەرگىلىكتى بيلىكتىڭ وكىلدەرى ەسكەرتۋ جاساپ، ءۇي مەن جەر بەرىلەدى دەپ ۋادە ەتكەن. كۇتە-كۇتە شارشادىق. ەندى تاعى قانشا جىل بۇلاي وتىرۋىمىز كەرەك؟"، - دەپ اشىندى تۇرعىندار.

سوندا دا كۇدەرلەرىن ۇزبەگەن حالىق وسىنشاما وتباسىنى مەملەكەت كەرەك قىلماي قويمايدى دەگەن سەنىمدە. اۋىل اكىمشىلىگى بولسا، تۇرعىندارعا ءمان-جايدى ءتۇسىندىرىپ، الداعى جوسپارلارىن ايتۋمەن الەك. دوستىق اۋىلدىق وكرۋگىنىڭ اكىمى تاسباۋ پولاتوۆتىڭ ايتۋىنشا، بۇل ماسەلە بيلىكتىڭ نازارىنان ەشقاشان تۇسكەن ەمەس. تەك ەلدىڭ زاڭدارىنا ازداپ رەنىشى بارىن جاسىرمادى. قولدىڭ قىسقالىعى قولبايلاۋ بولىپ وتىرعان كورىنەدى.

"بىزدەگى زاڭداردىڭ ءبارى دۇرىس. تەك كەيبىر تۇستارىندا جاعدايلار جاسالسا... ەگەر مەنىڭ قۇزىرىمدا بولسا، جاردەم بەرەر ەدىم. ماعان رۇقسات بەرسەڭ، شەشىم شىعارىپ بەرەر ەدىم. تەك ول ءۇشىن مەن ءبىرىنشى قورىتىندى الۋ كەرەكپىن. ونى ارنايى قۇرىلعان كوميسسيا شىعارادى. بۇل ماسەلە بۇگىندە قارالىپ جاتىر. دەگەنمەن مەمەلكەت بارلىق وتباسىعا ءۇي سالىپ بەرە المايدى. جەر بەرۋى مۇمكىن. ءبىراق، ول ءۇشىن الدىمەن ينفراسترۋكتۋرا شەشىلۋى ءتيىس"، - دەدى پولاتوۆ.  

ايتا كەتەتىن جايت، ازاپقا تولى كۇن كەشىپ وتىرعان بۇل وتباسىلاردى كوشىرۋ ماقساتىندا دوستىق اۋىلىنا باراتىن اباي-كالحاباد تاس جولىنىڭ ەكى جاق بەتىنەن 80 گەكتار جەردى بەرۋ ءۇشىن اۋىلدىڭ باس جوسپارى جاسالىنعان. تەك ازىرگە بۇل تۇرعىندار قاشان كوشىرىلەتىنىن ەشكىم كەسىپ ايتا المايدى.