جانات سەيتبەك ۇلى 1962 جىلى 14-شىلدەدە شىڭجاڭ تارباعاتاي ايماعى، تولى اۋدانىنىڭ دولاتى اۋىلىندا دۇنيەگە كەلگەن. 1986 جىلى ورتالىق ۇلتتار ۋينۆەرسيتەتىنىڭ قازاق تىل-ادەبيەت فاكۋلتەتىن بىتىرگەننەن كەيىن تارباعاتاي ايماعىنىڭ «تارباعاتاي گازەتى» رەداكسياسىندا جۋرناليست، اۋدارماشى جانە رەداكتورلىق قىزمەتتەر ىستەگەن. ج.سەيتقازى ۇلى ارىپتەسىمىز ەرتەڭ 54 جاسقا تولادى. اقىننىڭ تۋعان كۇنىنە وراي سىزدەردىڭ نازارلارىڭىزعا ونىڭ ءبىر توپ ولەڭىن بەرىپ وتىرمىز.
ادام جانە شىندىق
قانشاما اقىن ايتسادا،
شىرىلداعان شىندىقتى.
ءالى كۇنى سەنگەن جوق،
ادام دەگەن بۋل مىقتى.
ەسىندە جوق ەشكىمنىڭ،
شىن قۋانىش، شىن باقىت.
وتىرىكتى شىقپىرتسا،
شۇلعىپ تۋرىپ تىڭدايدى.
ءار پەندەگە اشىلعان،
ءومىر دەگەن ۇلى ەسىك.
وتىرىككە شىندىق ءجۇر،
ايتەۋعانا ىلەسىپ.
سەنبەي ءجۇرىپ كىسىلەر،
ناعىز شىندىق دەگەنگە.
قورىقانىنان تاڭىردەن،
مويىندايدى ولەردە.
اقىل الدىنداعى ءسوز
اقىلدى جەڭىركەيدى پەندەشىلىك،
مەنشىلدىك پەندەلىككە، سەن دە شىلدىق.
ءبىر سايعا تابانىمىز سيمايتىنداي،
جاتسادا مىناۋ بايتاق جەر كوسىلىپ.
قوعاممەن قۋ مۇددەنى بارىمتالاپ،
توياسىڭ تارتقان ەتكە جارىم تاباق.
قارايسىڭ عالىمعا دا كۇدىكپەنەن،
ءوزىڭدى ونان اسقان عالىم ساناپ.
كەتەسىڭ قۇرمەت قىلسا، اسپەنسىپ،
تورىنە موماقاننىڭ اتپەن شىعىپ.
بولعان سوڭ اۋىز شىركىن وزىڭدىكى،
سويلەيسىڭ دانالارعا شاڭ كەلتىرىپ.
ايتا الماس ارعى سىرىن دوس قىسىلىپ،
پەندەشىلىك دەگەن ءبىر ەسكىشىلىك.
قارايسىڭ زيراتقا دا سول نيەتپەن،
اناۋ «باي»، مىناۋ «جارلى» دەپ ءتۇسىنىپ.
اركىمگە جارماسىپ اپ پەندەشىلىك،
قويادى لاي سۋىن كوزگە تۇنىق.
پەندەشىلىك بولماسا بۋل جالعاندا،
قالار-اۋ ىزىڭداعان جەلدە تىنىپ.
سەندە ەكەن قازىنام
تۋعان جەر دەپ ارمانداعان،
جاساڭ جاندار جامالىن.
سەلقوس قانا كورىپتى عوي،
مەنىڭ جاستىق – جانارىم.
سەندە ەكەنگوي بار قازىنام،
ماما شوككەن تاۋلارىم.
سەندە ەكەن عوي بار قازىنام،
مەنىڭ تەكتى باۋلارىم.
سەندە ەكەن عوي، اكەم مەنىڭ،
ەڭبەگىمەن كوكتەگەن.
بايتەرەكتەي تامىر تارتىپ،
«ۇرپاعىم» دەپ شولدەگەن.
سەنىڭ ءتۇيىر تاستارىڭدى،
التىن داندەي ارداقتاپ.
قايىڭ-تالىن بەسىك ەتىپ،
سايلارىڭدى مەكەندەپ.
سەننەن تىرلىك ىزدەگەن!
سەن دە ەكەن عوي انام مەنىڭ،
اقجاۋلىعى جەلپىلدەپ.
تاۋ گۇلىندەي شەشەك اتقان،
ۇرپاقتارىن ماپەلەپ.
سەندە ەكەن عوي ادالدىعى،
سۇيگەنىنە انامنىڭ.
ارناپ تازا جۇرەگىنەن،
بار مۇقتاجىن عالامنىڭ.
سەندە ەكەن عوي جاناتى دا،
ساعاتى دا الەمنىڭ.
ارپەندەنىڭ مۇعجيزاسىن،
تىرلىگىڭنەن كورەمىن.
سەن دە ەكەن عوي داناسى دا،
پاناسى دا الەمنىڭ.
سەندە ەكەن عوي، جارقىراعان،
قاراشىعى كوزىمنىڭ.
سەنىڭ شىم-شىم توپىراعىڭنان،
تاۋسىلمايتىن ءنار الىپ.
سەندە سونسە قوس جانارىم،
سۇيگەنىمە قادالىپ.
جانارتاۋ بوپ سەندە اتىلسام،
تەڭىز-مۇحيت دەمەيتىن.
سەندە جانعان جۇلدىز بولسام،
كۇن شىقسا دا سونبەيتىن.
ەي، الا اتتى جولاۋشى
ەي، الا اتتى جولاۋشى،
ايالداشى، قاراشى؟
سالەم بەردىم ءيىلىپ،
مەن دە اۋىلدىڭ بالاسى.
سەنىڭ مىنگەن الا اتىڭ،
بىزدە دە بۇرىن بولاتىن.
قامىتىمەن جەتەلەپ،
قىرمانعا اكەم باراتىن.
ولپى-سولپى تۇلعاسى،
ءبىتىمى كەسەك جانۋار.
قىسى-جازى سۇيرەتكەن،
اربا-شانا تاعى بار.
ءبىر كاريا سول كەزدە،
ايتىۋشى ەدى الا اتتى.
ەڭبەكشىنىڭ باعىنا،
ءتاڭىرىم ءوزى جاراتتى.
الا اتتى جولاۋشىم،
جولىڭدى توستىم كەشەرسىڭ.
جاي سوزبەن ايتقان سىرىمدى،
ەلىڭە ايتا جەتەرسىڭ.
الا ات ەمەس بۋل كۇندە،
ماشينا ءمىنىپ تاڭ اتتى.
ساعىنىپ ءجۇرمىن كورە الماي،
اتقا مىنگەن قازاقتى.
ەي، اۋىلداس اعايىن
كۇڭكىل-كۇڭكىل جەڭگەلەر،
كوپتى كورىپ بىلگىرسىپ.
ۇيدەن-ۇيگە قىدىرىپ،
وسەك دەگەن ءجۇر قىرسىق.
ءسۇمبىل-سۇمبىل كەلىندەر،
شىنتۋايتقا كەلىڭدەر.
بەرەكەنى قاشىرماي،
زامان جايىن كورىڭدەر.
ۇياڭ-ۇياڭ قارىنداس،
اشىلماعان بەتتەرى.
جۇتاڭ-جۇتاڭ جالاڭباس،
بالالار ءجۇر شەتكەرى.
سەلتەڭ-سەلتەڭ ىنىلەر،
جەلكە تولى شاشتارى.
كۇندىز ءتۇنى بىلمەگەن،
«ۋگايدان» باسقانى.
كەردەڭ-كەردەڭ اعالار،
اۋىلدا ءجۇر اقىل گوي.
جاۋتاڭ-جاۋتاڭ مۇيىستە،
دۇكەندەردى جاعالار.
سۇرەڭسىزدەۋ حالدارى،
بۇل شاشىلىپ قايتكەنى.
قاريالار قارمانىپ،
بۇكشەڭ-بۇكشەڭ ەتكەنى؟!
الشاڭ-الشاڭ باسا الساڭ،
قارىن توقتا ول باسقا.
قوراڭنان يت قاشاتىن،
نە كۇن تۋعان بۋل شاقتا.
قاراپ كورسەڭ وزگەنى،
ورتەنبەيمە وزەگىڭ.
نامىس بولسا وڭالار،
كەلىپ جەتتى كەزەگىڭ.
تۋعان جەر
ءبىر نۇكتەسى ون سەگىزمىڭ عالامنىڭ،
اق ساۋلەسى ادامعا ءتان سانامنىڭ.
و، تۋعان جەر، بەيىشپەن تەڭ قىمباتسىڭ،
ويتكەنى سەن اناسىسىڭ انامنىڭ.
تامشىسىمەن ساعان جاۋعان نوسەردىڭ،
ونى ۇقپاسام، ادام بولماي كەتەرمىن.
بۇل عالامنىڭ تۇرىپ الاقانىندا،
جاراتقاننىڭ بار مەن جوعىن كوتەردىڭ.
ەسىمىڭدى قويعان ەكەن بايتىنشى*،
اساننان دا بۇرىنىراق قاي سىنشى؟!
قوس اققۋعا ۇقساپ جاتقان ايدىنىڭ،
جۇبىن جازباي اققاناتىن جايسىنشى.
سەنىڭ شەشەم توپىراعىڭنىڭ نارقى ەرەن،
نەتكەن ىستىق بايگە توسار نار توبەڭ.
ەندى ورتايىپ بارا جاتقان جوقسىڭ با،
ءبىر تايپا ەلگە سۋسىن بولعان قارت وزەن؟!
و، تۋعانجەر سەندە باقىت، سەندە قۇت،
باراجاتسىڭ تاريح جۇگىن وڭگەرىپ.
ءدال وزىڭدەي قاسيەتتى بەسىكتە،
جاتىر انام ماڭگىلىككە تەربەلىپ.
اق كەسەڭدى اتا بابام كوتەرگەن،
ايگىلىسىڭ بۇگىنىڭمەن، كەشەڭمەن.
پايعامبارداي قاسيەتتى ەسىمىڭ،
قادىرىڭە قالاي جەتسەم ەكەن مەن!!
*بايتىنشى جەر اتى.
قايران قارتتار
تۇعىر ەتىپ تۋعان تاۋدىڭ جوتاسىن،
ەلدى كورىپ كەرىم ويعا باتاسىڭ.
قايران، قارتتار سىناپ الىپ، سوڭىنان،
اعىل-تەگىل بەرەتۇعىن باتاسىن.
قارا تاۋدىڭ قارا بۇيرات بوكتەرىن،
قانشا جىلدار تابانىڭمەن تاپتادىڭ.
قارا دوڭدە ءوزىڭ ايتقان تاريحتان،
قازاققا ءتان قانشا ۇعىمدى جاتتادىم.
الاقاپتى بوكتەرەسساپ كەتۋشى ەڭ،
تورى اتىڭمەن توپتى ورتاعا جەتۋشى ەڭ.
ورەگە اكەپ قۇرتىن جايعان اجەممەن،
ءتوس قاعىسىپ امانداسىپ جاتۋشى ەڭ.
جاتساڭ-تۇرساڭ ەلدىڭ قامىن جاتتادىڭ،
الا ءجىبىن اتتامۋشى ەڭ باسقانىڭ.
وڭىن تاۋىپ ەسەيگەنشە نەمەرەڭ،
جەتەلەدىڭ ىزگىلىككە باستادىڭ.
قارتتارىم اۋ، سەنەن كۇدەر ۇزبەدىم،
قامىققاندا تاعى ءوزىڭدى ىزدەدىم.
قازساداعى نەمەرەڭ مەن شوبەرەڭ،
سارقىلمايتىن تاۋسىلمايتىن كەن ەدىڭ!
تۇعىر ەتىپ تۋعان جەردىڭ جوتاسىن،
ەلدى كورىپ كەرىم ويعا باتاسىڭ.
قايران، قارتتار سىناپ الىپ سوڭىنان،
اعىل تەگىل بەرەتۇعىن باتاسىن!!!
جىلدارعا ايتار سىرىم بۇل
جىلدار سىرلاس قاريا، مەن بالامىن،
جىل... جولاۋشى، قۇشاق جايعان دالا كەڭ.
ءومىر دەگەن ۇلان اسىر مەرەكە،
شاشۋ شاشقان جىل ەكەن عوي اق اجەم.
مەزگىل ورتاق پاتشاعا دا، قۇلعا دا،
جىل ءبىر بۇلاق سىرىن شەرتكەن جىلعا دا.
تىرلىك دەگەن داستارقاننىڭ باسىندا،
اق باتاسىن بەرىپ وتىر جىل بابا.
ادامداردىڭ بالا كۇنىن، بال كۇنىن،
ۇرلاپ الىپ جىل شاشادى جارلىعىن.
جىل دەگەن ءبىر دانىشپاننىڭ الدىندا،
ويىن سومداپ كەلدى ءىنىم، بالدىزىم.
اسپانداعى ايمەنەن دە، كۇنمەنەن،
جىلدار قۇرداس كوكتەمدەگى گۇلمەنەن.
شوتقا سالىپ ونسەگىز مىڭ عالامدى،
ەسەپتەپ تۇر قارت ساۋداگەر جىل دەگەن.
ەي، ادامدار، جىل ءبىر جۇيرىك كولىگىڭ،
ءبىراق، ءبىراق جىلدان جۇيرىك كوڭىلىڭ.
قۋعىنداعان ارتى دا جىل الدى جىل،
نەتكەن قورقاق قوياندايىن ءومىرىم.
قورىقپاعىن اق قويانىم ءتىرىسىڭ،
سول جىلداردىڭ قۇشاعىندا تىنىسىڭ.
وتان دەگەن الىپ انا تۇرعاندا،
جەر بەتىندە سەن مىقتىسىڭ ءتىرىسىڭ.
شاۋشەك قالاس، 2015 جىل..
دايىنداعان ءالىمجان ءاشىم ۇلى