استانادا №51 مەكتەپ گيمنازياسىنىڭ ديرەكتورى كۇنىمحان دۇيسەنوۆا ىستامبۇلدا وت جاققان جەرىمىزگە كەلىپ داستارقانداس بولىپ شاي ءىشىپ وتىرمىز. وسى ءبىلىمدى ديرەكتور، اسىل مۇعالىم قازاقتىڭ ءبىرتۋار مەملەكەت قايراتكەرى مۇستافا شوقايدىڭ اتىن ءوزى باسقارىپ وتىرعان مەكتەپكە بەرۋدى ون جىلدان بەرى ارمانداپ كەلەدى ەكەن.

وسى ورايدا شوقايتانۋشى عالىم رەتىندە بىزبەن تانىسقىسى كەلەتىنىن، ونىڭ ءساتىنىن بۇگىن تۇسكەنىن ايتىپ قۋانىشىن ءبىلدىردى. ونىڭ بۇكىل ارمانى 1917 جىلدان كوز جۇمعان 1941 جىلعا دەيىن قازاقستان تاۋەلسىزدىگى ءۇشىن قاجىماي كۇرەس جۇرگىزەن جانە وسى ۇلى ماقسات جولىندا جانىن قۇربان قىلعان مۇستافا شوقايدىڭ اتىن ءوزى باسقارىپ وتىرعان مەكتەپكە بەرۋ. ءبىراق بۇل تۋرالى ءتيىستى ورىندارعا بەرگەن ءوتىنىش قۇجاتتارى ون جىلدان بەرى قابىلدانباي كەلەدى ەكەن.

ءيا بۇل ءار ادام تۇسىنە بەرمەيتىن كۇردەلى ماسەلە. بۇل قازاقستاندا ۇلتتىق تاريحي سانانىن ءالى تولىق قالپىنا كەلمەگەندىگىن ايقىن بەلگىلەرىنەن ءبىرى. ءبىر ماقالامدا جازىپ ەدىم: ساياسي تاۋەلسىزدىك ءبىر كۇندە كەلەدى. ال سانا تاۋەلسىزدىگى ءبىر كۇندە كەلمەيدى، وعان ونداعان جىلدار كەرەك. ماسەلەن قازاقستان پارلامەنتى 16 جەلتوقان 1991-دە شەشىم قابىلداپ ەلدىڭ تاۋەلسىزدىگىن جاريالادى. ءبىتتى. ءسويتىپ قازاقستان سول كەزدە ءبىر مينۋتتا تاۋەلسىز مەملەكەت بولىپ شىعا كەلدى. ال سانا تاۋەلسىزدىگى بولسا، سولاي ءبىر مينۋتتا، ءبىر ساعاتتا، ءتىپ ءبىر جىل، ون جىلدا پايدا بولا المايدى. كەڭەستىك ۇكىمەتتىڭ قازاق حالقىنىڭ ساناسىنا 74 جىل بويى سىڭىرگەن ءوزىنىڭ ۇلتتىق تاريحىنا، ۇلى مەملەكەت قايراتكەرلەرىنە نۇمقۇرايدى، ءتىپتى ولاردى مەنسىنبەۋ، ساتقىن رەتىندە قاراۋعا نەگىزدەلگەن يدەولوگياسىنان ارىلۋ وڭاي ەمەس. وعان ونداعان جىلدار كەرەك.

مىنە تاۋەلسىزدىككە 25 جىل تولسا دا، قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ باستى تۇلعاسىنىڭ ءبىرى مۇستافا شوقايعا ءالى دە بولسا ەل ورداسى جانە تاۋەلسىزدىكتىڭ سيمۆول قالاسى دەپ اتالعان استانادا ءبىر كوشە اتى بەرىلمەي وتىرعانىن باسقا قالاي تۇسىنەمىزى كوشە بىلاي تۇرسىن، ديرەكتورى ون جىلدان بەرى بۇكىل قۇجاتتاردى دايىنداپ جانىن سالىپ ۇكىمەتتىك ورىندارعا ءوتىنىش حاتتار بەرسە دە، ءبىر مەكتەپكە شوقاي اتىنىڭ بەرىلۋىنە ۇلىقسات ەتىلمەي وتىر. بۇعان كىم كەدەرگى بولىپ ءوتىرى ارينە ءالى كەڭەستىك يدەولوگيادان تاۋەلسىزدىگىن تولىق الا الماي كەلە جاتقان  كەيبىر ادامداردىڭ ساناسى.

سولاي بولسا دا، كۇنىمحان ديرەكتور ءۇمىتىن جوعالتپاعان. ونىڭ ەندىگى ءۇمىتى، قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ 25 جىلدىعىنا بايلانىستى بيىل بەرىلىپ قالۋى. لايىم سولاي بولعاي!

ءابدىۋاقاپ قارا
ميمار سينان كوركەم ونەر ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى، تاريح عىلىمىنىڭ دوكتورى