قازاقستاندىق تانىمال ساياساتتانۋشى، پرەزيدەنت جانىنداعى ستراتەگيالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى ەرلان قارين: «وزبەكستان پرەزيدەنتى يسلام كارىموۆتىڭ دەنساۋلىق جاعدايى تۋرالى اقپاراتتىڭ اشىق تاراۋىنا ەل ەل بيلىگى امالسىزدان جول بەردى»، - دەپ جازادى ءوزىنىڭ فەيسبۋكتەگى پاراقشاسىندا.
«بۇل امالسىزدان جاسالعان قادام. بىرنەشە كۇننەن سوڭ وزبەكستان ءۇشىن ەڭ ماڭىزدى مەيرامداردىڭ ءبىرى – تاۋەلسىزدىك كۇنى اتاپ وتىلەدى. بارلىق پوستكەڭەستىك ەلدەر ءۇشىن بۇل – 25 جىلدىق مەرەيتوي. ال، سول كۇنى پرەزيدەنتتىڭ مەرەكەلىك شارالارعا قاتىسپاعانى بايقالىپ قالار ەدى. ونىڭ ۇستىنە ول وليپياداشىلاردى قۇرمەتتەۋ راسىمىندە بولمادى. سوندىقتان، وزبەكستان بيلىگى ەل اراسىندا ءتۇرلى سىبىس تاراماۋى ءۇشىن پرەزيدەنتتىڭ دەنساۋلىق جاعدايى تۋرالى وسىنداي حابارلاما جاساۋ تۋرالى شەشىم قابىلداۋى مۇمكىن»، - دەيدى ە. قارين.
ساياساتتانۋشى ءبىرقاتار زەرتتەۋ ورتالىقتارىنىڭ وزبەك باسشىسىنىڭ جاعدايىنا قاتىستى پىكىر ءبىلدىرىپ، ەل بولاشاعى تۋرالى سان الۋان بولجام جاساپ جاتقانىن دا ايتادى.
«ءقازىر بۇل جاعدايدى سان ءتۇرلى تۇسىندىرۋگە بولادى. بۇرىن دا وزبەك جەتەكشىسىنىڭ دەنساۋلىق جاعدايى تۋرالى سىبىستار بولعان. شامامەن ءار ەكى جىل سايىن وسىنداي جاعدايلار ورىن الىپ، پرەزيدەنت ءار جولى ءوزىنىڭ اقپارات الاڭىنان جوعالىپ كەتۋ سەبەبىن تىكەلەي تۇسىندىرمەسە دە، سىبىستاردى جاناما جولدارمەن جوققا شىعاراتىن. حالىقتىق مەيرامداردىڭ بىرىندە كاريموۆتىڭ ەل الدىنا شىعىپ، ارتىستەرمەن بىرگە بيلەگەنىن ەسكە ءتۇسىرىڭىز»، - دەيدى ول.
ساياساتتانۋشىنىڭ ويىنشا وزبەكستان بيلىگى تاراتقان حابار ساراپشىلاردىڭ بيلىكتىڭ كەلەسى ادامعا بەرىلۋى تۋرالى بولجامدار جاساۋىنا سەبەپ بولعان.
«ءبىرقاتار رەسەيلىك رەسۋرستار وسى ءقازىردىڭ وزىندە مۇراگەر تاڭدالدى دەپ حابارلاپ، ونىڭ تۇلعاسىنا مىنەزدەمە بەرۋدە. ءبىراق، مەنىڭ ويىمشا، ءقازىر نە بولاتىنىن ءدال بولجاۋ قيىن. ونىڭ ۇستىنە، وسى تاقىلەتتەس وقيعالار بولعان ەلدەردە جاعداي زاڭ نورمالارىندا، ساياسي دامۋ نورمالارىندا كورسەتىلگەندەي وربىمەگەنىن كوردىك»، - دەيدى ە. قارين.
سوعان قاراماستان، ە. قارين وزبەك بيلىگى كۇتپەگەن سەنارييلەر مەن وقيعالارعا دايىن ەكەنىن ايتادى.
«شاماسى مۇنداي سەنارييلەر بۇرىن دا سىنالعان سياقتى. ويتكەنى، 2011 جىلى وزبەكستان كونستيتۋسياسىنا ءبىرقاتار وزگەرىستەر ەنگىزىلگەن ەدى. ولاردىڭ بىرەۋى ءتۇرلى فورس-ماجورلىق جاعدايدا پرەزيدەنتتىڭ مىندەتىن اتقارۋعا قاتىستى. بۇعان دەيىن كونستيتۋسيادا قانداي دا ءبىر جاعداي بولا قالسا، پرەزيدەنتتىڭ ۋاكىلەتتىلىگى دەپۋتاتتاردىڭ بىرىنە بەرىلەدى دەگەن سياقتى تۇسىنىكسىز سويلەمدەر بولاتىن. ءبىراق، كەيىن ەنگەن وزگەرىستەردە بۇل نورما ناقتىلانىپ، پرەزيدەنت وكىلەتتىلىگى مەن مىندەتتەرى سەنات ءتوراعاسىنا ۋاقىتشا ارتىلاتىنى، ءۇش اي ىشىندە زاڭعا سايكەس جاڭاك سايلاۋ وتكىزىلەتىنى جازىلدى»، - دەيدى ساياساتتانۋشى.
الايدا، ساياساتتانۋشى ءالى كۇنگە كورشى ەل كونستيتۋسياسىندا پرەزيدەنت وكىلەتتىلىگىنىڭ مەرزىمىنەن بۇرىن توقتاتىلۋ ماسەلەسى ناقتىلانباعانىن العا تارتادى.
«ەگەر ايماقتىڭ باسقا ەلدەرىندە پرەزيدەنت وكىلەتتىلىگىن ونىڭ دەنساۋلىق جاعدايىنا نەمەسە ءوز ەركىمەن وتستاۆكاعا كەتۋىنە بايلانىستى مەرزىمىنەن بۇرىن توقتاتۋ تۋرالى ايتىلسا، وزبەكستاننىڭ نەگىزگى زاڭىندا ول ماسەلە تۇسىنىكسىز – ءوز مىندەتتەرىن اتقارۋ مۇمكىن بولماعان جاعدايدا دەپ جازىلعان»، - دەيدى ە. قارين.
ساياساتتانۋشى ايماقتىق ساياساتتا ىقپالدى ءرول يەلەنەتىن وزبەكستان باسشىسىنىڭ دەنساۋلىق جاعدايى ەلدىڭ ىشكى تۇراقتىلىعى مەن بولاشاقتاعى قالىپتى دامۋىنا قانداي دا ءبىر قاتەر توندىرمەيتىنىن ايتادى.
«وقيعا قالاي وربىسە دە، بەلگىلى ءبىر كۇشتى داستۇرلەرگە، ءتارتىپ نورمالارىنا نەگىزدەلگەن وزبەك ساياساتىنىڭ ارتىقشىلىقتارىن ەستەن شىعارماۋ قاجەت. سوندىقتان دا، بۇل ەلدىڭ جولى قانداي جاعداي بولسا دا ساقتالادى. ارينە، اسا قۋاتتى ەمەس سىرتقى ارالاسۋلاردىڭ ورىن الاتىنى دا جاسىرىن ەمەس»، - دەيدى ە. قارين.
ەستەرىڭىزگە سالساق، كەشە وزبەكستاندى 27 جىلدان بەرى باسقارىپ كەلە جاتقان 78 جاستاعى يسلام كارىموۆتىڭ ينسۋلت الىپ، اۋرۋحاناعا تۇسكەنى تۋرالى حابار تارادى. ەل بيلىگى وسىلايشا مەملەكەت باسشىسىنىڭ دەنساۋلىق جاعدايىنىڭ سىر بەرگەنىن العاش رەت اشىق تۇردە مويىنداپ وتىر.
1 قىركۇيەك كۇنى وزبەكستان رەسپۋبليكاسى كسرو-دان تاۋەلسىزدىك العانىنا 25 جىل تولعانىن اتاپ وتەدى.
