– دارحان، ءسىزدى «حابار» ارناسىنىڭ ەفيرىنەن كورىپ جۇرگەنىمىزگە ءبىراشاما جىل بولدى. ەڭبەك جولىڭىزدى وسى ارنادان باستادىڭىز با؟
– ەڭبەك جولىمنىڭ العاشقى باسپال­داقتارىنان ا.بايتۇرسىنوۆ اتىنداعى قوستاناي مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جۋرناليستيكا فاكۋلتەتىنىڭ ءبىرىنشى كۋرسىندا وقىپ جۇرگەنىمدە ءوتتىم دەسەم بولادى. «جاس قازاق» اتتى جۋرنالعا جازىپ ءجۇردىم. ودان كەيىن قوستانايدىڭ وبلىستىق راديوسىندا مۋزىكالىق باعدارلاما رەداكتورى، «قوستاناي تاڭى» گازەتىندە شتاتتان تىس ءتىلشى بولدىم. ال «حابار» ارناسىنا كەلۋىمە قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى، رەجيسسەر بالتاباي سەيتمامىت پەن جۇبايى ءلاززات ­ساپاحوۆا سەبەپشى بولدى، - دەپ حابارلايدى Qamshy.kz anatili.kazgazeta.kz سايتىنا سىلتەمە جاساپ.


– پرەزيدەنتتىك تىلشىلەر قوسىنىندا جۇمىس ىستەدىڭىز. ونىڭ ارتىقشىلىعى، قىزىعى مەن قيىندىعى تۋرالى نە ايتاسىز؟
– مۇنداي قىزمەتتىڭ جاۋاپكەرشىلىگى وتە جوعارى. شاپشاڭدىقتى تالاپ ەتەدى. سول ءبىر شاقتا جۋرناليست رەتىندە شىڭدالدىم. ەل، جەر كورگەنىم ءبىر بولەك، كاسىبي تۇرعىدا جەتىلدىم. ءقازىر دە سول تاجىريبەمدى قولدانىپ كەلەمىن.
– جۋرناليستيكانىڭ بارلىق ساتىسىنان ءوتىپسىز. اپتالىق-ساراپتامالىق «جەتى كۇن» باعدارلاماسىن دا جۇرگىزدىڭىز…
– «جەتى كۇن» اپتالىق-ساراپتامالىق باعدارلامانىڭ رەداكتورلىعىندا جۇرگەنىمە ءۇشىنشى جىلعا اياق باستى. ءقازىر حاباردى رينات دۋمان ۇلى ارىپتەسىم جۇرگىزۋدە. ونىڭ ءوز حاريزماسى، ءوز جۇرگىزۋ ءتاسىلى بار. دەگەنمەن، باعدارلامانىڭ پروديۋسەرلىك قىزمەتىندەمىن. جوبانىڭ ونان ءارى ساپالى اقپارات تاراتۋى ءۇشىن بارىمىزدى سالۋدامىز. وقىرمان قاۋىم بايقاعان بولسا، باعدارلاما باعىتىندا كوپتەگەن وزگەرىستەر ورىن الدى. ەڭ باستىسى – كورەرمەن كوڭىلىنەن شىقسام دەيمىز.
– «بەتپە-بەت» باعدارلاماسىنىڭ تىزگىنى سىزگە ءتيىپتى. مۇنداي سۇحبات جانرىنداعى باعدارلاما بارلىق ارنادا بار. «حاباردىڭ» «بەتپە-بەتى» ولاردان نەسىمەن ەرەكشەلەنەدى؟
– سۇحبات جانرى ماعان تاڭسىق ەمەس. «حابار 24» ارناسىندا «كابينەت» دەگەن باعدارلامانى جۇرگىزدىم. «بەتپە-بەت» – «حاباردىڭ» قابىرعالى باعدارلاماسى. كەلە سالىپ، ونى جاڭارتامىن، وزگەرتەمىن دەۋدەن اۋلاقپىن. ويتكەنى ونىڭ ءوز بەدەلى، سالماعى بار. مەن سول سالماقتى، ماعان دەيىنگى اعالاردان قالعان، قالىپتاسقان باعىتتى ساقتاسام دەيمىن. ول دا ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىك. ءقازىر حالىققا تۇسىندىرەتىن تاقىرىپتار وتە كوپ. سوندىقتان سۇراققا تولى الەۋمەتتىك، ساياسي، ەكونوميكالىق ماسەلەلەردىڭ باسى-قاسىندا جۇرگەن، حال-احۋالدى جۇرتشىلىققا تالداپ، ءتۇسىندىرىپ بەرە الاتىن ءبىرىنشى باسشىلاردى، ياعني مينيسترلەردى، اكىمدەردى ستۋدياعا شاقىرۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز.
– «حابار 24» ارناسىندا ءوزىڭىزدىڭ «بەس رەفورما» اتتى باعدارلامانى جۇرتشىلىققا جاقسى تانىس. بۇل جوبا مەملەكەت تاپسىرىسىمەن دايىندالا ما؟
– ءيا، بۇل ءوزىمنىڭ اۆتورلىق باعدار­لامام. بەس رەفورما جاريالانىپ، ونى جۇزەگە اسىرۋدىڭ «100 ناقتى قادامى» بەكىتىلگەننەن كەيىن وسى ماسەلەنى حالىققا قاراپايىم تىلمەن ءتۇسىندىرۋ تۋرالى وي كەلدى. 2016 جىلدىڭ 1 قاڭتارىنان باس­تاپ پراكتيكالىق كەزەڭ باستالدى. ءار قادامنىڭ كەرەكتىگىن ايتىپ، ولاردىڭ ىسكە اسۋىن كورەرمەنگە جەتكىزىپ، ناتيجەسىندە ءبارى حالىقتىڭ يگىلىگى ءۇشىن جاسالىپ جاتقانىنا يلاندىرا السام، ەڭبەگىمنىڭ جانعانى دەر ەدىم.
– بالالىق شاعىڭىزداعى ارمانىڭىز قانداي ەدى؟
– بالا كۇنگى ارمانىم بىرەۋدىڭ ءمۇد­دەسىن قورعايتىن ادۆوكات بولۋ ەدى. «جۋر­ناليست بولام» دەگەن ناقتى شەشىمدى ون ءبىرىنشى سىنىپتا قابىلدادىم. وعان سەبەپ، مەكتەپتىڭ سوڭعى جىلىندا وبلىستىق گازەتكە تىرناقالدى ولەڭدەرىم جاريالاندى. سوندا تالانتتى جاستاردىڭ باسىن قوسقان «تازا بۇلاق» قوعامدىق قورىنىڭ جەتەكشىسى عاينيجامال بەردالينوۆا ەسىمدى اپاي 250 شاقىرىم جەردەگى اۋىلدا جاتقان ماعان «ىزدەۋ سالىپ»، اۋدان ارقىلى تاۋىپ، ءمۇشايرادان ورىن العانىمدى ايتىپ، قوستانايعا شاقىرتتى.
– ءقازىر ولەڭ جازاسىز با؟
– 2000 جىلدىڭ 7 ءساۋىر كۇنىن ەشقاشان ۇمىتپايمىن. وبلىستىق گازەتكە ءۇش ولەڭىم قاتار شىقتى. ستۋدەنت شاقتا كوپ جاستار سەكىلدى ولەڭ وردىك. كەيىن دامىتا الماي قالدىم. قازاقستاننىڭ حالىق اقىنى ءاسيا بەركەنوۆانىڭ ونەر مەكتەبىندە ءتالىم الدىم، ۇستازىمنىڭ ءۇمىتىن اقتاماعانىما ءقازىر ىشتەي قىنجىلام. ول كىسى ونەردەگى عانا ەمەس، ومىردەگى اقىلشىم. جاستايىمنان ايتىستارىن كورىپ، تىڭداپ ءوستىم. ءاسيا اپا «بىرەۋگە جاقسىلىق جاساي الماۋىڭ مۇمكىن، ال بىرەۋگە جاماندىق جاساماۋ قولىڭنان كەلەدى» دەيتىن. وسى ۇستانىمنان اينىمايمىن.
– باسقا تەلەارنادان ۇسىنىس تۇسسە…
– «حاباردا» قالامىن…
– راقمەت. ساتتىلىك تىلەيمىز!

سۇحباتتاسقان 
ماقپال باقىتبەك