سونىمەن، جاڭا بەكىتىلگەن ۇكىمەت جۇمىسىن باستاپ، مەملەكەت باسشىسى جۇكتەگەن تاپسىرمالاردى ورىنداۋعا كىرىسىپ كەتتى. قۇرامى ايتارلىقتاي وزگەرە قويماعان مينيسترلەر كابينەتىنىڭ الدىندا بۇگىنگى سىن-قاتەرلەردى لايىقتى ەڭسەرىپ، ەلىمىزدىڭ ەكونوميكالىق ءوسىمىن قامتاماسىز ەتۋ مىندەتى تۇر.
جوسپار ايقىن، جۇيەلى جۇمىس قاجەت
مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ اتاپ كورسەتكەندەي، داعدارىسپەن كۇرەس جۇمىسىنان ەكونوميكانىڭ ءوسىمىن ىنتالاندىرۋ باعدارلاماسىنا كوشۋ جونىندەگى شارالار قوسىمشا جۇمىس ورىندارىن اشۋدى، اتاپ ايتقاندا، اۋىل شارۋاشىلىعىندا، ءتۇرعىن-ۇي قۇرىلىسىندا جانە باسقا دا سالالاردا حالىقتىڭ تابىسىن ارتتىرۋدى كوزدەيدى. وسىعان بايلانىستى جاڭا مينيسترلەر كابينەتىنىڭ الدىنا ناقتى مىندەتتەر قويىلدى. ۇكىمەت قۇرامىندا جاسالعان وزگەرىستەر حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋعا، ەكونوميكالىق كورسەتكىشتەردى جاقسارتۋعا جانە قازاقستاندى ۇدەمەلى دامىتۋعا باعىتتالىپ وتىر.
كەڭەيتىلگەن وتىرىستان كەيىن كوپ ۇزاماي ۇكىمەت مۇشەلەرى جينالىپ، الدا اتقارىلار جۇمىستاردى تالقىلاعان بولاتىن. پرەمەر-مينيستر قىزمەتىندە ۇكىمەتتىڭ العاشقى وتىرىسىن وتكىزگەن باقىتجان ساعىنتايەۆ ەلباسى تاپسىرمالارىنا سايكەس نەگىزگى ماقسات-مىندەتتەردى پىسىقتادى. اتاپ ايتقاندا، مينيسترلەر كابينەتى قىزمەتىنىڭ جاقىن اراداعى نەگىزگى باعىتتارىن – كاسىپكەرلىكتى ىنتالاندىرۋ جانە جۇمىسپەن قامتۋ، اگروونەركاسىپ كەشەنىن دامىتۋ، يندۋستريالىق-يننوۆاسيالىق دامۋ باعدارلاماسىن ءارى قاراي ىسكە اسىرۋ، كولىك ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ، ماكروەكونوميكالىق تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋ جانە «نۇرلى جەر» ءبىرىڭعاي تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى باعدارلاماسىن ازىرلەۋ شارالارى قۇرايدى. بۇل تۇرعىدا جۇمىس ساباقتاستىعىن ساقتاي وتىرىپ، جۇكتەلگەن مىندەتتەردى ورىنداۋعا كۇش-جىگەر سالۋ – جاڭا جاساقتالعان ۇكىمەتتىڭ باستى ماقساتى. ەلباسى تاپسىرمالارى تولىق جانە ۋاقىتىندا ورىندالۋى تيىستىگىنە توقتالعان پرەمەر-مينيستر، وسى ورايدا پارلامەنت دەپۋتاتتارىمەن، سونىڭ ىشىندە «نۇر وتان» فراكسياسىمەن اراداعى بايلانىستى كۇشەيتۋ كەرەكتىگىنە نازار اۋداردى. قازىرگى كەزدە پارلامەنت قاراۋىنا ەنگىزىلگەن جاڭا ءۇش جىلدىق بيۋدجەتتىڭ جوباسى بارلىق باعدارلامالاردى ءتيىمدى تۇردە جۇزەگە اسىرۋدى كوزدەيدى. سونىمەن قاتار، «100 ناقتى قادام» ۇلت جوسپارىن ىسكە اسىرۋدى جالعاستىرىپ، حالىقتىڭ ءومىر ءسۇرۋ دەڭگەيىن كوتەرۋگە جۇمىس ىستەۋىمىز كەرەك، دەدى ۇكىمەت باسشىسى.
بۇل رەتتە جۇمىسپەن قامتۋ جانە بيزنەستى دامىتۋ شارالارى جالعاسا بەرەتىن بولادى. وسى باعىتتا ۇلتتىق ەكونوميكا، دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ مينيسترلىكتەرىنە، مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگاندارمەن بىرگە جۇمىسپەن قامتۋدى ىنتالاندىرۋ تەتىكتەرىن دامىتۋ بويىنشا ۇسىنىستى ۇكىمەتكە ەنگىزۋ تاپسىرىلدى. ونىڭ ىشىندە، شاعىن نەسيەلەندىرۋ باعدارلاماسىنا، اۋىل تۇرعىندارىن نەسيەلەندىرۋگە ماڭىز بەرۋ قاجەت. دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ مينيسترلىگىنە اكىمدەرمەن بىرگە ازاماتتاردىڭ ەڭبەك موبيلدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا قوسىمشا شارالاردى قابىلداۋ جۇكتەلدى. سونداي-اق ءوزىن-وزى جۇمىسپەن قامتىپ جۇرگەن ازاماتتاردى شاعىن بيزنەستىڭ قاتارىنا اۋىستىرۋ جۇمىسىن اتقارىپ شىققان ءجون. ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى تۇلەكتەردى تەگىن كاسىپتىك ءبىلىم بەرۋ باعدارلاماسىن مەرزىمىنە سايكەس جۇزەگە اسىرۋدى قولعا الۋى، ال ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگى اكىمدەرمەن بىرگە مەملەكەتتىك-جەكەشەلىك تەتىكتەرىن بەلسەندى قولدانۋ شارالارىن قابىلداۋى ءتيىس.
كەڭەيتىلگەن وتىرىستا ەلباسى ايتقان ەسكەرتپەنى ەسكە سالعان ب.ساعىنتايەۆ بارلىق مەملەكەتتىك ورگاندار مەن ولاردىڭ ۆەدومستۆولىق ۇيىمدارىن قايتا تۇگەندەۋدەن وتكىزۋدى بۇيىردى. بۇگىندە 11 مينيسترلىكتىڭ جانىنان 301 مەكەمە قۇرىلعان. بىلتىر ولاردىڭ بارلىعىنا 109 ملرد. تەڭگە جۇمسالعان. بۇنىڭ ءبارى تەك ورتالىق مەملەكەتتىك ورگاندارعا عانا تيەسىلى. اكىمدىكتەردىڭ قاراماعىندا تاعى 6،5 مىڭ ۇيىم بار. ال جەكەشەلەندىرۋ جوسپارىنا تەك 416 ۇيىم عانا ەنگىزىلدى. سول سەبەپتى قارجى مينيسترلىگى مەن ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنە ينۆەنتاريزاسيا ماسەلەسىن قاتاڭ تۇردە قاداعالاپ، قاجەتتى جانە قاجەتتى ەمەس ۇيىمداردى انىقتاۋدى تاپسىرامىن. ايماق باسشىلارى دا وسى جۇمىستى اتقارىپ شىعۋى شارت، دەدى پرەمەر-مينيستر.
بۇدان بولەك، اگروونەركاسىپ كەشەنىن دامىتۋ بويىنشا ءتيىستى تاپسىرمالار بەرىلدى. سونىڭ ىشىندە جەكە شارۋاشىلىقتاردى دامىتۋ، سۋبسيديا بەرۋ جۇيەسىن جەتىلدىرۋ، اۋىل شارۋاشىلىعى جەرلەرىن ۇتىمدى پايدالانۋ، سۋارمالى جەرلەردى پايدالانۋعا بەرۋ مەن ۆەتەرينارلىق قاۋىپسىزدىك ماسەلەسى بار. اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىن ءوندىرۋ جۇمىسى دا ءجىتى باقىلاۋدا بولادى. وسى جۇمىسقا جاۋاپتى مينيسترلىك جىل اياعىنا دەيىن اگروونەركاسىپ كەشەنىن دامىتۋدىڭ جاڭا باعدارلاماسىن ازىرلەپ شىعۋى ءتيىس. سونىمەن قاتار اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگى جەر قورىن تۇگەندەپ، اكىمدەر قالالاردىڭ باس جوسپارىن وزگەرتۋ بويىنشا ءتيىستى ۇسىنىستارىن جاساۋى قاجەت.
ال يندۋستريالاندىرۋ بويىنشا شيكىزاتتىق ەمەس تاۋارلاردى ەكسپورتقا شىعارۋ ماسەلەسىنە باسا نازار اۋدارىلادى. «جىبەك جولىنىڭ ەكونوميكالىق بەلدەۋى» بويىنشا قىتايمەن بىرلەسىپ قولعا الىناتىن جوبالار دا نازاردان تىس قالماۋى ءتيىس.
كولىك ينفراقۇرىلىمى بويىنشا مەملەكەت باسشىسى «نۇرلى جول» باعدارلاماسىنىڭ قاراجاتىن ءتيىمدى يگەرۋدى، قازىرگى نفراقۇرىلىمدىق جوبالاردى جالعاستىرۋدى تاپسىرعان بولاتىن. سوعان سايكەس ب.ساعىنتايەۆ ينۆەستيسيالار جانە دامۋ، ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىكتەرى، سونداي-اق اكىمدىكتەر بۇل جوبالاردى تەزدەتىپ ىسكە اسىرۋى، ايماق باسشىلارى بيۋدجەت قاراجاتىن ءتيىمدى ءارى ۋاقىتىلى يگەرۋى تيىستىگىن اتاپ كورسەتتى.
بۇدان بولەك، ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگى ينفلياسيانىڭ دەڭگەيىن ساقتاپ، ۇزاق مەرزىمدى نەسيەلەر ءۇشىن حالىقارالىق ۇيىمداردان قوسىمشا قاراجات تارتۋ بويىنشا ماڭىزدى دا جاۋاپتى جۇمىستى اتقارىپ شىعۋى قاجەت.
مەملەكەت باسشىسى حالىقتى باسپانامەن قامتۋ بويىنشا جاڭا تەتىكتەردى ازىرلەۋدى تاپسىرعان بولاتىن. بۇل رەتتە ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگى قۇزىرەتتى مەملەكەتتىك ورگاندارمەن، اكىمدەرمەن بىرلەسە وتىرىپ، تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنا ارنالعان ءبىرىڭعاي «نۇرلى جەر» باعدارلاماسىن ازىرلەيدى. وعان قازىرگى تۇرعىن ءۇي باعدارلامالارىنىڭ تەتىكتەرى ەنگىزىلەتىن بولادى.
جەر نۇرلانا، تابىس ۇلعايا ءتۇسۋى كەرەك
كەڭەيتىلگەن وتىرىستا مەملەكەت باسشىسى ەكونوميكانىڭ ءبىرقاتار باسىمدىقتارىن بەلگىلەدى. بۇل تۇرعىدا الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق ساياساتتىڭ باستى مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى – حالىقتى ءونىمدى جۇمىسپەن قامتۋ ماسەلەسىن شەشۋ بولىپ وتىرعانى بەلگىلى. پارلامەنت ماجىلىسىندە وتكەن جاڭا ماۋسىمداعى العاشقى ۇكىمەت ساعاتىندا مەملەكەت باسشىسى بەرگەن تاپسىرمالاردى ىسكە اسىرۋ جانە اعىمداعى ەكونوميكالىق جاعداي تۋرالى بايانداعان ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى قۋاندىق بيشىمبايەۆ، ميكروكرەديتتەۋدى دامىتۋ جولىمەن جاپپاي كاسىپكەرلىكتى ىنتالاندىرۋ كوزدەلىپ وتىرعاندىعىن ايتتى.
«نۇرلى جول» مەملەكەتتىك باعدارلاماسى جانە داعدارىسقا قارسى جوسپار شەڭبەرىندەگى نەگىزگى باعىتتاردىڭ ءبىرى – كاسىپكەرلىكتى قولداۋ. كاسىپكەرلىك بەلسەندىلىكتى ىنتالاندىرۋ ءۇشىن 2016 جىلى ۇلتتىق قور جانە ءبىرىڭعاي جيناقتاۋشى زەينەتاقى قورى قاراجاتى ەسەبىنەن بارلىعى شامامەن 575 ملرد. تەڭگە قاراستىرىلعان. بۇگىنگى كۇنى كورسەتىلگەن قاراجاتتىڭ شامامەن 333 ملرد. تەڭگەسى ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانكتەردە جانە قارجى ينستيتۋتتارىندا ورنالاستىرىلعان، ونىڭ ىشىندە 141 ملرد. تەڭگەنى كاسىپكەرلەر الدى. بۇل قاراجات ينفراقۇرىلىم جۇرگىزۋگە، جاڭا ينۆەستيسيالىق جوبالاردى كرەديتتەۋگە، اينالىم كاپيتالىن جانە ەكسپورتتىق وپەراسيالاردى قارجىلاندىرۋعا جانە قارىزداردى قايتا قارجىلاندىرۋعا باعىتتالعان.
قازىرگى ۋاقىتتا ءوزىن ءوزى جۇمىسپەن قامتىعان حالىق سانى 2،2 ملن. ادامدى قۇرايدى، ولاردىڭ 60%-دان استامى اۋىلداردا تۇرادى جانە تابىستارى 60 مىڭ تەڭگەدەن تومەن. تورتتەن ءبىر بولىگى – جاستار. بۇگىنگى كۇنى ءوزىن ءوزى جۇمىسپەن قامتىعان حالىقتىڭ ءبىر بولىگى ۋاقىتشا جۇمىستارمەن كۇن كورۋگە ءماجبۇر ەكەنى جاسىرىن ەمەس. ءبىزدىڭ مىندەتىمىز – ولاردى ءونىمدى جۇمىسپەن قامتۋعا كوپتەپ تارتىپ، تابىستارىن ۇلعايتۋ، دەپ حابارلادى ۆەدومستۆو باسشىسى.
مينيسترلىك بۇل مىندەتتى شەشۋدىڭ ەكى جولىن كورىپ وتىر. بىرىنشىدەن، كاسىپتىك بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ جانە ەڭبەككە جۇمىلۋعا ىنتالاندىرۋ ارقىلى ءونىمدى جۇمىسپەن قامتۋدى قامتاماسىز ەتۋ. ول ءۇشىن 2017 جىلدان باستاپ «جالپىعا ارنالعان تەگىن كاسىپتىك-تەحنيكالىق ءبىلىم بەرۋ» جوباسى ىسكە قوسىلاتىن بولادى. وسى ماقساتقا 7 ملرد. تەڭگە كوزدەلدى، ونىڭ ىشىندە 2 ملرد. تەڭگە – رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتە جانە 5 ملرد. تەڭگە – جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەرگە جالپى سيپاتتاعى ترانسفەرتتەردە. بۇل كاسىبي ماماندىقتار بويىنشا گرانتتار سانىن 84 مىڭعا دەيىن ۇلعايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
اعىمداعى جىلى بۇل ماقساتتارعا جۇمىسپەن قامتۋ جول كارتاسى جانە بيزنەس جول كارتاسى شەڭبەرىندە 32،6 ملرد. تەڭگەدەن استام سوما بولىنگەن. ناتيجەسىندە 4،4 مىڭعا جۋىق جەكە باستاماعا قولداۋ كورسەتىلىپ، 2 مىڭنان استام جاڭا جۇمىس ورنى قۇرىلدى. ق.بيشىمبايەۆ مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس ميكروكرەديتتەۋ تەتىكتەرى جەتىلدىرىلەتىنىن ءماءلىمدەدى. بۇل تۇرعىدا قالالاردا بانك سەكتورى ينفراقۇرىلىمىن تارتۋ، اۋىلدىق جەرلەردە ميكروكرەديتتەۋ جونىندەگى ءبىرىڭعاي وپەراتور قۇرۋ جوسپارلانعان. جالپى، مينيسترلىكتىڭ باعالاۋىنشا، ەگەر جەكە ءىسىن باستاۋ نە تۇراقتى جۇمىسپەن قامتىلۋ مۇمكىندىگىن بەرۋ جولىمەن ءوزىن ءوزى جۇمىسپەن قامتىعاندار سانىن 440 مىڭ ادامعا ازايتسا، بۇل 5 جىل ىشىندە ءىجو-نىڭ 3-4% نەمەسە جىلىنا 0،6-0،8% قوسىمشا وسىمىنە مۇمكىندىك بەرەدى ەكەن.
سونىمەن بىرگە «اگروبيزنەس-2020» باعدارلاماسىنىڭ نەگىزىندە ازىرلەنگەلى وتىرعان جاڭا مەملەكەتتىك اوك دامىتۋ باعدارلاماسى اياسىندا وڭدەلگەن اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىنىڭ ەكسپورتىن ۇلعايتۋ، سەرۆيستىك-دايىنداۋ كووپەراتيۆتەرىن قۇرۋ، سۋارمالى جەرلەردى اينالىمعا ەنگىزۋ جونىندەگى مىندەتتەر شەشىلمەك. مينيستر ايتىپ وتكەندەي، 600 مىڭ گەكتار سۋارمالى جەردى پايدالانۋعا بەرۋدىڭ ناتيجەسىندە 200 مىڭ تۇراقتى جۇمىس ورنىن قۇرۋعا بولادى.
ماكروەكونوميكالىق تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا ينفلياسيا دەڭگەيىن تومەندەتۋ جانە باعا تۇراقتىلىعىن ودان ءارى قامتاماسىز ەتۋ بولجانىپ وتىر. ورتا مەرزىمدى پەرسپەكتيۆادا ۇلتتىق بانكتىڭ اقشا-كرەديت ساياساتى ينفلياسيانى 3-4%-عا دەيىن تومەندەتۋگە باعىتتالادى. سونداي-اق مەملەكەتتىك بورىشتىڭ وسۋىنە جول بەرمەۋ شارالارى قابىلداناتىن بولادى.
2017-2019 جىلدارى مەملەكەتتىك بورىشتى قولايلى دەڭگەيدە ۇستاپ تۇرۋ ءۇشىن رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت تاپشىلىعىن 2019 جىلعا قاراي ىجو-گە قاتىستى 1،0 %-عا دەيىن كەيىننەن تومەندەتە وتىرىپ، 2017 جىلى ىجو-گە قاتىستى 1،2%-عا ازايتۋ جوسپارلانىپ وتىر، دەدى ق.بيشىمبايەۆ.
مۇناي باعاسى تومەن دەڭگەيدە قالىپ وتىرعان قازىرگى جاعدايدا كەلەشەك ۇرپاق ءۇشىن ۇلتتىق قوردىڭ ساقتالۋىن قامتاماسىز ەتۋ اسا ماڭىزدى. سوندىقتان دا ۇلتتىق قوردان قوسىمشا قاراجات تارتىلماي، ەكونوميكانىڭ جەكە ينۆەستيسيالار مەن كاسىپكەرلىكتى دامىتۋعا نەگىزدەلگەن ىشكى مۇمكىندىكتەرى پايدالانىلادى.
ۇەم بولجامىنشا، «نۇرلى جول»، يندۋستريالاندىرۋ باعدارلامالارىن، اگروونەركاسىپتىك كەشەندى، جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ جونىندەگى مەملەكەت باسشىسى اتاعان جاڭا باعىتتاردى، بانكتىك سەكتوردىڭ ينۆەستيسيالىق بەلسەندىلىگىن قالپىنا كەلتىرۋدى، جەكە ينۆەستيسيالار تارتۋدى، سالىق جۇيەسىن رەفورمالاۋدى ءتيىمدى ىسكە اسىرۋ جىل سايىن ورتا مەرزىمدى پەرسپەكتيۆادا ەكونوميكانىڭ 3،5-4% دەڭگەيىندە ءوسۋىن قامتاماسىز ەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
كەڭەيتىلگەن وتىرىستا ەلباسى حالىقتى تۇرعىن ۇيمەن ودان ءارى قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن قولدانىستاعى باعدارلامالارداعى بارلىق تۇرعىن ءۇي ماسەلەلەرىن ءبىر باعدارلاماعا بىرىكتىرە وتىرىپ، ءبىرىڭعاي «نۇرلى جەر» تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى باعدارلاماسىن ازىرلەۋدى تاپسىردى. ونىڭ اياسىندا ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىمدى تارتقاننان كەيىن قازاقستاندىقتارعا 10 سوتىق جەر بەرۋ قاراستىرىلعان. اتالعان باعدارلاماعا قازىرگى يپوتەكالىق جانە تۇرعىن ءۇي جيناق تەتىكتەرى ەنگىزىلەتىن بولادى.
قازىرگى كۇنى تۇرعىن ءۇيدىڭ بارلىق تۇرلەرىن، ونىڭ ىشىندە جەكە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن دامىتۋ ءۇشىن جاپپاي قۇرىلىس سالۋ اۋداندارىندا ينجەنەرلىك-كوممۋنيكاسيالىق ينفراقۇرىلىم سالۋ كوزدەلگەن. بۇل ماقساتتارعا 2015-2016 جىلدارى 151،8 ملرد. تەڭگە ءبولىندى. سونىڭ ارقاسىندا 2016-2017 جىلدارى 101 مىڭعا جۋىق جاڭا جەر ۋچاسكەسىنىڭ ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىمى دايىن بولماق. بۇدان بولەك، وسى ۋاقىتقا دەيىن بەرىلگەن 57،4 جەر ۋچاسكەسىنە ينجەنەرلىك جەلىلەر تارتىلادى. سونىڭ ناتيجەسىندە قوسىمشا 43،5 مىڭ جاڭا ۋچاسكە دايىنداۋعا مۇمكىندىك بار. 2017 جىلى ينجەنەرلىك ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ شارالارىنا تاعى 84 ملرد. تەڭگە جۇمسالادى.
ۇكىمەت ساعاتىندا «نۇرلى جەر» باعدارلاماسىنىڭ باسىم قىرلارىن اشىپ كورسەتكەن ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى ونى ناقتى ءۇش باعىتتا ىسكە اسىرۋ جوسپارلانعانىن ايتتى. بىرىنشىدەن، يپوتەكا ارقىلى جاڭا باسپانانى ساتىپ الۋ شارالارىنا باسىمدىق بەرىلەدى. ەكىنشىدەن، ءتۇرعىنۇي جيناق جۇيەسى بويىنشا حالىقتى باسپانامەن قامتاماسىز ەتۋ جۇمىسى جالعاسا بەرەدى. وسىنىڭ اياسىندا الەۋمەتتىك جاعىنان از قامتىلعان ازاماتتار ءۇشىن ايماقتىق تۇرعىن ءۇي قورلارىن قۇرۋ جوسپارلانىپ وتىر. ۇشىنشىدەن، جەكە تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن دامىتۋعا باسا نازار اۋدارىلماق. باعدارلاما اياسىندا وسى ۋاقىتقا دەيىن بەرىلگەن جەر ۋچاسكەلەرىنە دە ينجەنەرلىك جەلىلەر تارتۋ قاراستىرىلعان. جەكەمەنشىك تۇرعىن ءۇي سالاسىن دامىتۋ وسى سالانىڭ باسىم باعىتى بولىپ وتىر. بۇل جۇمىستارعا قوسىمشا ينۆەستيسيا تارتۋدىڭ ارقاسىندا بيۋدجەتكە تۇسەتىن سالماق تا ازايادى.
جاڭا ۇكىمەتتەن نە كۇتەمىز؟
ايدوس سارىم، ساياساتكەر:
باقىتجان ساعىنتايەۆتىڭ بۇگىنگى جاعدايدا وتە وزەكتى بولىپ تابىلاتىن جەر رەفورماسى كوميسسياسىن باسقارعانى ۇلكەن ماڭىزعا يە. جۇمىس بابىمەن ارالاسقاندا، جاعىمدى اسەر قالدىرعانىن اتاپ وتكىم كەلەدى. ب.ساعىنتايەۆتىڭ پرەمەر-مينيستردىڭ قىزمەتىن اتقارۋشى بولا وتىرىپ، بۇل لاۋازىمدى ساقتايتىندىعى ەش كۇمان تۋعىزبادى. ويتكەنى، ەلباسىنىڭ بۇرىننان قالىپتاسقان وزىندىك ەرەكشە قاعيداتى بار – پرەمەرلىككە ۇمىتكەر تۇلعا مانساپ باسپالداعىنىڭ بارلىعىنان ءوتۋى كەرەك. ياعني، ول وندىرىستە جۇمىس ىستەگەن، اكىم لاۋازىمىن اتقارعان تاجىريبەلى تۇلعا بولۋى شارت. ەلباسىنىڭ كادرلىق ساياساتى تۇرعىسىنان العاندا، ب.ساعىنتايەۆ بۇل كەزەڭدەردىڭ بارلىعىنان ءوتتى.
ءامىرجان قوسانوۆ، ساياساتكەر:
ارينە، جەكە ادامنىڭ ءرولىن مۇلدەم جوققا شىعارۋعا بولمايدى، سوندىقتان دا ب.ساعىنتايەۆ ۇكىمەت باسشىسى رەتىندە ءوزىن جاڭاشا قىرلارىنان كورسەتە الاتىن بولار. ب.ساعىنتايەۆ ەكونوميكانىڭ اسا ءبىر قيىن كەزىندە پرەمەر بوپ وتىر. كەز كەلگەن داعدارىس شەشىمدىلىك پەن تاباندىلىقتى تالاپ ەتەدى، كەرەك دەسەڭىز، مىنەز بولۋى كەرەك! جانە دە ونداي قيمىل تانىتۋى ءۇشىن ول، ارينە، ەلباسىنان تىكەلەي تاپسىرما الۋى، نە ونىڭ ءسوزسىز قولداۋىنا يە بولۋى ءتيىس. ونسىز ونىڭ ءىسى جۇرمەيدى. الدىمەن، ۇكىمەت بۇرىن قابىلداعان نەگىزگى باعدارلامالاردى قايتا قاراۋى كەرەك. ونىڭ ىشىندە بوسقا قارجى شاشۋدى قاجەت ەتەتىندەرى بارشىلىق. ونسىز ەشقانداي دا وزگەرىس نە جاڭالىق بولمايدى. جالپى العاندا، وسى تاعايىندالعان ۇكىمەت ماعان «ۋاقىتشا ۇكىمەت» سەكىلدى كورىنىپ تۇر. ءبارىن تاياۋ ۋاقىت كورسەتەر…
بوتاگوز ابدىرەي قىزى
