مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ الماتى وبلىسىنا جۇمىس ساپارىن تالدىقورعان قالاسى اۋە قاقپاسىنىڭ جاعدايىمەن تانىسۋدان باستادى. ەلباسىنا اۋەجاي مەن اەروۆوكزال عيماراتتارىن قايتا جوندەۋ جۇمىستارى جانە ءوڭىردىڭ تۋريستىك ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ بارىسى تۋرالى باياندالدى.
مەملەكەت باسشىسى بۇدان كەيىن اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارى مەن باۋ-باقشا ونىمدەرىنىڭ ءتۇر-تۇرىن ءوسىرىپ، گەكتار بەرەكەسىن ارتتىرۋعا تامىلجىعان اۋا رايىنىڭ ءوزى ۇلكەن دەمەۋ بولاتىن جەتىسۋ ءوڭىرىنىڭ جەر باپتاعان ەڭبەككەرلەرىمەن كەزدەسىپ، قىزىلشا جانە مايبۇرشاق ەگىستىكتەرىندەگى جۇمىس بارىسىمەن تانىستى. سوڭعى جىلدارى ءوڭىردىڭ قىزىلشا شارۋاشىلىعىنداعى جەتەكشىلىك ءرولىن قايتا جاڭعىرتۋ ماقساتىندا اۋقىمدى جۇمىس قولعا الىنعان بولاتىن. ەلباسىنا وسى رەتتە جەرگىلىكتى اگرارشىلاردىڭ جەتىستىگى ەسكەلدى اۋدانىندا ورنالاسقان «نام گ.ن.» شارۋا قوجالىعىنىڭ جۇمىسى ارقىلى ۇسىنىلدى. اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارىن كۇتىپ-باپتاۋعا ماماندانعان كاسىپورىننىڭ جۇمىسىمەن تانىسقان مەملەكەت باسشىسىنا وبلىستىڭ اگروونەركاسىپ كەشەنىنىڭ نەگىزگى كورسەتكىشتەرى جانە قانت قىزىلشاسى ءوندىرىسىن دامىتۋ ءۇشىن قابىلدانىپ جاتقان شارالار تۋرالى باياندالدى.
وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى سەرىكجان بەسكەمپىروۆ وسىدان ەكى جىل بۇرىن ايتىلعان ناقتى تاپسىرمالاردى ىسكە اسىرۋ بارىسى تۋرالى ايتىپ بەردى. قازىرگى كۇنى وڭىردەگى قانت قىزىلشاسى ەگىستىگىنىڭ القابى 2500 گەكتاردى قۇرايدى. بيىل ەگىن بىتىك، گەكتار شىعىمدىلىعى جاقسى بولماق. وبلىستا قانت قىزىلشاسىن جيناۋ ەندى باستالعانىن حابارلاعان اكىم ورىنباسارىنىڭ ايتۋىنشا، العاشقى ناتيجەلەر كوڭىل قۋانتارلىقتاي. ءبىر تۇپتەن الىنعان ءونىم 6،5-7 كەلىدەن اينالۋدا. بۇل وبلىس اگرارشىلارى گەكتاردان 700 سەنتنەردەن استام ءونىم جينايدى دەگەن ءسوز. بىلتىر توقتاپ تۇرعان كوكسۋ قانت زاۋىتى ينۆەستورلاردىڭ ارقاسىندا قايتا ىسكە قوسىلىپ، ءقازىر جاڭعىرتۋ، قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلۋدە.
نۇرسۇلتان نازاربايەۆ ءوڭىر نوۋ-حاۋى – ەلەكتروندى جەر كارتاسىمەن تانىستى. ونىڭ كومەگى ارقىلى ءاربىر قازاقستاندىق وڭىردەگى ەگىستىك القاپتارىنىڭ جاعدايىمەن تانىسا الادى. بۇل شارۋا قوجالىقتارىنىڭ ءوز قاراماعىنداعى ەگىستىك جەرلەر مەن جايىلىم، شابىندىقتاردى پايدالانۋ تيىمدىلىگىن باقىلاۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى.
قازاقستان پرەزيدەنتى اگروونەركاسىپتىك كەشەن باسشىلارىمەن كەزدەستى. ءوڭىردىڭ جەتەكشى فەرمەرلەرى مەن اگرارشىلارى مەملەكەت باسشىسىنا ءوز جەتىستىكتەرى جايلى ايتىپ بەردى.
– الماتى وبلىسى قانت قىزىلشاسى، جۇگەرى مەن الماسى ارقىلى كەڭىنەن تانىمال بولىپ كەلگەن، – دەپ اتاپ ءوتتى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ كەزدەسۋ بارىسىندا. – سوندىقتان وسى داقىلداردى ەگۋ الاڭىن ارتتىرىپ قانا قويماي، ساپاسىنا دا باسا دەن قويۋ قاجەت. رەسپۋبليكادا وتاندىق قانتتىڭ ۇلەسى نەبارى 10 پايىزدى قۇرايدى، بۇل كورسەتكىشتى ۇلعايتىپ، كوكسۋ، ەسكەلدى قانت زاۋىتتارىن جاڭعىرتۋدى جالعاستىرىپ، اقسۋ اۋدانىندا قايتا جوندەۋ جۇمىستارىن باستاۋ كەرەك.
مەملەكەت باسشىسى ءقازىر اۋىل شارۋاشىلىعىن مەملەكەتتىك سۋبسيديالاۋعا دەگەن كوزقاراستىڭ وزگەرگەنىن اتاپ ءوتتى.
– مەنىڭ شارۋالارعا ايتىپ جۇرگەن وي-پىكىءرىمنىڭ بارلىعىنىڭ نەگىزگى ءتۇيىنى – ەڭبەك ءونىمدىلىگىن سۋبسيديالاۋ قاجەتتىگى. ياعني قاراجات دايىن ءونىم ءوندىرىسى ءۇشىن بولىنەتىن بولادى، – دەدى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ.
ەلباسى وڭدەۋ كاسىپورنى اگرارلىق تەحنيكالارى مەن اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرى كورمەسىن ارالاپ، ءوڭىر ەڭبەككەرلەرىنىڭ جۇمىستارىنا تابىس تىلەدى.
مەملەكەت باسشىسى جۇمىس ساپارىنىڭ بارىسىندا تەكەلى تاۋ-كەن وڭدەۋ كەشەنىندە بولىپ، كاسىپورىننىڭ جۇمىسىمەن تانىستى. ەلباسىنا وندىرىسكە ەنگىزىلگەن يننوۆاسيالىق تەحنولوگيالار، قايتا بالقىتىلعان شويىن الۋ ارقىلى تەمىر رۋداسىن ءوندىرۋ جانە وڭدەۋ جوباسىنىڭ ىسكە اسىرىلۋ بارىسى تۋرالى باياندالدى.
مەملەكەت باسشىسى ساپارىنىڭ اياسىندا ءوڭىرءدىڭ الەۋمەتتىك، مادەني ءومىرىنىڭ ءتىنىس-تىرشىلىگى دە نازاردان تىس قالمادى. ەلباسى تالدىقورعان قالاسىنداعى كوپسالالى اۋرۋحانادا بولىپ، وبلىستىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن دامىتۋدىڭ باستى باعىتتارى جانە ءتيىستى مەملەكەتتىك باعدارلامالاردىڭ ىسكە اسىرىلۋ بارىسىمەن تانىستى. پرەزيدەنتپەن كەزدەسۋدە مەديسينا قىزمەتكەرلەرى جۇرگىزىلىپ جاتقان الەۋمەتتىك ساياساتقا قولداۋ ءبىلدىرىپ، دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنا قامقورلىعى ءۇشىن العىستارىن ايتتى. وبلىس ورتالىعىنداعى 300 ادامعا شاقتالعان، جاڭا قۇرىلعىلارمەن جابدىقتالعان كوپسالالى اۋرۋحانا ستاسيونارلىق، ستاسيوناردى الماستىراتىن جانە جوعارى مامانداندىرىلعان مەديسينالىق كومەك كورسەتەدى. 
ەلىمىزدىڭ ەرتەڭى – جاس ۇرپاقتىڭ ءبىلىمدى، جان-جاقتى جەتىلگەن ازامات بولىپ قالىپتاسۋى جولىندا جاسالىپ وتىرعان قامقورلىقتىڭ ءبىر كورىنىسى رەتىندە تالدىقورعان قالاسىندا جاڭادان سالىنىپ، پايدالانۋعا بەرىلگەن وقۋشىلار سارايىن ايتۋعا بولادى. جالپى اۋدانى 13 مىڭ شارشى مەتردەن اساتىن عيماراتتىڭ ينفراقۇرىلىمى شەبەرحانا، زەرتحانا، كورمە جانە ءماجىلىس زالدارىن، سونداي-اق مۋزەي، مەدياتەكا، دىبىس جازۋ ستۋدياسى مەن وبسەرۆاتوريانى قامتيدى.
جاس وركەننىڭ قيالىنا قانات ءبىتىرىپ، اسقاق ارمان مەن اسقارالى بيىكتەرگە ۇمتىلدىراتىن وسىناۋ ورتالىققا مەملەكەت باسشىسى ارنايى ات باسىن بۇرىپ، بيولوگيا، فيزيكا كابينەتتەرىن، تەحنيكالىق شىعارماشىلىق كورمەسىن، حورەوگرافيا جانە ۇلكەن كونسەرت زالدارىن ارالاپ كوردى، كوركەمونەر گالەرەياسىنداعى سۋرەتتەر ەكسپوزيسياسىمەن تانىستى. سونداي-اق بالالاردىڭ ءان-بي ونەرىن تاماشالاعان ەلباسى جەتكىنشەكتەرمەن جانە ولاردىڭ اتا-انالارىمەن اڭگىمەلەسىپ، شىعارماشىلىق تابىس پەن باق-بەرەكە تىلەدى.
سوڭىندا مەملەكەت باسشىسى وقۋشىلار سارايىنا جايلى اۆتوبۋس تارتۋ ەتتى.
بۇدان كەيىن ەلباسى جاستارعا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعىندا بولىپ، وڭىردەگى جاستار ساياساتىنىڭ نەگىزگى باعىتتارىمەن جانە باستى مەملەكەتتىك باعدارلامالاردىڭ ىسكە اسىرىلۋ بارىسىمەن تانىستى. ورتالىق جاستار ءومىرىنىڭ كەڭ اۋقىمدى ماسەلەلەرىن قامتيدى، سونىڭ ىشىندە تۇرمىسى ناشار جانە كوپبالالى وتباسىلارعا كومەك كورسەتەدى.
سونىمەن قاتار مەملەكەت باسشىسى كوپبەيىندى زالدى ارالاپ كوردى، وندا تالدىقورعان مەن نۇركەنت قالالارى دامۋىنىڭ باس جوسپارلارىمەن، سونداي-اق جاركەنت – قورعاس اگلومەراسياسى دامۋىنىڭ كەشەندى جوباسىمەن تانىستى.
مەملەكەت باسشىسى قالا تۇرعىندارىنىڭ مادەني-كوپشىلىك دەمالىسى ءۇشىن بارىنشا قولايلى جاعداي جاساۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا نازار اۋداردى. وسى رەتتە نۇرسۇلتان نازاربايەۆ قالالىق «جاستار» ساياباعىنداعى جاڭارتۋ جانە اباتتاندىرۋ جۇمىستارىنىڭ بارىسىمەن تانىسىپ، جۇرتشىلىق وكىلدەرىمەن كەزدەستى.
– وبلىستىڭ شەكارا بويىندا ورنالاسۋى ەكونوميكانىڭ كولىك-لوگيستيكا جانە ەلەكتر ەنەرگەتيكاسى سالالارىن دامىتۋ قاجەتتىگىن تالاپ ەتەدى. بۇگىندە مەملەكەتتىك باعدارلامالاردىڭ ىسكە اسىرىلىپ، مەنىڭ تاپسىرمالارىمدى وبلىس اكىمىنىڭ تياناقتى ورىنداۋىنىڭ ارقاسىندا بۇل سالالار قارقىندى دامۋدا. ءوڭىردىڭ الەۋمەتتىك باعدارلامالاردى جۇزەگە اسىرۋداعى تابىستارىن دا ايتپاي كەتۋگە بولمايدى. سونىمەن بىرگە حالقىمىزدىڭ تاۋەلسىزدىك جىلدارىنداعى باستى جەتىستىگىنىڭ تاعى ءبىرى – بەيبىتشىلىك پەن ۇلتارالىق كەلىسىمنىڭ ساقتالۋى دەپ سانايمىن، – دەپ اتاپ وتكەن نۇرسۇلتان نازاربايەۆ وبلىس جۇرتشىلىعىنا زور دەنساۋلىق جانە ەڭبەكتەرىنە تابىس تىلەدى.
ءوز كەزەگىندە قالا تۇرعىندارى وبلىسقا قامقورلىعى جانە حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان ءتيىمدى مەملەكەتتىك ساياساتى ءۇشىن ەلباسىعا ريزاشىلىقتارىن ءبىلدىردى.
مەملەكەت باسشىسى الماتى وبلىسىنا جۇمىس ساپارىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ وكىلدەرى ءۇشىن بريفينگ وتكىزدى.
ەلباسى ءوزىنىڭ 2014 جىلى بەرگەن تاپسىرمالارىنىڭ ۋاقتىلى ورىندالىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى.
– الماتى وبلىسى – ەلىمىزدىڭ كورىكتى ءوڭىرىنىڭ ءبىرى جانە اۋىل شارۋاشىلىعى داقىلدارىنىڭ كوپتەگەن ءتۇرىن وندىرەتىن اسا ماڭىزدى ايماق، – دەدى نۇرسۇلتان نازاربايەۆ.
ەلباسى قالانىڭ اباتتاندىرىلۋى جاقسارا تۇسكەنىنە توقتالدى.
– جاڭا الەۋمەتتىك ينفراقۇرىلىم نىساندارىنىڭ پايدالانۋعا بەرىلۋى ەلىمىزدىڭ تاۋەلسىزدىگىنىڭ 25 جىلدىعى قارساڭىندا قالا تۇرعىندارى ءۇشىن تاماشا سىيلىق بولدى. يندۋستريالاندىرۋ باعدارلاماسى مەن «نۇرلى جول» باعدارلاماسىنىڭ ودان ءارى ىسكە اسىرىلۋى ەكونوميكامىزدىڭ دامۋىنا، سوعان وراي حالىقتىڭ تۇرمىس دەڭگەيىنىڭ ارتۋىنا سەپتىگىن تيگىزەدى، – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
ءيا، شىبىق قاداساڭ – جايقالعان جاسىل جەلەككە، ءدان سەپسەڭ – قاۋلاي ءوسىپ، مول ىرزىققا اينالار جەرى جومارت، تابيعاتى جانعا جايلى جەتىسۋ ءوڭىرى ەڭبەككەرلەرىنىڭ ەلىمىزدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنا قوسار وزىندىك ۇلەسى مەملەكەتتىك باعدارلامالاردىڭ ويداعىداي جۇزەگە اسىرىلۋىنىڭ ناتيجەسىندە ەسەلەنە تۇسپەك.
رىمتاي ساعىنبەكوۆا
