جۇبان مولداعالييەۆ اعامىز ايتقانداي «مىڭ ءولىپ، مىڭ تىرىلگەن» ەلدەردىڭ ءبىرى – پولشا. «نوقتاعا باسى سىيماعان» اساۋ حالىقتىڭ باس كوتەرەر ازاماتتارى سوناۋ 19-عاسىردىڭ ورتا تۇسىنان باستاپ دالا ولكەسىنە جەر اۋدارىلا باستاعان. پولياك ريەۆوليۋسيونەرلەرى تەمىر تورداعى جولبارىستاي بۇلقىنعان قازاق ارىستارىنا ءجون سىلتەپ، ۇلت-ازاتتىق يدەياسىنىڭ ەل ىشىندە تارالۋىنا سەبەپكەر بولعان. ادولف يانۋشكيەۆيچ، گۋستاۆ زەلينسكي، برونيسلاۆ زالەسسكي بۇگىندە وتاندىق تاريحىمىزدىڭ تورىنەن ورىن تەپكەن. ال، قازاقتىڭ مىڭ ءانىن جيناپ، بۇگىنگە ۇلاستىرعان الەكساندر زاتايەۆيچتىڭ جانقيارلىق ەڭبەگى ەكى ەل وركەنيەتى ءۇشىن دە ورتاق مۇرا بولىپ تابىلادى.

بۇگىندە قازاقستان مەن پولشا اراسىنداعى قارىم-قاتىناستار ءتيىمدى ىنتىماقتاستىقتىڭ بارلىق دەرلىك سالالارىن قامتىپ وتىر.

ەكونوميكاداعى جەمىستى بايلانىستاردى ءبىلىم بەرۋ ورىسىندەگى  ۇلاعاتتى الىس-بەرىس تولىقتىرۋدا. وسى ورايدا پولشا مەن قازاقستان جوعارى وقۋ ورىندارى اراسىنداعى ىنتىماقتاستىق جوعارى دەڭگەيىنە ايىرىقشا نازار اۋدارعىم كەلەدى. ستۋدەنتتەر مەن پروفەسسور-وقىتۋشىلار قۇرامى اراسىنداعى عىلىمي الماسۋ جىلدان-جىلعا ارتىپ كەلەدى. مۇنىڭ ءوزى ەكىجاقتى قارىم-قاتىناستاردى دامىتۋعا جاقسى اسەر ەتۋدە. ايتىلىپ وتىرعان ماسەلەگە تىكەلەي قاتىسىم بولعاندىقتان ناقتى مىسالدار كەلتىرە كەتكەندى ءجون كورىپ وتىرمىن. 
ويتكەنى، مەن ءوزىم ەڭبەك ەتەتىن ءال-فارابي اتىن­داعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ وقىتۋ­شى-پروفەسسورلارى مەن ستۋدەنتتەرى كوپ جىلدار بەدە­لىندە پولشانىڭ ىرگەلى جوعارى وقۋ ورىن­دارى­نىڭ ءبىرى – ادام ميسكيەۆيچ اتىنداعى پوزنان ۋنيۆەرسيتەتىمەن جاندى قارىم-قاتىناس جاساپ كەلەدى.  ۋنيۆەرسيتەت پولشاداعى ەجەلگى دە ءىرى مەملەكەتتىك وقۋ ورنى بولىپ تابىلادى، ونىڭ تاريحى بۇدان 500 جىل بۇرىن باستاۋ الادى. ۋنيۆەرسيتەتتىڭ 15 فاكۋلتەتىندە بۇگىندە 40 مىڭ­نان استام ستۋدەنت وقيدى.
پوزنان ۋنيۆەرسيتەتى عالىمدارىنىڭ «قازاق گازەتتەرى» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگىمەن دە بايلانىسى جوعارى دەڭگەيدە. 2013 جىلى ۇجىم­نىڭ باسشىسى، ساياسي عىلىمدار كاندديداتى جۇمابەك كەنجالين سلۋبيسا قالاسىندا بولعان حالىقارالىق كونفەرەنسيادا ادولف يانۋشكيەۆيچ مۇراسى تۋرالى مازمۇندى بايانداما جاساپ، پوزنان ۋنيۆەرسيتەتىندە قۇرمەتتى قوناق بولىپ قايتقان ەدى. سودان كەلەسى، 2014 جىلى وسى وقۋ ورداسىنىڭ ساياسي عىلىمدار جانە جۋرناليستيكا فاكۋلتەتىنىڭ ءبىر توپ عالىمدارى الماتىعا ارنايى شاقىرۋمەن كەلىپ، ساليقالى عىلىمي باس قوسۋلارعا قاتىسىپ قايتتى. فاكۋلتەتتىڭ سول كەزگى دەكانى، قازىرگى ۋنيۆەرسيتەت پرورەكتورى، پروفەسسور تاۋدەۋش ۆاللاس باستاعان، دەكان ورىنباسارى، بۇگىندە دەكان لاۋازىمىنداعى پروفەسسور اندجەي ستەلماح پەن ۇستاز سۆەتلانا بولتروميۋك قوستاعان دەلەگاسيا الماتى جوعارى وقۋ ورىندارىندا  وقىتۋشى-پروفەسسورلار قۇرامىمەن جانە ستۋدەنتتەرمەن جۇزدەسىپ، سونداي-اق  «قازاق گازەتتەرى» جشس-نا ارنايى ات باسىن تىرەگەن ەدى.
وسى ورايدا دەلەگاسيانى باستاپ كەلگەن تادەۋش ۆاللاس مىرزانىڭ ج ش س قۇرامىنداعى رەس­پۋبليكالىق قوعامدىق ساياسي «مىسل» جۋرنا­لىنىڭ شەتەلدىك القا مۇشەسى بولىپ تابىلاتىنىن اتاپ وتەمىن. «قازاق گازەتتەرىنە» قاراستى گازەت-جۋرنالداردىڭ باس رەداكتورلارى مەن جۋرنا­ليستەرى قاتىسقان سول ءبىر كەزدەسۋدى ۇجىم باسشىسى جۇمابەك كەنجالين مىرزا اشىپ، ەلىمىزدەگى اقپاراتتىق يندۋستريانىڭ بۇگىنگى جاي-كۇيى جاي­لى ەگجەي-تەگجەيلى اڭگىمەلەگەن بولاتىن. ءوز كە­زەگىندە تادەۋش ۆاللاس مىرزا جۋرناليستەردىڭ ساۋال­دارىنا جاۋاپ بەرە كەلىپ، فاكۋلتەتتە 90-نان استام وقىتۋشى، سونىڭ ىشىندە 30-دان استام دوكتورلار مەن پروفەسسورلار جۇمىس ىستەيدى، دەپ اتاپ وتكەن ەدى. ساباق بەرۋگە سونداي-اق وزگە فاكۋلتەتتەردەن، پوزناننىڭ باسقا دا جوعارى وقۋ ورىندارىنان عالىمدار مەن كاسىپتىك ورتا وكىلدەرى شاقىرىلاتىنىن، پراكتيكتەر اراسىندا بەلگىلى جۋرناليستەر، جارناما اگەنتتىكتەرىنىڭ ماماندارى مەن باسپا ءسوز حاتشىلارى جەتەرلىك ەكەندىگىن تىلگە تيەك ەتكەن ەدى.
وسى جولداردىڭ اۆتورى پوزنان ۋنيۆەرسيتە­تىندە بىرنەشە رەت عىلىمي تاعىلىمدامادان ءوتىپ، ىزدەنگەن جانعا بەرەرى مول، ۇيرەتەرى كوپ وقۋ ورداسى ەكەندىگىنە كوز جەتكىزدى. مۇندا دۇنيە ءجۇزىنىڭ تۇپكىر-تۇپكىرىنەن كەلگەن عالىمدار، ستۋدەنت جاستار پولياك مادەنيەتىمەن تانىسادى. ۋنيۆەرسيتەت  پولياك ءتىلىن  الەمگە تاراتىپ،  ناسيحاتتاۋدا  كوپ ءىس تىندىرىپ كەلەدى.  پولياك ءتىلى جانە كلاسسيكالىق فيلولوگيا فاكۋلتەتى شەتەلدىكتەرگە پولياك ءتىلىن ارنايى باعدارلاما بويىنشا وقىتىپ-ۇيرەتەدى. پولشا – مادەنيەتى بيىك ەل بولعاندىقتان ءارى ەل ەكونوميكاسى تۇراقتى دامىپ كەلە جاتقاندىقتان، پولياك تىلىنە دەگەن سۇرانىس تا كۇننەن كۇنگە ارتىپ كەلەدى. بۇل جونىندە ارىپتەستەرىمىز ايتىپ تا، جازىپ تا ءجۇر. ايتالىق، پولياك جاستارىنىڭ 85 پايىزىنان استامى ءبىر نەمەسە ەكى شەت ءتىلىن، سونىڭ ىشىندە اعىلشىن ءتىلىن جەتىك بىلەدى. شەتەل تىلدەرىن وقىتۋ ادام ميسكيەۆيچ ۋنيۆەرسيتەتىندە جاقسى جولعا قويىلعان. وقۋ ورنىندا اعىلشىن ءتىلىن جاستارمەن قاتار ەگدە تارتقان كىسىلەر دە ىقىلاسپەن وقىپ-ۇيرەنۋدە. وقۋ ورنىنداعى تۇركىتانۋ زەرتتەۋلەرىنىڭ نەگىزىن بەلگىلى عالىم، فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، پروفەسسور حەنريك يانكوۆسكيي قالاعان. ابايدىڭ «قارا سوزدەرىن» پولياكشا سويلەتكەن وسىناۋ بىرەگەي عالىم جونىندە قالامگەر جۇمابەك كەنجالين پولشا ساپارى تۋرالى ماقالاسىندا ءسوز ەتكەن بولاتىن.
ەندى پروفەسسور يانكوۆسكي تۋرالى ءومىرباياندىق مالىمەت بەرە كەتەيىن. عالىم 1951 جىلى پولشا­نىڭ لومجا قالاسىندا دۇنيەگە كەلگەن. جوعارى ءبىلىم الۋدى ۆارشاۆا ۋنيۆەرسيتەتىندە باستاپ، ما­جارستانداعى بۋداپەشت ۋنيۆەرسيتەتىندە جالعاس­تىرعان، سوندا 1981 جىلى تۇركى جانە ماجار تىلدەرى بويىنشا ماماندىق الىپ شىققان. 1982 جىلدان بەرى پوزنان قالاسىنداعى ا.ميسكيەۆيچ اتىنداعى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ وقىتۋشىسى بولىپ قىزمەت ىستەپ كەلەدى. ۇستازدىق قىزمەت جانە عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارىمەن قاتار اينالىسقان ول 1986 جىلى ورال-التاي تىلدەرى بويىنشا زەرتتەۋلەرى ءۇشىن دوكتورلىق (PhD)، 1994 جىلى قىرىم-تاتار تىلدەرىن زەرتتەۋ ناتيجەلەرى ءۇشىن دوكتورلىقتان كەيىنگى (پوستدوكتورلىق) عىلىمي دارەجەلەرگە يە بولعان. 1996 جىلى ۋنيۆەرسيتەت پروفەسسورى، 2007 جىلى تيتۋلدىق پروفەسسور اتاعىن الادى. قازىرگى كەزدە پوزنان ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ازياتانۋ كافەدراسىندا قىزمەت ىستەيدى، سونداعى تۇركى، مونعول، كورەيتانۋ بولىمشەسىن باسقارادى. 
ح.يانكوۆسكيدىڭ 130-دان استام عىلىمي ەڭبەكتەرى بار. اقش، گەرمانيا، رەسەي، فينليانديا، گوللانديا، ۆەنگريا، تۇركيا سەكىلدى كوپتەگەن ەلدەردىڭ بەدەلدى باسىلىمدارىندا عىلىمي ماقالالارى جاريالانىپ تۇرادى. باستى ەڭبەكتەرىنىڭ قاتارىندا «ورال جانە التاي تىلدەرىندەگى ەسىمشەلى تىركەستەر» (1987، فرانسۋز تىلىندە)، «قىرىم-تاتار ءتىلىنىڭ گرامماتيكاسى» (1992، پولياك تىلىندە)، «قىرىم جەر-سۋ اتاۋلارىنىڭ تاريحي-ەتيمولوگيالىق سوزدىگى» (2006، اعىلشىن تىلىندە، «قىرىم-تاتار ءتىلى» (2010، پولياك تىلىندە) كىتاپتارىن اتاۋعا بولادى. جۇبايى،  قازاق قىزى گۇلايحان اقتايمەن بىرلەسىپ 20 مىڭ ءسوزدى قامتيتىن «قازاقشا-پولياكشا سوزدىك» (2011) قۇراستىرىپ شىعارعان.
ەندى وقۋ ورنىنداعى بولاشاق قالامگەرلەردى تاربيەلەۋ تاجىريبەسىنە توقتالايىق. ۋنيۆەرسي­تەت­ءتىڭ ماڭدايالدى فاكۋلتەتتەرىنىڭ ءبىرى ساياسي عىلىمدار جانە جۋرناليستيكا فاكۋلتەتى جۋرناليستيكا، ساياساتتانۋ، حالىقارالىق قاتىناستار مامان­دىقتارى بويىنشا كادرلار دايارلايدى. «جۋرنا­ليس­تيكا جانە كوممۋنيكاسيا»، «ساياساتتانۋ»، «ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك»، «حالىقارالىق قاتىناستار» سياقتى كافەدرالار جۇمىس ىستەيدى. وقۋ ورداسى القالى حالىقارالىق جيىنداردى ءجيى وتكىزىپ تۇرادى. سولاردىڭ ءبىرى – حالىقارالىق ساياساتتانۋ كونگرەسى. مەن پولشاعا بيىل اياق تىرەر الدىندا ءتامامدالعان بيىلعى كونگرەسكە جىلداعىداي الەمدىك ساياسات، حالىقارالىق قاتىناستار، ەۋروپالىق ينتەگراسيا، ب ا ق جانە بۇقارالىق كوممۋنيكاسيا سالالارىن زەرتتەۋشىلەر مەن ماماندار جينالعان ەكەن. شەتەلدەردەن،  سونداي-اق پولشانىڭ بارلىق جوعارى وقۋ ورىندارىنان كەلگەن زەرتتەۋشىلەر عىلىمي ءماجىلىس جۇمىسىنا قىزۋ ات سالىسقانى جونىندە وقۋ ورداسىنىڭ پرورەكتورى، پروفەسسور تادەۋش ۆاللاس ماقتانىشپەن اڭگىمەلەدى.
ماقتاناتىنداي-اق بار. بۇگىندە پولشا الەم­دىك ساياساتتا وزىندىك ورىنىن يەلەنىپ، ەكونوميكاسى مەن مادەنيەتى كۇن ساناپ ورلەپ كەلەدى. ءبىزدىڭ ەلىمىزبەن اراداعى قارىم-قاتىناستارى دا جوعارى دەڭگەيدە. بۇعان ەلباسىمىز نۇرسۇلتان نازاربايەۆتىڭ جۋىردا پولياك مەملەكەتىنە بارعان رەسمي ساپارىنىڭ تابىسپەن وتكەنى كۋا.

ءشاريپا نۇرجانوۆا،  
ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ
اعا وقىتۋشىسى