Exclusive.kz پورتالى 1986 جىلعى جەلتوقساندا بولعان وقيعانىڭ مۇراعاتتاعى سەريالارىن جاريالادى. التىنبەك سارسەنباي ۇلى قورىنداعى مۇراعاتتارعا سۇيەنىپ جاسالعان ارنايى جوبانىڭ ءبىر سانى قازىرگى پرەزيدەنتتىڭ سول كەزدەگى سۇحباتىنا ارنالعان.
نۇرسۇلتان نازاربايەۆتىڭ 1987 دىلى «درۋجبا نارودوۆ» جۋرنالىنا قازاق كسر كەڭەس ءمينيسترىنىڭ ءتوراعاسى رەتىندە بەرگەن سۇحباتىن «قامشى پورتالى» وقىرمان نازارىنا ۇسىنادى.
ايىعۋ
كوكپ وك مۇشەسى، قازاق كسر-نىڭ مينيسترلەر كەڭەسىنىڭ ءتوراعاسى، نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى نازاربايەۆ «درۋجبا نارودوۆ» جۋرنالىنىڭ ارنايى كوررەسپوندەنتى ا.نيكيشيننىڭ سۇراعىنا جاۋاپ بەرەدى.
- نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى الما-اتاداعى 1986 جىلعى وقيعادان كەيىن از ۋاقىت وتكەن جوق. قازاقستانداعى بولىپ جاتقان قوعامدىق احۋالدى قالاي سيپاتتايتىن ەدىڭىز؟
- مۇمكىن، ءبىر اۋىز سوزبەن «ايىعۋ» دەپ. وسى جىلدار بويى كوپ تاۋقىمەتتەر، كوپ شىندىقتار ونجىلدىقتار بويى ايتالماي كەلدى. ءقازىر ايىعۋدىڭ كەزەڭى.
- ءسىز بۇل سوزگە قانداي ماعىنا بەرەسىز؟
- بۇگىنگى كۇندەرى ءبىز سۇراقتى ورشەلەنە قويۋدامىز: جىل سايىن قاباتتالعان نەگاتيۆتى وقيعالاردىڭ، ۇردىستەردىڭ ءتۇبىرى قايدا؟ ولار وتكەن جىلعى قىستا بولعان وقيعانىڭ سەبەپكەرى عانا بولىپ قويماي، رەسپۋبليكانى ەكونوميكالىق، الەۋمەتتىك، مورالدىق جاعىنان ارتقا تاستادى. قايتا قۇرۋ تاعدىرى – مۇنىڭ ءبارىن ءبىز جاقسى تۇسىنەمىز جانە وتكەن قاتەلىكتەردىڭ ولقىلىقتارىن قالاي تولتىراتىنىمىزعا بايلانىستى.
- قايتا قۇرۋعا قاتارداعى جۇمىسشىدان باستاپ، ءبىرىنشى دارەجەلى باسشىعا دەيىن، ءبارىمىز ات سالىسۋىمىز قاجەت دەپ ايتامىز. ءبىراق، ەگەر وسى باسشى دەپ وتىرعانىمىز ءوزىن ماسقارا ەتىپ، پارا الۋدان باتپاققا بەلشەسىنەن باتسا، قايتا قۇرۋ تۋرالى قانداي اڭگىمە بولۋى مۇمكىن؟ ءسىزدىڭ پىكىرىڭىز؟
- بۇل جاعدايعا ەكى پىكىردىڭ بولۋى مۇمكىن ەمەس: ۇرلادى، زاڭدى بۇزدى – قايتا قۇرۋ جايلى اڭگىمە ەمەس، قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىك جايلى، قاتاڭ جازا جايلى اڭگىمە. ءبىراق باسقا دا جايتتار بار. بىرەۋ بەرىلگەن تاپسىرمانى ورىنداي المادى، تالانتى جەتپەدى، شاماسى جەتپەدى. ول قايتا قۇرۋدىڭ قارسىلاسى ەمەس. ەگەر ول باسشى بولسا، قاتارداعى جۇمىسشى ورنىنا قايتا جىبەرەمىز. وندايلارعا ۋاقىت بەرىپ، ءبىر مارتە شانس بەرۋىمىز قاجەت. وكىنىشكە قاراي، باسقا باسشىلاردا وزىنە تيەسىلىدەن باسقانى الا بەرسەم دەيتىن ادەت بولىپ كەتكەن. قازاقستاندا اۋرۋحانا، پوليكلينيكا، پەرزەنتحنالار تاپشى كەزدە ۇلكەن سوممالى قارجى ءسان-سالتاناتتى اكىمشىلىك مەكەمەلەرگە، مۋزەيلەرگە، سارايلارعا، بەدەلدى نىساندارعا تالان-تاراجعا ءتۇسىپ كەتتى. وبلىس ورتالىقتارىندا ءارتۇرلى رەزيدەنسيالار پايدا بولدى. ولاردىڭ قۇرىلىسىنا مەملەكەتتىڭ قارجىسىن زاڭسىز پايدالانىپ كەلگەن. بۇنىڭ ءبارىن حالىقتان جاسىرىپ كەلگەن. بۇل جايلى مەن قازاقستان كومپارتياسىنىڭ 16-سەزىندە، ءبىر جىل بۇرىن ايتقان بولاتىنمىن، ال جاعدايدى ەندى رەتتەستىرە الدىق. از ۋاقىتتىڭ ىشىندە دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنىڭ قاراۋىنا تاپسىرىلىپ، بالالار ورتالىقتارى مەن كوپ بالالى وتباسىلارعا 800-گە جۋىق ءارتۇرلى ۆەدومستۆولىق رەزيدەنسيالار، كوتتەدجدەر بەرىلدى. ەندى وسى نىساندارمەن مىڭداعان جۇمىسشىلار مەن ولاردىڭ بالالارى قولدانا الادى.
- قۇرىلىستى كوپتەپ سالا بەرۋگە بولادى، ءبىراق ەگەر تۇرعىن ۇيلەر ءتارتىپ بويىنشا ۇلەستىرىلىپ بەرىلمەيتىن بولسا، تۇرعىن ءۇي تاپشىلىعى ءبارىبىر سول قالپىندا قالاتىن سياقتى. مەن بۇل جايلى جايدان-جاي ايتىپ وتىرعان جوقپىن، ءسىزدىڭ رەسپۋبليكاڭىزدا وسى سۇراق تۇرعىسىنان قاتەلىكتەر مەن ەركىنسۋلەر بولىپ جاتقان سوڭ ايتىپ وتىرمىن.
- ءبارى دۇرىس. اشكوزدىلىكتىڭ قابىنۋى رەسپۋبليكاداعى ءبىراز باسشىلاردى جايپاپ ءوتتى. اسىرەسە، بۇل تۇرعىن ءۇي سۇراعىنا كەلگەن كەزدە جاندانا ءتۇستى. قازاقستان كومپارتياسى ورتالىق كوميتەتتىنىڭ ءبىرىنشى حاتشىسى د.ا.قونايەۆتىڭ بۇرىنعى كومەكشىسى بەكەجانوۆ، بۇرىنعى وك-نىڭ ءىس باسقارۋشىسى ستاتەنين «ءوز ادامدارىنا» تۇرعىن ءۇيدى كەزەكتەن تىس بەرۋ تۋرالى باستىقتارىنىڭ اتىنان بۇيىرىپ وتىرعان، ال ولاردىڭ بۇيرىقتارى بۇلجىتپاي ورىندالىپ وتىردى. رەسپۋبليكالىق مەملەكەتتىك جوسپارلاۋ كوميتەتىنىڭ بۇرىنعى باسشىسى مۇحامەد-راحيموۆ بارلىق ەرەجەلەر مەن قاعيدالاردى ەسكەرمەستەن ءوزىنىڭ دوستارى مەن تامىر-تانىستارىنا سىيلىققا بەرىپ كەلگەن. الەۋمەتتىك ادىلەتتىلىك نەگىزدەرى تۇرعىن ءۇيدى ۇلەستىرۋدە تامىر-تانىس، تۋىسقاندىق سياقتى نارسەلەرمەن الماستىرىلىپ كەتتى. جانە مۇنىڭ ءبارى 20 جىل بويى ۇيگە كەزەككە تۇرعان 3 مىڭ جارىم-جان وتباسى مەن سوعىس ارداگەرلەرى تۇرمىسقا جايلى تۇرعىن ۇيگە قول جەتكىزە المايتىن قالادا ورىن الىپ جاتىر. قالالىق اتقارۋ كوميتەتى ەكى جارىم جىلدا سوعىسقا قاتىسۋشى مۇگەدەكتەرگە، ءتىپتى، 1 مەتر دە تۇرعىن الاڭى بەرىلمەگەن، بۇرىنعى باسشىلاردىڭ سالعىرتتىعى ادەتكە اينالىپ، شەتكى ايماقتا قىزمەت ەتۋ بارىسىندا ۇيلەرىن تۋىستارىنا تاستاپ كەتىپ وتىرعان. قالا ورتالىعىنان بەس بولمەلى جابدىقتالعان ۇيدە ەكى-ۇش ادام تۇرسا، باسقا 10-12 ادامدىق وتباسىلار ەش جاعدايسىز شاعىن بولمەدە تۇرۋعا ءماجبۇر بولعان.
- ەندى وسى پاتەرلەردى ۇلەستىرۋدى قولعا الساق...
- وسى ماسەلەنى قولعا الىپ، ءتارتىپ ورناتۋعا تىرىسىپ ءجۇرمىز، سەنىڭىز. سۇراق بىلاي قويىلىپ تۇر – الىنعان تۇرعىن الاڭى وتباسى قۇرامىنا سايكەس كەلۋى كەرەك. ءتارتىپتى ورناتاتىنىمىزعا سەنىمدىمىن، بۇل جەردە قالىس قالا المايمىز، ويتكەنى تۇرعىن ءۇي ماسەلەسى ورشەلەنىپ تۇر، سوندىقتان بۇل ىستە اسىرا سىلتەۋ ادامداردا قازىرگى باسشىلارعا كۇمانمەن قارايدى. ءقازىر ماڭىزدىسى، باسشىلار تۇرعىن ۇيگە دەگەن تالاپ كۇشەيتىلەتىنىن ءتۇسىنۋ كەرەك. ماسەلەنى شەشۋ جولىن ىستە كورسەتە ءبىلۋ كەرەك.
- ءسىز كوكپ-نىڭ XXVII سەزىندە ءسوز سويلەدىڭىز، ول ناقتىلىعىمەن، زەرەكتىلىگىمەن ەستە قالدى. وعان قوسا، ماسەلەنى شەشۋدەن قاشقان قازاقستان پارتيا باسشىسىنىڭ بايانداماسىنىڭ اياسىندا...
- ىسكە ۇلكەن ءقاۋىپ تۋدىراتىن كادرلىق اقاۋلارعا كوز جۇما قاراۋعا بولمايدى. اۋىل شارۋاشىلىعىنا ونداعان ميلليون رۋبل اۋدارىلدى، نەگىزگى ءوندىرىس قورلارى ءۇش ەسەگە ارتتى، ءونىم وندىرۋدە وزگەرىستەر بولمادى. 1982-1986 جىلى اۋىلداردا جارتىدان استام كەڭشار باستىعى مەن ۇجىمشار ءتوراعاسى اۋىستى. ەڭبەك ونىمدىلىگى، تابىستىلىق، تاۋار وندىرۋگە جۇمسالعان اقشا، ءونىم ساپالىعى كوپتەگەن شارۋاشىلىقتان تاسا بولىپ قالعانى كەزدەيسوقتىق ەمەس. تاۋار وندىرىلۋگە جۇمسالعان اقشا 7 ميلليارد رۋبلگە جەتىپ، گوسبانككە 12،3 ميلليارد رۋبل قارىز بولدىق. ءبىراق ەسەپ بەرۋدە ءبارى دۇرىس دەپ كورسەتەدى، ەڭ سوراقىسى كومپارتيانىڭ وك بايانداماسىندا دا ءبارى دۇرىس دەپ كورسەتىلگەن.
- كومپارتيانىڭ وك باسشىلىعى شە؟
- ءبىز ءبارىمىز توقىراۋدان شىعۋ امالىن تابامىز، رەسپۋبليكا ءومىرىن قالپىنا كەلتىرۋ جۇمىستارى باستالادى دەپ كۇتكەنبىز. ءبىراق جوق، ولاي بولمادى. وك باسشىلىعى جانە ونىڭ كەيبىر بولىمدەرى بىرگە شارا قولدانۋ، كەمشىلىكتەر مەن كەدەرگىلەردىڭ جويۋدىڭ ورنىنا سىنداردى جوققا شىعاردى. ال ءبىز شىندىقتى تۋرا ايتامىز دەپ، جارامسىز، ۇنامسىز ادامداردىڭ قاتارىنا جاتتىق. بۇرىندارى وندايلاردى قىزمەتىنەن اۋىستىراتىن، ءبىراق ءساۋىر ايىنىڭ القالىق جينالىسىنان كەيىن بۇعان كۇش جەتپەيتىن بولىپ قالدى. قازاقستان كومپارتياسىنىڭ سەزىندە تريبۋنادا تۇرىپ: «عىلىم اكادەمياسى ءبىراز ۋاقىت بويى سىنعا ۇشىرامادى، ويتكەنى ونى قونايەۆتىڭ اعاسى – ا.قونايەۆ باسقارىپ وتىردى»، – دەدىم. ەكونوميكالىق ءوسۋدىڭ قارقىنى تومەندەۋ سەبەپتەرىنىڭ ءبىرى عىلىم مەن عىلىمي-تەحنيكالىق پروگرەسستىڭ تومەندەۋى. ال ونى ءبىزدىڭ عىدىم اكادەمياسى، ونىڭ ءبىراز ينستيتۋتىندا تامىر-تانىستىق ورشەلەنىپ تۇرسا، ەگەر كادرلار تۋىسقاندىق جولمەن الىناتىن بولسا، ەگەر جالعان ەسەپ بولسا، كوزبوياۋشىلىق بولسا، ەگەر ىستەلمەگەن ىستەر ىستەلدىگە سانالسا قالاي قامتاماسىز ەتەتىن ەدى. 12 جىل بويى قازاقستاندىق عىلىمدى وسىلاي باسقارىپ كەلدى. عىلىم اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتىنىڭ ءوزى ا.قونايەۆ ماسكۇنەمدىلىككە سالىنىپ، اپتالاپ جۇمىستا بوي كورسەتپەيتىن. ەڭبەگىنە قاراي اكادەميكتەردى كوتەرمەلەمەيتىن، كوبىنە پارتيا پرينسيپتەرىنە دە قارايلامايتىن. قازاقستان كپ ورتالىق كوميتەتى بيۋروسىنا دا سىن ايتىلماي وتپەدى. قايدا بارماسام دا، ولقىلىقتار كەزدەستى. جەكە امبيسيالارى جۇرە باستاعاندا، جۇمىس ۇستەۋ مۇمكىن ەمەس بولاتىن. ءبىراق ءسىز مۇنىڭ ءبارىن جۋرنالعا قالاي تۇسىرەتىنىڭىزدى بىلمەيمىن. بارلىعى جايلى قالاي جازىپ شىعۋعا بولادى؟ نازاربايەۆ – قايتا قالىپتاستىرۋدىڭ ۇلى ازاپ شەگۋشىسى دەپ پا؟ كەرەك پە ءوزى؟
- نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى، قازاقستانداعى قايتا قۇرىلۋ جايلى سۇراق قويعانىمدا، ءسىزدىڭ بۇل ىسكە قالاي كىنامشىل قارايتىنىڭىزدى تۇسىنەمىن. ەلىمىزدە قايتا قۇرىلۋ ءجۇرىپ جاتىر. پرەسسا دا قايتا قۇرىلىپ جاتىر. كەشەگى قۇپيالار بۇگىن ءمالىم بولىپ جاتىر. قوعامداعى كەرتارتپا اڭگىمەلەردەن قۇتىلۋ ءۇشىن شىنايى مالىمەت كەرەك. بۇگىن ءبىز تىيىم سالىنىپ كەلگەن جامىلعىنىڭ سىرىن اشامىز. قوعام بۇدان جامان بولمايدى، كەرىسىنشە ادىلدىككە سەنىمدەرى نىعايا تۇسپەك. بۇل قايتا قۇرۋ ءۇشىن كۇرەس جانە ول جاريالانۋشىلىقتىڭ فاكتىسى بولۋ كەرەك.
- ەگەر ءسىز سۇراقتى وسىلاي قويىپ وتىرساڭىز، وندا مەن ءسىزدىڭ جاقتاسىڭىزبىن. مەن قاراعاندى مەتاللۋرگيا كومبيناتىندا توعىز جىل جۇمىس جاسادىم، ون سەگىز جىل پارتيالىق، كومسومولدىق جانە كەڭەستىك جۇمىستاردا ىستەدىم. وسى جىلدار ىشىندە مەن 85-جىلى ساۋىردە سول كەزدەگى باسشىعا قارسى شىققانىمنان باستاپ وسىنشاما انونيمدىك حاتتار الىپ كورمەپپىن. قونايەۆ ماعان: مەن كىمدەردىڭ كوزىن قۇرتپاعانمىن جانە سەنىڭ دە كوزىڭدى جويامىن دەپ ايتتى. «مەنىڭ جولىمنان كەت، سەن كارەريستسىڭ، ەشتەڭە شىقپايدى، وسىنى ەسىڭدە ساقتاپ ال!». مەن: «تاق ءۇشىن تالاسپايمىن. مەن مامانداندىرىلعان مەتاللۋرگپىن جانە ەگەر وك مەنى باسقا جۇمىسقا قاجەت دەپ تاپسا، مەن دايىنمىن» دەدىم.
ول ماعان: «مەنەن كورەسىڭدى كورەسىڭ!»، – دەدى. ءيا، مەن راسىمەندە كوردىم. ءبارى بولدى: قاۋەسەتتەر، جالا، قوقان-لوقى، وتىرىك. ۇيىمداستىرۋ جاعىن بۇل ءىستىڭ «مامانى» بەكەجانوۆ موينىنا الدى...
- الما-اتاداعى پاتەرلەردى ۇلەستىرۋ ءىسىن «دوڭگەلەتىپ» الىپ كەتكەن كىسىنىڭ ءوزى مە؟
ء-يا، قونايەۆتىڭ كومەكشىسى، قازاقستان كومپارتياسى ورتالىق كوميتەتەتىنىڭ VIII پلەنۋمىندا اشكەرەلەندى. «انتينازاربايەۆتىق كامپانيانى» ۇيىمداستىرۋدى قولعا العان. قىزىم ۋنيۆەرسيتەتتە وقيدى، ال مەدينستيتۋتتا كۇيەۋ بالام وقيدى. ولاردى ءبىرىنشى كۋرستان بەسىنشى كۋرسقا دەيىن تەكسەرىپ جۇرگەن، قىزىمنىڭ ساباقتان قالعان كۇندەرى بار-جوقتىعىن، اكەسىنىڭ ارقاسىندا قابىلداۋ ەمتيحاندارىنان ءوتىپ جۇرگەن جوق پا، كۇيەۋ بالامنىڭ مەدينستيتۋتتا بۇزاقىلىق قىلىقتارى بولدى ما، مەدينستيتۋتقا قالاي ءتۇستى؟ ءبارىن ءبىرىن قالدىرماي تەكسەرىپ وتىردى. مەنىڭ ءار قادامىم تەكسەرىلدى. مەنىڭ اعام كەڭشاردا جۇمىسشى بولىپ ىستەيدى، تەمىر ۇستاسى. ءۇش بالاسى بار، ايەلى اسحانادا جۇمىس ىستەيدى. ادامدارى ول جەرگە دە جىبەرىلىپ، مەنىڭ جاعدايىمدى پايدالانىپ ءجۇر دەگەن كۇمانمەن اعامنىڭ تۇرىپ جاتقان ءۇيىنىڭ ءار سانتيمەرتىرىنە دەيىن ولشەپ، زاڭسىز تۇرعىزىلعان دەپ ايىپتاۋعا بارىن سالدى...
- سونىمەن، انىقتاي الدى ما؟
- جوق، بارلىعى زاڭ بويىنشا بولدى، اعامدا ءبىر مەتر دە ارتىق بولعان جوق. ولار مۇنىمەن توقتاپ قالمادى. ماتەريالدىق جانە ەڭبەك رەسۋرستارىنىڭ جەتىسپەۋشىلىگىنەن «بەدەلدى» نىساندار مەرزىمىنەن بۇرىن سالىندى. ويتكەنى بارلىعى قاربالاس، قاۋىرت ادىستەرمەن جاسالدى. مۇنداي قۇرىلىسقا اقشا قايدان كەلدى؟ 1976-1986 جىلدارى مەملەكەت قارجىسىنان 16 ميلليون رۋبل قازاقستان كومپارتياسىنىڭ ورتالىق كوميتەتىنىڭ مەكەمەسىنە، ورتالىق كوميتەتتىڭ باسپاسىنا، دەمالىس ۇيلەرىنىڭ سالىنۋىنا جىبەرىلدى. ال نەگىزى بۇل اقشالار الما-اتانى وركەندەۋىنە اۋدارىلعان اقشا ەدى!
- 86-جىلدىڭ جەلتوقسانىندا باتىستىق راديو ءۇنى الما-اتاداعى وقيعاعا تۇسىنىك بەرە وتىرىپ، قازاقستان كومپارتياسىنىڭ ورتالىق كوميتەتىنە ءبىرىنشى حاتشى بولىپ قازاق ەمەس، ورىس سايلانعانى وقيعانىڭ تۋۋىنا تۇرتكى بولعان دەپ وتىر...
- ناقتى ايتاتىن بولساق، جاستار باسشىلىقتا ورىستىڭ وتىرعانىنان ەمەس، ورىس بولسا دا قازاقستاننان شىققان ازامات بولسىن دەپ قارسى شىقتى. ءتىپتى، ۇمىتكەر كانديداتتاردىڭ اتىن ايتتى. مۇنداي اقپارات قايدان كەلدى؟ جوعارعى باسشىلىق ىقپالىن ساقتاپ قالعىسى كەلگەنى انىق. ەگەر سايلايتىن بولساق، ۇلتى ماڭىزدى ەمەس، ءبىراق ءوز زاڭىن قورعاي بىلەتىن، رەسپۋبليكاعا ەمىن-ەركىن يەلىك ەتە الاتىن بولۋى كەرەك. الما-اتادا اقپاندا پرەسس-كونفەرەنسياعا قاتىستىم. سوندا ماعان وسى سۇراقتى قويدى. مەن بىزدە پارتيا ۇلتتىق نىشاندارعا، جەكە مۇددەگە قاراي قۇرىلمايتىنىن، جىلدار بويى رەسپۋبليكادا جينالىپ قالعان، ايتىلماي جۇرگەن ماسەلەلەرگە قاراي قۇرىلاتىنىن ايتتىم. جەلتوقساندىق وقيعا – بۇل ەڭ الدىمەن جاريالىلىق، قايتا قۇرۋ، قوعامنىڭ دەموكراتيزاسياسى سالدارىنان بيلىكتەن ايىرىلۋ ءقاۋپى بولعاندىقتان جاسالعان دۇنيە. مۇنى قايتا قۇرۋدىڭ جاۋلارى بيلىكتى ۇستاپ قالعىسى كەلگەندىكتەن جاساعان. بۇل ماقساتقا جەتۋ ءۇشىن، ولاردىڭ ويلارىنشا، بارلىق ءامال-تاسىلدى قولدانعان دۇرىس دەپ شەشىپ، ويلانباستان ۇلتشىلدىقتى ءوز ماقساتتارىنا قولداندى.
- ءبىراق الاڭدا جۇمىسشىلار دا بولدى عوي. وقيعانىڭ قاتىسۋشىلارعا شىعارىلعان ايىپتى جانە ونىڭ ىشىندە جۇمىسشىلار دا بولعانىن ءبارىمىز وقىدىق...
- ءبىر انادان قارا دا تۋادى، حان دا تۋادى. ەكسترەميستەردىڭ ارانداتۋشىلىعىنا ىلىنبەگەن ساناۋلى عانا توپ قازاقستاننىڭ جۇمىسشى تابىنا كۇمان كەلتىرە المايدى. مەن م.س. گورباچيەۆتىڭ 1986 جىلى جەلتوقساندا قازاقستان تۇرعىندارىنا ايتقان جولداۋىن العىسپەن ەسكە الامىن. ساياسي بيۋرودا «قازاق ۇلتى تابيعاتىنان ينتەرناسيونالدى جانە ارانداتۋشىلاردىڭ ىجداھاتىنا قاراماستان رەسپۋبليكاداعى ينتەرناسيوناليزمگە سىزات تۇسپەگەن» دەگەن بولاتىن. مۇنى تەرىسكە شىعارۋ جاستاردىڭ قولى ارقىلى وزدەرىنىڭ لاس ويىندارىن جۇرگىزبەكشى بولعان ارانداتۋشىلاردىڭ جەتەگىنە ەرۋ دەگەن ءسوز. كوكپ وك حالىققا كەلگەندە لەنيندىك ساقتىق پەن سەزگىشتىكتى ءاردايىم كورسەتىپ وتىرعان جانە كورسەتە بەرەدى. ءبىزدىڭ حالىق، قازاقستاننىڭ جۇمىسشى تابى مۇنى باعالايدى جانە جاقسىلىقتى جاقسىلىقپەن قايتارادى.
دەرەككوز: «درۋجبا نارودوۆ» جۋرنالى، № 9، 1987 جىل
