يسلام كاريموۆتىڭ قىزى گۇلنار كاريموۆا سىرتقى الەممەن بايلانىسقا شىقپاي جاتقانى بەلگىلى. ونىڭ بالاسى اناسىنىڭ ءتىرى ەكەندىگىن ءبىراق، قايدا ەكەنىن بىلمەيتىنىن ايتقان. گۇلنار كاريموۆانىڭ "ءولىمى" تۋرالى قاۋەسەت شىعاردىڭ الدىندا، ول ەۆگەنيي دياكونوۆپەن حابارلاسقان.
«گۇلناردىڭ ءۇي قاماققا وتىرعىزىلعاننان كەيىن، بايلانىسقا شىققان العاشقى ادام مەن بولدىم. ول مەنىڭ پاراقشاما حات جازىپتى. مەن جاۋاپ رەتىندە كىتابىمنىڭ بىرنەشە ءبولىمىن جىبەردىم».
گۇلنار مەنىڭ كىتابىمدى وقىپ جىلاعانىن ايتتى. وزبەكستاندا مۇنداي سۇمدىق جاعدايلار ورىن الىپ جاتقانىن بىلمەگەنىنە سەندىرۋگە تىرىستى. ول مەنىڭ ومىرىمە بالتا شابىلعانىنا، وتانىمنان الىستاتىلعانىما كىنالى ەمەس ەكەنىنە سەندىرۋگە تىرىستى... ونىڭ قول استىنداعى ادامداردىڭ مەنىمەن ەسەپ ايىرىسقاندا اسىرا سىلتەپ جىبەرگەنىن ايتتى. شىعىستا بىرەۋگە تاقيا اكەلىپ بەر دەسەڭ، باسپەن قوسىپ جەتكىزەدى....».
ەۆگەنيي دياكونوۆ ءالى كۇنگە دەيىن يسلام كاريموۆتىڭ قىزى جوعالىپ كەتەر الدىندا نەلىكتەن وعان حابارلاسقانىن تۇسىنە الماي كەلەدى. ول ءوزىنىڭ بۇرىڭعى ىس-ارەكەتتەرىن اقتاپ العىسى كەلدى مە؟ كومەك سۇراعىسى كەلدى مە؟
...وزبەكستاننىڭ تۋماسى جانە سسسر ازاماتى ەۆگەنيي دياكونوۆ 80ء-شى جىلداردىڭ سوڭىندا اۋعانستانداعى سوعىسقا بارادى.... قاتىگەز سوعىستى ءوز كوزىمەن كورەدى. دوستارىن جوعالتتى، قىلمىستىق بۇيرىقتاردى ەستىدى. ءقازىر دامىعان سكانديناۆيادا تۇرىپ، وسىنىڭ بارلىعى باسىنان وتكەنىنە ءوزى سەنبەيدى.
-اۋعانستانداعى سوعىستان كەيىن، وز-وزىمە كەلۋ ءۇشىن ماعان 1 جىل قاجەت بولدى. بىزدىكىلەر سياقتى ماسكۇنەمدە، ناشاقوردا بولمادىم. 19 جاسىمدا وتانىم وزبەكستاندا ءومىرىمنىڭ كۇل تالقانىن شىعارعاننان بەرى تۇندە قالىڭ تەردە، شوشىپ ويانبايتىن كەزدەرىم بولمايدى. مەن كەشىرە المايتىنىما سەنىمدى بولدىم. ەشقاشان.
كىمدى؟ گۇلناردى مە؟
گۇلناردى دە.
مۇمكىن سىزگە جازعان ول ەمەس شىعار. باسقا ادام ادەيى جازعان بولار؟
جوق، ماعان جازعان ادام گۇلنار. ءدال سونىڭ سويلەسۋ مانەرى. سوسىن كەنەتتەن جوق بولىپ كەتتى. نەمەسە ءبىر جاعداي بولدى... جوق، مەن وعان كاداففيدىڭ تاعدىرىن تىلەمەيمىن. مەن ونى كوپشىلىكتىڭ الاڭدا جازالاۋىنان دا، قۇپيا ماسقارا ولىمنەن دە قورعاعىم كەلەدى. بارلىق ىس-ارەكەتتەرىنە زاڭدى تۇردە گااگا حالىقارالىق سوتىندا جاۋاپ بەرگەنى دۇرىس دەپ ەسەپتەيمىن. مەنىڭ ويىم وسى.
ولاردىڭ 20 جىل بۇرىنعى تانىستىعى ەۆگەنيي ءۇشىن قاتەرلى بولدى.
90-شى جىلداردىڭ باسىندا يسلام كاريموۆتىڭ بۇيرىعىمەن اسكەري-كوپ ۇلتتى ۇيىمداردىڭ بىرىندە باسشى بولدىم. ءبىزدى رەسمي جاپپادى. تەك قايتا تىركەۋدەن وتكىزدى جانە قاجەتسىز قۇرىلىمدار ودان وتپەدى. مەن شوۋ-بيزنەسكە كەتىپ قالدىم. ءقازىر ونى پروديۋسسەرلىك دەپ اتايدى. ارتيستەردى گاسترولدەرگە اپاردىم. قاراپايىم ادام ايلاپ جالاقىسىن الا الماي جۇرگەندە، ءبىز كونسەرتتەن قانداي دا بولماسىن اقشا تۇسىردىك. دەسەك تە ءتۇسىمى مول بولدى دەپ ايتا المايمىن.
وندا پرەزيدەنتتىڭ قىزىنا نە ءۇشىن قاجەت بولدىڭىز؟
ونىمەن سالىستىرعاندا مەن... بىلمەيمىن «ميكروب» بولدىم دەپ جازا سالىڭىزدار. شىنىمەن دە. مەن اينالىسقان سالا قارجىلىق تۇرعىسىنان ەش پايداسى بولمادى. تەك ساياسي جاعىنان ۇتىمدى جاقتارى بار ەدى. مەن روكەر، پانك، حيپپي جىگىتتىرەدى جەرتولەلەردەن الىپ شىعىپ، جارىققا شىعاردىم. وزدەرىن ادام رەتىندە سەزىنۋگە مۇمكىندىك بەردىم... ول قانداي دا ءبىر مارتەبە بەردى نەمەسە وزبەكستاندا ونى دەڭگەي دەپ اتايدى. مەن دە 30-عا جۋىق روك-توبىم بولدى. 97-شى جىلدارى ماعان ادامدار كەلىپ، ءبىر ماڭىزدى ادامعا بارلىعىن تەگىن بەرۋىم كەرەك ەكەنىن ايتتى.
مۇنىڭ ارتىندا گۇلنار تۇردى ما؟
ءيا! مەنىڭ رەسەيمەن جاقسى بايلانىسىم بولدى. ولار ماعان كومەكتەسۋگە جانە ازاماتتىق بەرۋگە ۋادە بەردى... سوندىقتان مەن «ءيا» دەگەنىمدە ءقازىر قالتاسىن قامپايتقان شەنەۋنىك نەمەسە كاسىپكەر بولۋشى ەدىم. ءبىراق مەن بۇل ۇسىنىستان باس تارتتىم. قوناقتار تاڭدايىن قاعىپ، وندا وزىڭىزدەن كورىڭىز دەدى. ءبىر ايدان كەيىن مەنىڭ ءومىرىم ەكىگە ايرىلدى. 1997 جىلدىڭ 1 ناۋرىزىندا ماعان ءبىر ادامدار كەلىپ، ەسىمنەن تاندىرىپ تاستادى. تەك پوليسيادا ەسىمدى جيدىم. ميىم شايقالعان. ماعان ءبىر جاپىراق قاعازدى اكەپ بەردى. وندا تاسقا تاڭبا باسقانداي – قالتامدا اناشا تابىلعانىن، ۇيدە جارىلعىش زات، ال كەڭسەمدە ۋاحابيزمگە ۇگىتتەيتىن پاراقشالار تابىلعانى جازىلعان. مەن دە! اۋعان سوعىسىنا قاتىسقان ادامنان!
ال دالەدەر شە؟
ول ەشكىمدى قىزىقتىرمادى. مەنى 48 ساعات ءىىم جەرتولەسىندە ۇستادى. ول «پروسپەكت كوسموناۆتوۆ» مەتروسىنىڭ ماڭىندا ەدى. قاتەلەسپەسەم، وندا 9 جوعارعى قابات جانە بەس جەر استى قاباتى بولدى. جەر استىنداعى 3 قاباتتا زىڭداندار بار. مەن قالاي ازاپتاعانىن ەگجەي-تەگجەيلى ايتقىم كەلمەيدى... مەن ونى ءوز كىتاپتارىمدا جازدىم. ءبىر نارسەنى ايتقىم كەلەدى: كىنانى مويىندامادىم. ءبىراق، ونىڭ قاجەتى بولمادى. سوت وتىرىسىنىڭ الدىندا ماعان ءبىر ينە سالدى. مۇلدە ەسىمدە جوق. كەلەسى كۇنى قولىمداعى ۇكىممەن ەسىمدى جيدىم. 22 جىل باس بوستاندىعىنان ايىرۋ. ونىڭ 10 قاتاڭ جاعدايدا.
حالىقارالىق لاڭكەستەردى ۇستايتىن «دجاسلىك» اتتى اتاقتى وزبەك تۇرمەسى تۋرالى ايتىپ وتىرسىز با؟
جوق. كاراۋل-بازار دەگەن وزبەكتانداعى باسقا قورىنىشتى تۇرمەسىندە. وندا ادامدار فاشيستەردىڭ تۇتقىنى سەكىلدى جولاق كيىمدەرمەن جۇرەدى. مەن بۇعان دەيىن يسلام كارموۆتىڭ ساياساتىن قولدادىم. ەلدە قانداي وقيعالار ورىن الىپ جاتقانىن بىلگىم كەلمەدى. سوعان داۋىس بەردىم.
1998 جىلدىڭ 18 تامىزىندا مەنى باسقا تۇرمەگە اۋىستىردى. تۇندە ىيىعىما شارشاعان، ابدەن قالجىراعان قارتايعان ءبىر مولدا باسىن قويدى، تاڭعا جۋىق باسىن قويعان كۇيى قايتىس بولدى. سوندا مەن كورگەنىمدى ايتۋ ءۇشىن ءتىرى قالۋىم كەرەك دەپ ۋادە بەردىم. 1998 جىلى بوساپ شىقتىم.
سىزگە 22 جىل بەرىپ ەدى عوي...
وزبەكستاندا بارلىعىن ساتۋعا جانە ساتىپ الۋعا بولادى. بوستاندىققا شىعۋ ءۇشىن بارىمدى بەردىم. ءبىراق مەنى شىعارۋعا اسىقپادى. ءبىر لاگەردەن، ەكىنشىسىنە اۋىستىرىپ، ۋاقىت سوزدى. رەسەيلىك ۇيىمدار مەنى بوساتۋ ءۇشىن بارىن سالدى. ءبىراق مەنىڭ كورگەن ازابىم مەننەن باسقا كىمگە كەرەك؟ ەشكىمگە...
گۇلنار كاريموۆانىڭ جوق بولىپ كەتكەنىنە قاتىستى نە ايتاسىز؟
گۇلنار مانساپقۇمار ادام. سىرتقى الەممەن بايلانىسقا شىقپاي جاتقانى، مۇڭدى ويلارعا جەتەلەيدى. ونى ماسكەۋدەن ىزدەستىرگەنىن بىلەمىن.
ءبىراق بۇرىڭعى پرەزيدەنتتىڭ قىزى كىمگە كەرەك؟
گۇلنار ءالى كۇنگە دەيىن ءقاۋىپ توندىرەدى. ول وتە ىقپالدى. ونىڭ مۇحيتتىڭ ەكى جاعىندا دا وتە بەدەلدى دوستارى بار.
اۆتور: ەكاتەرينا ساجنيەۆا
دەرەككوز: www.mk.ru
