ەندى مەكتەپتەگى ءتۇرلى ءىس-شارالار مەن مەرەكەلىك كونسەرتتەر «ۇلى دالا بالاسى تورەعالي تورەالىنىڭ اتىنداعى ءماجىلىس زالىندا» وتەدى ەكەن. اتالمىش زالدى اشۋ يدەياسىن وقۋشىلار مەكتەپ باسشىلىعىنا ۇسىنعان. ولار بالالاردىڭ ۇسىنىسىن قابىل الىپ، الماتى قالاسىنىڭ اكىمدىگىمەن كەلىسە وتىرىپ، «ۇلى دالا بالاسى تورەعالي تورەالى اتىنداعى ءماجىلىس زالىن» اشقانىن ايتقان بولاتىنبىز. وسى جايلى رەسپۋبليكالىق «ءقازبىلىم» ورتالىعى ديرەكتورى، اقىن اياتجان احمەتجان ۇلى Facebook پاراقشاسىندا مىناداي پىكىر ءبىلدىرىپتى:
بالاپان ۇيادا نەنى كورسە، ۇشقاندا سونى الادى...
ءالى ەسىمدە ستۋدەنت ەدىك، 2010 جىلى بولسا كەرەك (ناقتى ەسىمدە جوق) استانا قالاسىنىڭ سول كەزدەگى اكىمى يمانعالي نۇرعالي ۇلى قالاداعى №54 مەكتەپ-ليسەيىنە باردى، اقسەلەۋ اعا قايتىس بولعاننان كەيىن ءبىر جىلدان سوڭ، مەكتەپكە بولاشاقتا اقسەلەۋدىڭ مارقۇمنىڭ اتى بەرىلەدى، زاڭ بويىنشا تۇلعانىڭ اتىن قايتىس بولعاننان كەيىن، تەك بەس جىلدان سوڭ عانا مەملەكەتتىك نىسانعا، كوشەگە ت.ب عا بەرۋگە بولادى، - دەدى، كادىمگىدەي قۋانىپ قالدىم. اقسەلەۋ مارقۇمنىڭ استانا قالاسىنىڭ كوشە اتتارىن قازاق تاريحىنا بايلانىستىرۋعا قوسقان ەڭبەگىنىڭ ءوزى عانا ءبىر مەكتەپكە اتىن بەرۋگە لايىق، بۇدان تىس ۇشان ەڭبەگى شە؟
اتتەڭ، ودان بەرى التى جىل اۋنادى، قايتىس بولعالى بيىل 7 جىلدان اسىپ كەتتى، ءبىراق سول №54 مەكتەپ-ليسەيى ءالى بەيرەسمي عانا اقسەلەۋ اعانىڭ اتىندا، ال قۇجات جۇزىندە ءالى ورىندالعان جوق.
بۇل ناقتى ەسىمدە، 2012 جىلى 4 ناۋرىز كۇنى ەدى، استانا قالاسى №66 مەكتەپ-ليسەيىندە الاش پارتياسىنىڭ 95 جىلدىعىنا وراي ءىس-شارا ءوتتى، ءىس-شارانىڭ وتۋىنە بەرىك ءۋالي اعا باستاعان نۇروتاندىقتار سەبەپكەر بولدى. سول ءىس شارادا ءاليحان بوكەيحان تۋرالى دەرەكتى فيلم كورسەتىلدى. ءىس شارادا تۇرسىن جۇرتباي اعا، ەرلان قارين اعا، تاعى ءبىراز اتقا مىنەر اعالار بار. سول ءىس-شارادا اينۇر اتتى 10- سىنىپ وقۋشىسى شاكىرتىم اعالار وسى مەكتەپتى ءاليحان اتانىڭ اتىنا بەرەيىكشى، سىزدەر وسىعان مۇرىندىق بولىڭىزدارشى، - دەدى، ارينە اعالاردىڭ تىلەۋى دە وسى ەدى... قۋانا قولدادى. ارينە، ءبىر ءتۇيىر وتىرىك قوسسام دوسىم سەرىك جولداسباي كۋا. ول كەزدە مەن سول مەكتەپتىڭ حيميا ءپانى ءمۇعالىمى ەدىم، ءاليحان بوكەيحانوۆ اتىنداعى مەكتەپتە ىستەيمىن دەپ ءبىراز ۋاقىت ماقتانىپ ءجۇردىم...
ودان بەرى بەس جىلعا جۋىقتادى... بيىل ءاليحان بوكەيحاننىڭ 150 جىلدىق مەرەيتويىن الەم تويلادى، ءبىراق، سول مەكتەپ تە، استاناداعى باسقا مەكتەپ تە الاش كوسەمىنىڭ اتىنا بۇيىرمادى... كەلەسى جىلى الاش پارتياسىنىڭ 100 جىلدىعى، بالكىم بۇيىرىپ قالار... كىم ءبىلسىن...
بارىنەن دە سول اينۇر دەگەن قىز اندا-ساندا جولىعا قالسا سۇرايدى، مەن امالسىز بەتىمدى باسامىن...
كەشە عانا الماتى قالاسى №157 مەكتەپتىڭ ءماجىلىس زالىنا تورەعالي ءتورالىنىڭ اتى بەرىلدى، - دەدى، ارتىنان اقپارات رەسمي تۇردە راستالدى. ءالى ەسىمدە تورەعاليدى تۇڭعىش رەت 2009 جىلى كوكتەمدە تالدىقورعاندا ايتىستا بىرگە بولعانبىز، سول جەرگە قاينار الاكوز ەرتىپ بارعان، جاڭىلماسام 9- سىنىپ وقۋشىسى، ساحناعا جاڭا شىعىپ جۇرگەن كەزى ەدى، ودان بەرى ون جىل بولعان جوق، ياعني تورەعالي ساحنادا ونەر كورسەتكەلى ون جىلدا تولمادى... ال كەشە...
اتىن بەرۋگە ەل اۋىزىنداعى ەكى ءۋاج، شىن وتىرىگىن بىلمەيمىن، ءبىرى ءماجىلىس زالىن تورەعالي جاساقتاپ بەرىپتى، ءيا، جاساقتاپ بەرسىن، مەكتەپكە كومەكتەسسە نە بوپتى، ءبىراق كومەكتەستى ەكەن دەپ اتىن بەرە بەرسە مەملەكەتتىك مەكەمەدە نە قۇن قالادى، ەگەر جاساقتاپ بەرسە اتىن بەرەتىن بولسا جوعارىدا اتىن اتاعان اعالار الاش قايراتكەرلەرى اتىنان الدە نەشە مەكتەپتىڭ ءماجىلىس زالىن جاساقتاپ بەرۋگە شاماسى جەتەدى، نيەتتى دە... تەك الاشتىقتاردىڭ اتىن بەرسە بولدى، ءتىپتى سەرىك جولداسباي ەكەۋمىز اق ءبىر الاشتىقتىڭ اتىنان جاساقتاپ بەرەيىك، اتىن بەرسىن...
ەكىنشى ءۋاج، مەكتەپ باسشىلىعى تورەعاليدى قاتتى جاقسى كورەدى-مىس...ءتىپتى كۇللى قازاقتىڭ بۇگىنى ءۇشىن تەر توككەن تۇلعالاردان دا قاتتى ما؟ تاربيە بەرەدى دەگەن مەكتەپتىڭ ديرەكتورى ەسسىز ەسترادانىڭ فاناتى ما؟
مەن باسقادان ەمەس تەك سول مەكتەپتە وقيتىن وقۋشىلاردان ۇيالدىم، تورەعالي نەگە ۇيالمادى، ساۋاتسىز ديرەكتور نەگە مەكتەپ باسقارىپ وتىر، ول كىمگە ۇلگى تۇسىنبەدىم...
نەگىزى «ۇلى دالا بالاسى» دەگەن ءسوزدىڭ ءوزى ۇياتتاۋ، باسقامىز قۇرى دالانىڭ بالاسىمىز با؟
P.S. ءبىز ۇرپاققا نە تاربيە بەرەمىز؟ كىم بول دەيمىز؟ استىمىزداعى بايلىقتى انمەن اشىپ، جەرىمىزدى ءانشى قورعايما؟ ەرتەڭ بۇل ءۇردىس جالعاسسا... ەندى ولار قايتسىن، بالاپان ۇيادا نەنى كورسە ۇشقاندا سونى الادى... ال، ءبىز بالاپاندارعا كورسەتەتىنىمىز وسى عانا بولىپ تۇر...
ارى قاراي ءسوزىم جوق...
ال ەندى پاتريوت ۇرپاق تاربيەلەيمىز دەپ ۇرانداعاننىڭ ءبارى وتىرىك... ءسوز ەمەس، ءىس كەرەك!، – دەدى ول.
Facebook-تاعى بۇل جازباسىنا ادامدار كەلىسەتىنىن ايتىپ، مىناداي پىكىرلەر دە قالدىرعان:
«2010 جىلى N54 مەكتەپتە جۇمىس جاسادىم، سەيدىمبەككە ارنالعان مۇراجاي اشىلدى، مەكتەپكە اتىن بەرەمىز دەگەندى مەن دە ەستىدىم. 2012 جىلى N66 مەكتەپتە بولعان جينالىستىڭ دا كۋاسى بولدىم، ول كەزدە فيزيكا پانىنەن ءدارىس بەردىم. اياتجاننىڭ ايتىپ وتىرعانى شىندىق، ايتىلعان ۋادەلەر ورىندالمادى. ساندارمەن اتالاتىن مەكتەپتەردى حالىقتىڭ زيالى ازاماتتارىمەن اتالسا جاراسىمدى بولار ەدى. ال تورەعالي اۋزىنان انا ءسۇتى كەپپەگەن جاس بالا،اتاقتى اقشامەن ەسەپتەۋ دۇرىس ەمەس. ۇستاز پسيxولوگ قوي، 38-جىل ۇستازدىق ويىم وسى» دەسە، ءبىرى: «ايەكە جاقسى ايتتىڭ. وقۋشى قىزدىڭ ۇسىنىسى بارشامىزدى قۋانتىپ ەدى. بۇل تۋرالى كەزىندە الاش ايناسى گازەتى جازدى. وكىنىشكە قاراي ءالى كۇنگە دەيىن ىسكە اسپاي وتىر»،- دەيدى.
«ءاليحان بوكەيحانوۆتىڭ اتىنا ءبىر مەدرەسە (وقۋ نىسانىن ء-ا.ن.) اشۋ تۋرالى "228 پارتيادا جۇمىس قىلعان جەتىسۋ وبلىسى قاپال ۋەزىنىڭ 700 جىگىتى، تورعاي وبلىسى، اقتوبە ۋەزىنىڭ......94 جىگىتى عاليحان بوكەيحانوۆ اتىنا دەپ يا مەدرەسە، يا ستەپەنديا اشۋ جولىنا ارناپ ەكى مىڭ سوم جيىپ" 1917 جىلدىڭ ماۋسىم ايىندا باستاما كوتەرگەن. شاكارىم وسى باستامانى قولداپ، "سارىارقا" گازەتىندە ارنايى ماقالا جازعان. ەلدى ءۇن قوسۋعا شاقىرعان.
مىنە، ءبىر عاسىرعا تاياپ قالىپتى. سول باستاما ءالى كۇنگە دەيىن سىيىرقۇيىمشاقتالىپ كەلە جاتىر. وكىنىشتى، ارينە! ۇلىلارىمىزدى ءاردايىم وسىلاي ۇلىقتاي بەرسەك، بۇل ماسەلە دە شەشىلەدى...»
«شىنىمەندە اسىل مەن جاسىقتى اۋىستىرىپ الدىق....»
«اياتجان وتە ورىندى جازدىڭىز.
بۇرىن xالىقتىڭ ەڭ ارداقتى ۇلدارىن ماقتان ەتىپ، اتىن ۇرپاقتارىمىز ءبىلىپ ءجۇرسىن دەپ،كوشە،مەكتەپ،مادەنيەت ورىندارىنىڭ اتىن بەرۋشى ەدىك، ەندى بىر-ەكى تويعا ارناپ ءان سالاتىن "ءانشىسىماقتار" وردەندى دە الىپ، دەپۋتات تا بولىپ، ءماجىلىس زالىنىڭ اتىن الاتىنىن ەستىپ جاتىرمىز.
الاشتىڭ ءاليxانىنىڭ، قازاقتىڭ اقسەلەۋىنەن ارداقتى كىم بار؟!
ەكەۋى دە ەكى مەكتەپتىڭ اتىنا لايىقتى. سول مەكتەپتىڭ وقۋشىلارى ماقتان ەتەر ەدى!» دەگەن سياقتى پىكىرلەر قالدىرعان.