برەستىك اكۋشەر-گينەكولوگ ەلەنا ۆيكتوروۆيچ افريكالىق ايەلدەردىڭ قالاي بوساناتىنىن جانە الەمنىڭ باسقا بۇرىشى - انگولاعا كوشۋگە نە تۇرتكى بولعانىن ايتىپ بەردى. باستاپقى كەزدە وزگە مەملەكەتتەردە قالاي ەمدەيتىنى قىزىق بولعانىن ايتادى. ودان كەيىن وتباسىن قارجىلىق داعدارىستان ساقتاۋدىڭ وتە جاقسى ءادىسى ەكەنىن تۇسىنگەن. تانىستارى انگولاعا بارۋعا كەڭەس بەردى. ول جەردە ۋكراينا، رەسەي جانە بەلارۋسسيا ەلدەرىنىڭ دارىگەرلەرى جۇمىس ىستەيتىنىن ايتقان. مەديكتەردى جۇمىسقا ورنالاستىرۋمەن رەسەيلىك فيرما اينالىساتىنىن ايتتى. ەنەرگياسى مول دارىگەر فيرمامەن بايلانىسىپ، جارتى جىلدان كەيىن افريكاعا كوشىپ كەتتى. 2009 جىلدان باستاپ «كاتوكا» تاۋ-كەن قازۋ كومپانياسىنىڭ كلينيكاسىندا جۇمىس ىستەيدى. اتالمىش كومپانيا الەم بويىنشا المازدى ەڭ كوپ وندىرەدى. ول انگولانىڭ استاناسى لۋاندادان 1000 شاقىرىم جەردە ورنالاسقان.

بەلورۋسستىك اياعى اۋىر ايەلدەردىڭ انگولدىق ايەلدەردەن ايىرماشىلىعى بار ما؟ افريكادا قالاي بوسانادى؟

انگولالىق ايەلدەر كلينيكادا وتە سيرەك بوسانادى. 80% ۇيىندە بوسانۋدى ءجون كورەدى. ولارعا دارىگەردى شاقىرعان ارزانعا تۇسەدى. ولار وزبەتىنشە بوسانادى. ايەلدىڭ تولعاعى باستالعاندا-اق، ەر ادام اۋىلدان باسقا جەرگە كەتىپ قالادى. ادامدار ءان ايتىپ، بيلەگەن داۋسىن ەستىگەندە عانا ۇيىنە كەلەدى. سەبەبى بۇل بالانىڭ دۇنيگە كەلگەنىن بىلدىرەدى. سونىمەن قاتار ايەلدەر ءبىر كۇننەن ارتىق ۋاقىت ءوتىپ كەتسە، جامان ىرىمعا بالايدى. ياعني ءبىر تاۋلىك ءوتىپ، ايەل بوسانباسا دارىگەردى شاقىرادى. وسىلايشا مەن توتەنشە جاعداي  مەن اپاتقا بارامىن دەپ كۇلەدى دارىگەر.

ايەلدەر بالاسىن ۇستاماۋدى سۇرايدى. ول ءوز بەتىنشە كىندىكتى بايلاپ، كەسەدى. سوسىن بالانى الىپ، ىشىنە قويادى.... «بۇل مەنىڭ بالام، مەنىڭ باكتەريالارىم، تيىسپەڭىز ونى» دەيدى. ودان كەيىن ءوزى بارلىعىن تازالاپ، تىزەرلەپ تۇرادى دا دارىگەردىڭ اياعىنان سۇيەدى. ولاردىڭ ءداستۇرى سونداي.

ماعان انگولا تۇرعىندارىنىڭ جاقىن ادامدارىنىڭ ولىمىنە دەگەن قارىم-قاتىناسى ۇنادى. انگولالىق زاڭ بويىنشا ادام سترەسستەن شىعىپ، جۇمىستا جىلاماي، جۇمىسىن كۇلىمدەپ ىستەۋى ءۇشىن 8 كۇن دەمالىس بەرىلەدى.

انگولانىڭ ادامدارى تۋرالى ايتىپ بەرىڭىزشى...

انگولادا تەك جىلى مەملەكەت قانا ەمەس، ونداعى ادامدار دا جىلى ءجۇزدى. ولار ءارقاشان كۇلىمدەپ جۇرەدى! ۇنەمى كۇلىمسىرەپ ءجۇرۋدى ولاردان ۇيرەندىم. انگولادا ءجيى قۇشاقتاسادى. ولار كۇنىنە ەكى رەت بىر-بىرىنە بەتتەرىن تۇيىستىرەدى. ءتىپتى ءبىر-بىرىڭىزدى تانىساماساڭىزدا. ءبىر كۇندە ءۇش مارتە امانداسادى. «بون ديە»-بۇل قايىرلى تاڭ دەگەن ماعىنانى بىلدىرەدى. «بۋى تاردە» - قايىرلى كۇن جانە «بۋى نويتە» قايىرلى ءتۇن. ءۇشىنشى رەت امانداسقاندا كۇلىمدەمەۋ مۇمكىن ەمەس!

ءۇيىڭىزدى ساعىنبايسىز با؟

مەن جىلىنا بىرنەشە رەت ۇيگە كەلىپ كەتەمىن. بارلىعىمەن قاۋىشقاننان كەيىن، قايتقىم كەلىپ تۇرادى. مۇندا بارلىعى باقىتسىز، جەرگە قاراپ جۇرەدى، كوڭىلدەرىندە ءبىر قاياۋ بار سەكىلدى....ول جەردە مەن دە باسقا ءومىر! ءوزىمدى دامىتۋعا كوپ ۋاقىت پايدا بولدى. مەن ءۇشىن  پورتۋگاليالىق سايتتار مەن برازيليالىق مەديسينا قول جەتىمدى. مەن كوپ نارسەنى ۇيرەندىم. جۇگىرەمىن، سپورت زالعا بارامىن، كلينيكادا ۇيىمداستىرىلاتىن بارلىق كونكۋرستارعا قاتىسامىن. قىزدارىما كۇندە فوتولار جىبەرىپ، «سكايپ» ارقىلى قايلاي ءومىر سۇرەتىنىمدى كورسەتەمىن. مەنىڭ بيلەپ، ءان ايتقانىما كۇلەدى. كەيدە «بىزدە اۋا-رايى ناشار بولىپ تۇر، بىزگە كۇندى كورسەتشى» دەيتىن كەزدەرى بولادى. وندا مەن باقىتتى عۇمىر كەشىپ جاتىرمىن. ماعان ءبىر تاۋلىكتىڭ ءوزى جەتپەيتىن سەكىلدى. ەگەر جەردە جۇماق بولسا، ول افريكادا شىعار. 

اڭگىمەلەسكەن: وكسانا بروۆاچ

اۋدارعان: اسەم المۇحانبەت

دەرەككوز: kp.ru