قازاق گەوگرافيالىق قوعامى ءاليحان بوكەيحاننىڭ 150-جىلدىق مەرەيتويىن «ءاليحان الەمى» كىتابىنىڭ تۇساۋكەسەرىن جاساپ قورىتىندىلادى. بۇل تۋرالى «قامشى» پورتالى حابارلايدى.
قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق كىتاپحاناسىندا قازاق تاريحىنداعى كورنەكتى تۇلعا، قوعام قايراتكەرى ءاليحان بوكەيحاننىڭ 150-جىلدىق مەرەيتويى اياسىندا اتقارىلعان شارالاردى قورىتىندىلاۋعا ارنالعان دوڭگەلەك ۇستەل بولىپ ءوتتى. دوڭگەلەك ۇستەلگە مامبەت قويگەلدى، ايگۇل ءىسىماقوۆا، بەيبىت قويشىبايەۆ، ورىناي جۇبايەۆا، قايىربەك كەمەڭگەر سياقتى تانىمال قازاقستاندىق عالىمدار، تاريحشىلار، الاشتانۋشىلار جانە باسقا دا «الاش» قوزعالىسىنىڭ كوشباسشىسىنىڭ تاريحي، مادەني مۇراسىن زەرتتەۋشىلەر قاتىستى.
دوڭگەلەك ۇستەل بارىسىندا قازاق گەوگرافيالىق قوعامىنىڭ قولداۋىمەن شىعارىلعان، ۇلاعاتتى عالىم، اعارتۋشى، ساياساتكەردىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىعىنا ارنالعان «ءاليحان الەمى» كىتابى تانىستىرىلدى. باسىلىمداعى ماتەريالداردىڭ ءبىراز بولىگى قازگەو ۇيىمداستىرعان عالىم، اعارتۋشى، ساياساتكەر ءاليحان بوكەيحاننىڭ 150-جىلدىق مەرەيتويىنا ارنالعان حالىقارالىق ەكسپەديسيا بارىسىندا جيناقتالعان. ەسكە سالا كەتسەك، وتكەن جازدا الاشتانۋشىلار، تاريحشىلار مەن جۋرناليستتەر توبى كورنەكتى عالىمنىڭ قازاقستان، رەسەي جانە بەلورۋس ەلدەرىندە ءومىر ءسۇرىپ، ەڭبەك ەتكەن جەرلەرىنە بارىپ قايتتى. اتاپ ايتساق، ەكسپەديسيا مارشرۋتى اقتوعاي-كاراعاندى-قارقارالى-سەمەي-ومبى-پەتەربور-ۆىبورگ-مينسك-سامارا-ورىنبور-ماسكەۋ قالالارىن قامتىدى.
باسپاگەرلەردىڭ سوزىنشە، «ءاليحان الەمى» كىتابى وقىرمانداردى ءاليحان بوكەيحاننىڭ ءومىرى مەن ەڭبەكتەرىندەگى قىزىقتى دەرەكتەرمەن تانىستىرۋ مەن ناسيحاتتاۋعا باعىتتالعان.
“مەن كىتاپتى باسىپ شىعارۋداعى كومەگى ءۇشىن قازاق گەوگرافيالىق قوعامىنا العىسىمدى ايتامىن. كىتاپ ەكى بولىمنەن تۇرادى. ءبىرىنشى بولىمدە ءا.بوكەيحاننىڭ ەڭبەكتەرى بويىنشا گەوگرافيالىق جانە اتاۋلىق كورسەتكىش كەلتىرىلگەن. بۇل اقپارات ءاليحان بوكەيحاننىڭ توعىز تومدىق شىعارمالار جيناعىن تالداۋ بارىسىندا قۇراستىرىلدى. ونىڭ كومەگىمەن عالىمنىڭ مۇراسىن زەرتتەۋشىلەر قىزىقتىرعان ماتەريالدارىن وڭاي تابا الادى. ەكىنشى بولىمگە «الاش» كوشباسشىسىنىڭ مۇراسى بويىنشا زەرتتەۋلەرىم مەن قازگەو ەكسپەديسياسىنىڭ ناتيجەلەرى ەنگىزىلدى. ەكسپەديسيا بارىسىندا كورنەكتى عالىم جانە اعارتۋشى جايلى بىرەگەي اقپارات جينادىق. كىتاپقا ءا.بوكەيحاننىڭ ەڭبەكتەرىندە اتالىپ وتكەن تانىمال تاريحي تۇلعالاردىڭ فوتوگرافيالارى مەن باسپا ءسوز باسىلىمدارىنىڭ سۋرەتتەرى قوسىلعان”، - دەپ اتاپ ءوتتى قايىربەك كەمەنگەر.
سونىمەن قاتار ءاليحان بوكەيحان قازاق تىلىندەگى العاش گەوگرافيا جانە استرونوميا وقۋلىعىنىڭ اۆتورى رەتىندە تانىمال. ول ورىس گەوگرافيالىق قوعامىنىڭ مۇشەسى بولدى، پاتشالىق جانە سوۆەت بيلىگى كەزىندە دە بىرنەشە عىلىمي-گەوگرافيالىق ەكسپەديسيالارعا قاتىستى. ءا.بوكەيحاننىڭ 150-جىلدىعىنا ارنالعان مەرەكەلىك ءىس-شارالار يۋنەسكو اياسىندا قازاقستاندا جانە باسقا دا مەملەكەتتەردە اتاپ ءوتىلدى.
