وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى، سايرام اۋدانى، مانكەنت اۋىلىندا تۇراتىن رۋستامبەك قاريانىڭ ەسىمى ەل ىشىندە ءجيى ايتىلادى. سەبەبى اقساقال ادام بويىنا كىرىپ كەتكەن جىندى شىعارۋشى. قۇلاققا ءتۇرپى ەستىلگەنىمەن، قاريانىڭ الدىنا كەلىپ، «دەرتىنەن» ساۋىعىپ جاتقاندار قانشاما. وسى رەتتە وڭىردەگى nur.kz ءتىلشىسى 61 جاستاعى رۋستامبەك بەگمەتوۆ قاريامەن ارنايى سۇحباتتاسىپ قايتتى.

- رۋستام اتا، كىشكەنە وتكەنگە كوز جۇگىرتىپ، بويىڭىزداعى بۇل قاسيەت قايدان جانە قاشان دارىعانى تۋرالى توقتالىپ ءوتىڭىزشى...

- الدەكىمدەر بۇنى ءبىر كۇندە بەرىلە سالاتىن قاسيەت دەپ ويلايدى. ال شىن مانىندە ءدىن دەگەن – ول دا ءبىر عىلىم. ونى دا وقىپ، ىزدەنۋ كەرەك. سونىمەن قاتار ادامنىڭ بويىنا اللادان تالاپ بەرىلەدى. مەنىڭ اتا-انام ءدىندى قاتتى ۇستانعان كىسىلەر. بەس ۋاقىتىلى نامازىن قازا ەتپەي، پەرزەنتتەرىنە تۋرا جولدان تايماۋ كەرەكتىگىن ۇنەمى قۇلاقتارىنا سىڭىرگەن. اكەم دەم سالىپ، تالاي ادامعا شاپاعاتى تيگەن مولدا بولعان. ال جىندى شىعاراتىن قاسيەت ماعان بابالارىمىزدان كەلگەن. مەن دە وزگەلەر سەكىلدى اسكەردە بولىپ، قىزمەت جاساعان اداممىن. ءبىر ايتا كەتەرلىگى، ومىرىمدە سپيرتتىك ىشىمدىكتى ۇرتتاپ، تەمەكى تارتقان ادام ەمەسپىن. اللانىڭ قۇدىرەتىمەن سوڭعى 20 جىلدان بەرى وسى جولدامىن. ارينە، بارلىعى الدىمەن اللا تاعالانىڭ ارقاسىندا. ال مەن تەك سەبەپشى عانامىن.

- ال كەيدە تىلسىم كۇشكە شاماڭىز جەتپەي، ادام بويىنا ورنىعىپ العان جىندى شىعارا الماي قالاتىن ساتتەر بولادى ما؟

- سوعىسقا شىققان ادام دا قارسىلاسىنىڭ كۇشىن ءبىلىپ الادى عوي. بۇل دا سول سوعىس سياقتى. جىن – كوزگە كورىنبەيتىن دۇشپان. ادامدى وزدىگىنشە بيلەپ، تۋىس-باۋىرلارىنا، اينالاسىنا قارسى قويادى. ەڭ جامانى، ادامنىڭ دەنساۋلىعىنا كەسىرىن تيگىزەدى. ادام بويىنا كىرىپ العان جىندى شىعارۋ اللانىڭ قۇدىرەتىمەن ورىن الادى. ياعني، اللانىڭ كۇشى باسىم. ەگەر سەنىمسىزدىك بولسا، ناتيجە بولمايدى. تەك ودان ارىلعان ادام تۋرا جولدان تايماي، نامازىن وقىپ ءجۇرۋى كەرەك. ەگەر پەندە تەرىس جولدا ءجۇرۋىن دوعارماسا، جىن قايتادان ونىڭ بويىن پانالاپ الۋى مۇمكىن.

- قانداي سۇرەلەرمەن وقيسىز جانە قانشا ۋاقىت جۇمسالادى؟

- ءار دەرتتىڭ ەمىنە بەلگىلى ءبىر ءدارى بولاتىن سەكىلدى، ونىڭ دا وزىندىك سۇرەلەرى بار. قۇراننىڭ بارلىق سۇرەسىنىڭ ءوز ەمى بولادى. كوبىنە «باقارا» سۇرەسى وقىلادى. ياعني، سيقىر قايتاراتىن سۇرەلەر.

جىندى شىعارۋدىڭ بەلگىلى ءبىر ۋاقىتى جوق. سۇرە ءبىر وقىلعاننان قايتادى. كەيدە ءبىر اي، ءتىپتى ءبىر جىل بويىنا ادام بويىنان شىقپايتىن جىندار دا بولادى. جوعارىدا اتاپ وتكەنىمدەي، ونىڭ ءبارى ادامنىڭ وزىنە بايلانىستى. ياعني، سپيرتتىك ىشىمدىك، شىلىم، قۇمار ويىن، ۇرلىق سەكىلدى تەرىس ارەكەتتەردەن جانىن اۋلاق ۇستاۋى قاجەت. سونىمەن قاتار ونىڭ قانداي ماقساتپەن ادام بويىنا ورنىعۋى دا ماڭىزدى.

- جىنمەن ديالوگقا دا تۇسەدى ەكەنسىز. قاي تىلدە سويلەسەسىزدەر؟

- كوبىنە ولارمەن قازاق تىلىندە سويلەسەمىن. وسىدان ءبىراز ۋاقىت مىنانداي جاعداي ورىن الدى. الماتىدا ءبىر بويجەتكەنگە سۇرە وقىدىم. ونىڭ بويىنا كىرىپ العان جىنمەن اعىلشىن تىلىندە سويلەستىم. ارينە، مەن اعىلشىن ءتىلىن بىلمەيمىن، سوندىقتان اۋدارماشىنىڭ كومەگىنە جۇگىندىم. سەنەسىز بە، الگى قىز اعىلشىن ءتىلىن مۇلدەم بىلمەيتىن بولىپ شىقتى. ول ءوزى وقيتىن وقۋ ورنىندا ءمۇعالىمنىڭ شاقىرۋىمەن شەتەلدىڭ ءبىر مەرەكەسىنە بارعان ەكەن. جەرتولەدە وتكەن مەرەكەدە تەرىس ارەكەتتەر جاسالىنعان. سول كەزدە ونىڭ بويىنا جىن ورنىعىپ العان.

- جىن كىرگەن ادامنىڭ بەلگىلەرى قانداي؟

- ونى كەز كەلگەن ادام بايقاۋى مۇمكىن. ماسەلەن، كوشەدە الدەكىم وزىمەن-وزى سويلەپ جاتسا، ءسىز «جىن كىرىپ كەتكەن بە؟» دەيسىز عوي. ال شىن مانىندە ول وزىمەن ەمەس، ىشىندەگى جىنمەن تىلدەسىپ جاتادى. جىن كىرگەن ادامنىڭ مىنەز-قۇلقى كەنەتتەن وزگەرىپ، تۋىس-جاقىندارىنا وشپەندىلىك پايدا بولادى كەيدە. ىشتەگى جىن ادامداردى تەرىس ارەكەتتەرگە يتەرمەلەپ تۇرادى. كەيبىرلەرىنىڭ كوزىنە ءارتۇرلى بەينەلەر كورىنە باستايدى. قاراڭعىلىقتى، جالعىزدىقتى جانى قالايدى. قۇران وقىلعان جەردەن جانىن الشاق ۇستايدى. ال قارا دۋادان پايدا بولعان جىنى بار ادامداردى سۇرە وقۋ ارقىلى عانا بايقاۋعا بولادى.

- جىن جاس تالعايدى ما؟

- جوق، كەز كەلگەن ادامنىڭ بويىنا كىرىپ كەتەدى. ءتىپتى جاڭا تۋعان ءسابيدىڭ جانىن دا پانا ەتۋى مۇمكىن. جىنىس تا تاڭدامايدى. ونىڭ ايەل نە ەركەك ەكەنىن تىلدەسكەن سوڭ بايقايمىن. سونداي-اق، ءبىر ادامنىڭ بويىنا بىرنەشە جىن ورنىعىپ الۋى دا مۇمكىن.

Facebook ارقىلى ءبولىسۋ

ۆكونتاكتە ءبولىستى

وقو-دا جىندارمەن سويلەسەتىن قاريا دۇلەي كۇشپەن قالاي كۇرەسەتىنىن ايتىپ بەردى (ۆيدەو)

- ادام جانىنان قۋىلعان جىن قايدا بارادى؟

- ولاردىڭ ءوز الەمدەرى بار. ءوز الەمدەرىمەن ءومىر سۇرە بەرەدى.

- ولار وزىڭىزگە نە تۋىستارىڭىزعا شابۋىل جاسامايدى ما؟

- بارلىعى ءبىر اللانىڭ قولىندا... تەك مەن ەمەس، ءبىز وتباسىمىزبەن ناماز وقيمىز. ءتىپتى تيتتەي نەمەرەلەرىمە دەيىن. بەس ۋاقىت ناماز وقۋ – بىزگە كوزگە كورىنبەيتىن قورعان بەرەدى. ۇلىم مەن نەمەرەلەرىمنىڭ دە بويىنان مەنىكى سەكىلدى قاسيەتتى بايقاپ ءجۇرمىن. تەك ازىرگە ولار دايىن ەمەس.

- كۇنىنە قانشا ادامدى قابىلدايسىز؟ تاعى ءبىر سۇراق، ەلىمىزدىڭ قاي ايماعىنان كەلۋشىلەر كوپ؟

- اركەزدە ءارقالاي. كۇنىنە 50-60 ادام، كەيدە 100 ادامعا دەيىن كەلەدى. جىندى شىعارۋ دا كوپ ەنەرگيانى تالاپ ەتەدى. ءوزىم ەم قابىلداپ جۇرگەندىكتەن قازىرگى تاڭدا تەك تۇسكە دەيىن كەلۋشىلەردى قابىلدايمىن.

كومەك سۇراپ كەلۋشىلەردىڭ باسىم كوپشىلىگى باتىس جانە سولتۇستىك وڭىرلەرىنەن كەلەدى. رەسەي، وزبەكستان، قىرعىزستان سەكىلدى ەلدەردەن دە ارنايى ىزدەپ كەلەتىندەر بار. كەي ادامدار الدىما كەلگەن سوڭ سۇرە وقىپ بەرۋىمنىڭ اقىسىن سۇراپ جاتادى. مەن ەشقاشان اقى سۇراعان ادام ەمەسپىن. بارلىعى ادامنىڭ نيەتىنە بايلانىستى. وزدەرى ريزاشىلىق ءبىلدىرىپ جاتادى. مەن نانىن تابا الماي جۇرگەن ادامعا وسىنشا اقشا بەرمەسەڭ، قابىلدامايمىن دەپ قالاي ايتامىن؟ ەگەر ادام اقشاسى جوق بولسا، ءومىر باقي اۋرۋ بوپ جۇرمەيدى عوي.

- وسى رەتتە وزىڭىزدەن كەڭەس سۇرايىقشى، جىن قانداي جاعدايعا ادامنىڭ بويىنا كىرىپ كەتەدى؟

- ءارتۇرلى... كەيدە ادام قاتتى قۋانىپ نەمەس قاتتى شوشىنعاندا، تەرىس جولدا ءجۇرىپ، تازالىقتى ساقتاماي، قوقىس ارالاعان جاعدايدا كىرىپ كەتۋى ابدەن مۇمكىن. سونىمەن قاتار قارا دۋانىڭ كۇشىمەن دە جىن پەندەنىڭ بويىنا كىرەدى. قارا دۋا دەگەنىمىز - سيقىرشىنىڭ كومەگىمەن بەلگىلى ءبىر ادامنىڭ جولىن كەسۋ. ماعان وسىدان ءبىراز ۋاقىت بۇرىن پروكۋرور ءبىر ازامات كومەك سۇراپ كەلدى. ول قاتتى ناۋقاستانىپ، توسەك تارتىپ جاتىپ قالعان. وعان سۇرە وقىعانىمدا قاتتى قينالعانى سونشالىق، كيىمى شىلقىلداپ سۋ بوپ كەتتى. بويىنداعى جىندى شىعارعان سوڭ بەلگىلى بولعانداي، وعان قارا دۋا جاسالعان ەكەن. الدەكىم قىزمەتىن تارتىپ الماق بولىپ ادەيى ارام پيعىلعا بارعان. وندايلارعا ايتارىم، دۋا جاساعاندار  جازاسىز قالمايدى. ولارعا جازانى جاراتۋشى بەرەدى.

- اڭگىمەڭىزگە راحمەت.