سولتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى قۇمار اقساقالوۆ جۇمىس ساپارىمەن اققايىڭ اۋدانىندا بولدى دەپ حابارلايدى «قامشى» اقپاراتتىق اگەنتتىگى. سميرنوۆو اۋىلىندا ءوڭىر باسشىسى «ساپرو-نات» ءجشس-نىڭ بۋ قازاندىعى مودۋلىمەن تانىستى. كومپانيانىڭ باس ديرەكتورى ءالتايىر سىزدىقوۆتىڭ ايتۋىنشا، 2016 جىلى سەرىكتەستىكتىڭ بالانسىندا 4 بۋ قازاندىعى بار ەدى. سودان بەرى وبلىس بويىنشا 19 قازاندىق ورناتىلدى. ولاردىڭ كوپشىلىگى اققايىڭ اۋدانىندا ورنالاسقان.
قازاندىققا جوعارىدان جانۋ ءادىسى قولدانىلادى. ناتيجەسىندە وتىن ۇنەمدەلەدى جانە پايدالى قىزمەتتىڭ كوەففيسيەنتى جوعارى دەڭگەيگە جەتەدى.
«ءبىز بيۋدجەت قاراجاتىن ۇنەمدەۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن زاماناۋي جانە جوعارى تەحنولوگيالى قازاندىقتارمەن جابدىقتاۋعا ءازىرمىز. قازاندىقتاردى ءوز قاراجاتتارىمىزدىڭ ەسەبىن ورناتىپ جاتقاندىقتان، بيۋدجەت جىل سايىن جىلۋعا جۇمساپ جاتقان شىعىنىن دا ۇنەمدەيدى. وسىنىڭ بارلىعى زاماناۋي تەحنولوگيانىڭ ارقاسىندا ورىن الىپ وتىر. ءبىزدىڭ قازاندىعىمىز پاتەنتتەلگەن. بۇل قازاقستاندىق ونەرتابىس. ءبىز قازاقستان اتىنان «ەكسپو-2017»-گە قاتىسۋشىمىز. قازاندىقتارىمىز جاسىل ەنەرگەتيكا تەك جەل قوندىرعىسى عانا ەمەس ەكەنىن ءىس جۇزىندە كورسەتتى. ول كومىردىڭ مول قورى بولعاندىقتان، ودان باس تارتۋدىڭ قاجەتى جوق. قورشاعان ورتانى لاستاماي-اق نىسانداردى ۇنەمدى جىلىتۋ ارقىلى كومىرمەن دە جۇمىس ىستەۋگە بولادى. ءبىز اۋانى ەمەس، عيماراتتى جىلىتامىز» ،- دەيدى ءالتايىر سىزدىقوۆ.
كاسىپورىن شىعاراتىن ونىمدەردىڭ ءپروتوتيپى نەمىستىك جانە پولشالىق قازاندىقتار. قۇمار اقساقالوۆ وسىنداي جوبالاردى دامىتۋ قاجەتتىگىن العا تارتتى.
«ءبىزدىڭ ەلىمىزدە وندىرىلگەن ەنەرگيانىڭ 70 پايىزى كومىردەن، 14 پايىزى جەل قۋاتىنان، 10 پايىزى گازدان، 4 پايىزى ديزەل وتىنىنان الىنادى. بىزدە ءقازىر 21 عاسىر. ول – ەنەرگەتيكا سالاسىندا سىلكىنىس جاسايتىن عاسىر. پرەزيدەنتىمىز وسى جايىندا ايتىپ ءجۇر. نەگە ەكسپو وتكىزىپ جاتىرمىز؟ قازاقستان ءقازىر وسى ىسپەن اينالىسىپ جاتقاندىعىنا نازار اۋدارتقىزۋ ءۇشىن. سىزدەردىڭ بۇگىن وسىنداي قازاندىق شىعارىپ جاتقاندارىڭىز ءبىزدىڭ دۇرىس جولمەن كەلە جاتقانىمىزدى كورسەتەدى »، - دەدى ءوڭىر باسشىسى.
وبلىس اكىمى قازاندىقتىڭ ەكسپورتتىق الەۋەتى بولعاندىقتان، اتالمىش جوبانى بىرلەسە العا جىلجىتۋ جاعدايىن قاراستىرۋدى ۇسىندى.
شاعالالى اۋىلىندا ءوڭىر باسشىسى «سولتۇستىك قازاقستان اۋىل شارۋاشىلىعى تاجىريبە ستانسياسى» ءجشس-نىڭ مال سويۋ قوسىنىنا سوقتى. كاسىپورىننىڭ جۇمىسىمەن سەرىكتەستىك ديرەكتورى بەلگىباي قانافين تانىستىردى. ونىڭ ايتۋىنشا، كاسىپورىن ءبىر تاۋلىكتە 5 ءىرى قارا مال سويا الادى.
مۇنداي وندىرىستىك مال سويۋ ۆەتەريانارلىق-سانيتارلىق جاعىنان ءونىمنىڭ جوعارى ساپالى بولۋىنا كەپىلدىك بەرەدى جانە الىنعان ەت ءونىمىنىڭ قاۋىپسىزدىگى بويىنشا بارلىق تالاپتى ساقتاۋعا جاعداي جاسايدى.
«مۇزداتىپ قانا ساتۋ كەرەك، ونسىز المايدى. مۇندا سەرتيفيكاتتالعان ءونىم عانا بولۋى كەرەك. ءبىز ەت ءوندىرۋدى كوبەيتۋگە ءتيىسپىز، وسىنداي سەحتار سالۋ ارقىلى وڭدەپ، ساقتاپ جانە ەكسپورتقا شىعارۋىمىز قاجەت. بۇل – ءبىزدىڭ مىندەتىمىز»،- دەدى قۇمار اقساقالوۆ.
بۇدان كەيىن اققايىڭ اۋدانىنىڭ اكىمى داۋرەن بايتۇلەشيەۆ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ تۋرالى ايتىپ بەردى.
«ءبىز 18 جانە 5 پاتەرلىك 2 تۇرعىن ءۇيدى پايدالانۋعا بەردىك. ءۇي كەزەگىندەگىلەر سانى – 247. بيىل تاعى 2 ءۇي سالۋ ءۇشىن جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاردى ازىرلەپ جاتىرمىز. اۆتوموبيل جولى بويىنشا وتكەن جىلى 507 ملن. تەڭگەنىڭ قاراجاتى يگەرىلدى. بيىل وسى ماقساتقا 817 ملن. تەڭگە جوسپارلاپ وتىرمىز. جولدارىمىزدىڭ 71 پايىزى جاقسى جاعدايدا. وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 30 پايىزعا كوبەيدى»،- دەدى داۋرەن بايتۇلەشيەۆ.
ءوڭىر باسشىسى «سولتۇستىك قازاقستان اۋىل شارۋاشىلىعى تاجىريبە ستانسياسى» ءجشس-نىڭ ءداندى جانە مايلى داقىلدار تۇقىمىنىڭ كورمەسىمەن تانىستى. قۇمار اقساقالوۆ ەليتالىق سۇرىپتار تۇقىمى ءوندىرىسىن كوبەيتۋ قاجەتتىگىن اتاپ ايتتى. بەلگىباي قانافين بۇل ماسەلەدە تۇقىم زاڭناماسى بويىنشا شەكتەۋ قويىلعانىن العا تارتتى.
«ەليتالىق تۇقىم بىزگە وتە قاجەت. قالاي دەسەك تە ەليتا كولەمىن ۇلعايتۋعا ءتيىسپىز. ونىڭ ۇستىنە ءوزىمىزدىڭ تاجىريبە ستانسيامىز بار. ەليتالىق تۇقىمدى وسىندا ءوندىرۋ كەرەك. ۇسىنىس جاساڭىز. اۋقىمىن جانە القابىن كوبەيتۋ ءۇشىن مينيسترلىكپەن جۇمىس ىستەيتىن بولامىز. ياعني كاسىپورىننىڭ قۋاتتىلىعىن كوبەيتۋ بويىنشا ماقساتتى تۇردە جۇمىس ىستەيمىز»،- دەدى قۇمار اقساقالوۆ.
جەرگىلىكتى اۋىل شارۋاشىلىعى تاۋارلارىن وندىرۋشىلەر ءوڭىر باسشىسىن ءوز ونىمدەرىمەن تانىستىردى. وبلىس اكىمى اگرارشىلارمەن كوكتەمگى دالا جۇمىستارىنا ازىرلىك، ءوڭىردىڭ اوك-نىن دامىتۋداعى وزەكتى ماسەلەلەردى تالقىلادى.
«سىزدەردىڭ الىپ جاتقان قاراجاتتى بارىنەن بۇرىن ءوندىرىستى كەڭەيتۋگە، جەرمەن جۇمىس ىستەۋدى جاقسارتۋعا، ادامدارعا جاعداي جاساۋعا، وقۋعا جانە ەڭبەكاقى قورىن كوتەرۋگە جۇمساۋدى سۇرايمىز. باسقاشا جاساي المايمىز، وندا ولار جۇمىس ىستەمەي قويادى. ادامدار وتە سەزىمتال. پرەزيدەنت: «ادامداردىڭ جاعدايىن ويلاڭدار»،-دەپ ءاردايىم ايتادى. مەملەكەت سىزدەردىڭ پايدا تابۋلارىڭىزعا جاعداي جاسادى، ەندى ونى ادامدارعا بەرىڭىزدەر. اگرارشىلىر اگروبيزنەسپەن اينالىسۋ ارقىلى بايىپ، ادامدارعا دا جاعداي جاساپ وتىرعاندىعى جايىندا بىرنەشە مىسال كەلتىرۋگە بولادى»،- دەدى قۇمار اقساقالوۆ.
جۇمىس ساپارىنىڭ سوڭىندا وبلىس اكىمى اققايىڭ اۋدانىنىڭ اعا بۋىن وكىلدەرىمەن كەزدەستى. وندا اۋداندى دامىتۋ جانە العان قويعان مىندەتتەر جايلى وزەكتى ماسەلەلەر تالقىلاندى.