كاسىبي دارىگەر قولدانعان گيپنوز پايداسىن تيگىزسە، الاياقتار ۇيرەنگەن گيپنوز قىلمىس الەمىنە قىزمەت ەتۋى مۇمكىن دەپ جازادى alashainasy.kz. راسىندا قۇپياسى مول گيپنوز ءىلىمىن ۇيرەنۋگە ۇمتىلۋشىلار جەتەرلىك. كوپ جاعدايدا ونى وزگەلەردى ەمدەۋ ءۇشىن ەمەس، ۇرلىق قارلىق توناۋ ءۇشىن قولدانىپ جاتاتىنى وكىنىشتى. بيىلعى جىلدىڭ اقپان ايىندا الماتى قالاسىندا ءبىر ايەل تاپا-تال تۇستە لومباردتى توناپ كەتكەن بولاتىن. ميلليونداعان اقشانى كاسسير ءوز قولىمەن ساناپ بەرگەن. كەيىن بەلگىلى بولعانىنداي اككى ايەل گيپنوز قولدانعان بولىپ شىقتى. مۇنداي مىسالدار بىرەۋ عانا ەمەس.

سوڭعى الەتتە سيقىردىڭ كومەگىمەن سان سوقتىرىپ كەتەتىندەردىڭ كوبەيگەنى كوڭىلگە كولەڭكە ءتۇسىرىپ تۇر. بۇرىندارى قالالاردا توپ-توبىمەن ءجۇرىپ، بال اشاتىن سىعان توبورلارى ادامنىڭ كوزىنە قاراپ تۇرىپ-اق قالتاسىنداعى بۇكىل اقشاسى مەن قولى باسىنداعى التىن اشەكەيلەرىن سىپىرىپ كەتەتىندىگى اڭىز بولىپ ايتىلاتىن. بۇگىندە سىعان توبورلارى دا، ولار تۋرالى اڭىزدار دا كەلمەسكە كەتتى. دەگەنمەن ءدال سول سىعاندارشا بولماسا دا جاڭاشا گيپنوز تۇرلەرىن ۇيرەنىپ، كىسى توناۋمەن اينالىساتىندار ءار ايماقتان بوي كورسەتە باستادى... دارىگەرلەردىڭ ايتۋىنشا گيپنوز ءىلىمى وسىدان ەكى مىڭ جىل بۇرىن پايدا بولعان كورىنەدى. ەجەلگى ەگيپەتتەن تابىلعان جازبالاردا گيپنوز تۋرالى ەگجەي-تەگجەيلى جازىلىپتى. رەسەيلىك اكادەميك ەۆگەنيي شاپوشنيكوۆ گيپنوز ءىلىمىن زەرتتەپ جۇرگەن عالىمداردىڭ ءبىرى. ونىڭ ايتۋىنشا گيپنوزدى ءۇش ساتىعا ءبولىپ قاراستىرۋعا بولادى. ءبىرىنشى ساتىدا سانانىڭ نەيروەموسيونالدى تۇرگە ءوتۋى جانە اعزانىڭ بوساڭسۋى. ەكىنشى ساتىدا ۇيقىعا كەتۋ. ءۇشىنشى ساتىدا تەرەڭ ترانسقا ءتۇسۋ. ءۇشىنشى ساتىعا كوپ ادامدار تۇسە بەرمەيدى، ەكىنشى ساتىدان قايتادى. ۇيقىعا باس قويعانىمەن ونىڭ ميى جاقسى جۇمىس ىستەيتىن كورىنەدى. كلاسسيكالىق، ديرەكتيۆتى گيپنوزدا دىبىس ارقىلى مي جۇمىسىنا بەلگى بەرىلەدى. كورۋ گيپنوزىن قولدانعاندا وندا جارقىراۋىق شار قولدانادى. وعان ۇزاق قاراپ وتىرعان ادام جايلاپ ۇيقىعا كەتە باستايدى. بۇگىندە كوبىنە دىبىستىق گيپنوز قولدانىلادى. شەتەلدىك كلينيكالاردا گيپنوتيكالىق تەحنيكالاردى تەرەڭ مەڭگەرگەن، ولاردا كوبىنە اكۋپۋنكتۋرلى گيپنوز پايدالانىلادى. سونداي-اق، ەريكسون گيپنوزى كەڭىنەن قولدانىلىپ ءجۇر. بۇل ءادىس ارقىلى سوزبەن ەمدەپ، ادامنىڭ جان جاراسىن جەڭىلدەتە الادى. ميلتون ەريكسون ءامىرسىز گيپنوزدىڭ نەگىزىن قالاۋشىلاردىڭ ءبىرى بولىپ سانالادى. فارماكوگيپنوز ياعني، ءدارى ەگۋ ارقىلى ەمدەيتىن گيپنوز دا بار. ءبىر تاڭقالارلىعى گيپنوز ارقىلى شەت ءتىلىن ۇيرەتەتىندەر دە بار. گيپنوزدىڭ مەديكامەنتوزدى، رەفلەكسوتەراپيەۆتيكالىق، فيزيوتەراپيەۆتيكالىق تۇرلەرى ارقىلى نەرۆتى-پسيحيكالىق دەرتتەردى ەمدەۋگە بولادى.

اقش پەن جاپونيادا وسى ءتاسىلدى قولدانۋ ارقىلى جۇرەك قان تامىر اۋرۋلارى، اسقازان ىشەك جولدارى، ەندوكريندى، تەرى اۋرۋلارىن ەمدەۋدە 60 – 70 پايىزى وڭ ناتيجەگە قول جەتكىزگەن. قاراپايىم گيپنوزبەن پسيحولوگيالىق، سترەسس، ىشكى جان كۇيزەلىستەرىن ەمدەۋدە زور ناتيجەگە جەتۋگە بولادى. اۆستريادا ءتىس دارىگەرلەرىنىڭ اسسوسياسياسى انەستەزيادا گيپنوزدى قولدانادى. سومنامبۋليزم، كاتالەپسيانى گيپنوزشىلار سيركتە تريۋك رەتىندە قولدانىپ ءجۇر... ماسكەۋدە گيپنوز ورتالىعى جۇمىس ىستەيدى. بۇل رەسەي بويىنشا جالعىز ورتالىق ماسكەۋ گيپنوز مەكتەبىنىڭ نەگىزىندە قۇرىلعان. ورتالىق شىلىمقورلار مەن «القاشتاردى»، دەپرەسسياعا تۇسكەندەردى، نيەۆروزدى دا گيپنوزبەن ەمدەيدى. العاشقى ساتىعا جاتاتىنداردى دوۆجەنكونىڭ ءتاسىلى بويىنشا ەمدەپ جازادى. ەمدەۋ ناتيجەسى 80-90 پايىزدى قۇرايدى. ورتالىقتىڭ باسشىسى اندرەي رەزنيچەنكونىڭ ايتۋىنشا گيپنوزعا بەرىلمەيتىن ادامداردىڭ ۇلەس سالماعى 10 اق پايىزدى قۇرايدى ەكەن. وندايلاردى باسقا دا تاسىلدەرمەن ەمدەيدى. فيزيولوگ پاۆلوۆ پەن بەحتەريەۆ تا وسى ءتاسىلدى ءتيىمدى ساناعان. بۇل ارينە، پسيحيكالىق، پسيحوسوماتيكالىق اۋرۋلار الدىڭعى قاتارعا شىققان كەزەڭدە تاپتىرمايتىن ءتاسىل... گيپنوزدىڭ قىر-سىرىن تەرەڭ مەڭگەرگەن گيپنوتەراپيەۆتەر كوپ ەمەس. گيپنوزبەن كەز-كەلگەن ادامدى بىردەڭە جاساۋعا كوندىرۋگە بولادى دەگەن ءسوز جارىم جارتىلاي راس. ماسەلەن، گيپنوزدىڭ كومەگىمەن پيازدى جەك كورەتىن، اۋزىنا المايتىن ادامعا بۇل الما دەپ الداپ جەگىزۋگە بولادى. مۇندايدا تەك سانا عانا ەمەس، اعزا دا گيپنوزعا باعىنعانى سونشا اششى پيازدى جەگەندە دە كوزى جاساۋرامايدى. ويتكەنى ونىڭ اقىل سەزىمى ونى الما دەپ قابىلداپ تۇر. گيپنوز ەمدىك تەراپيا بولىپ سانالادى. ول تەك قانا كومەكشى قۇرال رەتىندە عانا جۇرەدى. ەمدەۋدىڭ نەگىزگى باعىتى ەمەس. ونىمەن تەك قانا كاسىبي ماماندار عانا اينالىسۋى ءتيىس. ونىڭ كومەگىمەن وتكەنىن ۇمىتقان ادامدارعا ەسىنە تۇسىرتۋگە بولادى. قىلمىسكەرگە قىلمىسىن مويىنداتۋعا كومەكتەسەدى. ءبىراق ونىڭ سوتتا ەشقانداي سالماعى جوق. گيپنوز ارقىلى سۇراق جاۋاپ الۋعا وركەنيەتتى ەلدەردە تيىم سالىنعان...

سان قاتپارلى سيقىرلى الەمنىڭ بۇگىندە پايداسىنان گورى زالالى كوپ بولىپ تۇر. كوبىنە گيپنوزدى كورىپكەلدەر، سىعاندار، الاياقتار پايدالاناتىنى بەلگىلى. ولاردىڭ قاتارىنا بۇگىندە سەكتانتتار دا قوسىلدى. شەتەلدەن كەلگەن كەيبىر وزگە ءدىندى ۋاعىزداۋشىلار بۇل ءادىستى حالىقتى وزىنە تارتۋ ءۇشىن بارىنشا پايدالاناتىندىعى جاسىرىن ەمەس. كوشە كەزگەن ميسسيونەرلەردىڭ كەيبىرەۋلەردى ايتقانىنا كوندىرىپ، ايداعانىنا جۇرگىزەتىندىگىنىڭ ارعى جاعىندا گيپنوز جاتىر. ادامدى زومبيعا اينالدىرۋدىڭ نەشەتۇرلى امال ايلاسىن تەرەڭ مەڭگەرگەندەر قوعامعا ءقاۋىپ ءتوندىرىپ تۇر. ءارى ولاردىڭ گيپنوزدى قولدانىپ جۇرگەنىن دالەلدەپ، موينىنا قيىپ سالىپ بەرەتىندەي مىقتى ماماندارىمىز جوق، زاڭىمىز دا سولقىلداق....

ايجان ورمانوۆا، دارىگەر:

- گيپنوزدى تەرەڭ مەڭگەرىپ، كەڭىنەن قولدانۋعا ناعىز كاسىبي مامان عانا يە بولۋى ءتيىس. الايدا ونى يكەمى بار كەز-كەلگەن ادام ءوز كادەسىنە جاراتۋدا. ونىڭ گيپنوزبەن اينالىساتىنىن دالەلدەپ، موينىنا قويىپ بەرۋدىڭ ءوزى قيىن شارۋا. قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىككە تارتۋ ماسەلەسى دە مىڭنىڭ بىرىندە عانا كەزدەسەتىن سيرەك فاكت.

اۆتور: جانار بايجان