«جابايى بالالار» فوتوگراف دجۋليي فۋللەرتون-باتتەننىڭ سوڭعى، ءارى ءساتتى جوباسى. ەرەكشەلىگى، سۋرەتتەن جابايى الەمدە ءومىر سۇرەتىن بالالاردى كورە الامىز.

اتاقتى فوتوگراف «جاسوسپىرىمدەر تاريحى» سۋرەتتەر سەرياسىنان كەيىن الەمگە تانىلعان. ال كەزەكتى سۋرەتتەر سەرياسىنان ادامداردان اۋلاق مەكەندە ءومىر ءسۇرىپ جاتقان قىزداردىڭ ءومىرى بەينەلەنگەن.

جابايى بالالاردى ىزدەۋىنە «ەسىمى جوق قىز» كىتابى اسەر ەتكەن. ءسويتىپ، بىردەن بىرنەشە وقيعاعا تاپ بولدى. ولاردىڭ كەيبىرى اداسىپ كەتكەندەر، كەيبىرىن جانۋرالار ۇرلاعان، ەندى كەيبىرى نازاردان تىس قالعان بالالار.

قاسقىرلارمەن ءومىر سۇرەتىن قىز، مەكسيكا

1845 جىلى مەكسيكانىڭ ورماندى القابىنان ادامدار قاسقىرلاردىڭ ۇيىرىندە ءتورت اياقتاپ جۇگىرىپ جۇرگەن قىزدى بايقاعان.

1 جىلدان كەيىن الگى قىز ورماندا ءالى جۇرگەن كورىنەدى. ول كەزدە ەشكىنى تىرىدەي ازىق ەتىپ وتىرعانىن كورگەن. قىز جايلى ەستىگەن ادامدار ورمانعا ءجيى باراتىن بولعان. ونى سەزگەن جابايى قىز ورماننىڭ تۇبىنە قاشىپ كەتەدى، سودان بەرى ادام بالاسىنىڭ كوزىنە تۇسپەپتى.

كامالا مەن امالا ، ءۇندىستان، 1920 جىل.

1920 جىلى ۇڭگىردەن 8 جانە 12 جاستاعى قىزدار تابىلعان. قىزدار وزگە ادامدار سەكىلدى ەمەس ەدى، ءتورت اياقتاپ جۇگىرەتىن.

كورگەن ادامدار ولاردى قالاعا الىپ كەلەدى. الايدا قىزدار توسەككە جاتۋدان باس تارتىپ، ۇستىندەگى كيىمدەرىن جىرتىپ، شيكى ەتتەن باسقا تاماقتى جەمەگەن. ال تۇندە قاسقىرلار سەكىلدى ۋلىعان كورىنەدى.

قىزدار ادامدارمەن ءتىل تابىسۋدان باس تارتتى. سونداي-اق ولاردىڭ كورۋ جانە ەستۋ مۇشەلەرى وتە جاقسى دامىعان.

قزىداردىڭ ۇلكەنى امالا 1 جىلدان سوڭ قايتىس بولادى، ال كامالا ازداپ قالىپقا كەلىپ قالعان. ءبىراق 17 جاسىندا بۇيرەك جەتىسپەۋشىلىگىنەن قازا تاپتى.

مادينا، رەسەي، 2013 جىل

مادينا – ەسىن تانىعالى يتتەرمەن ءومىر سۇرەتىن قىز بالا. يتتەر جەگەن تاماقتى جەپ، سولارمەن ويناپ، جاندارىندا ۇيىقتاپ ءجۇردى. 2013 جىلى ونى الەۋمەتتىك قىزمەتكەرلەر تاۋىپ الادى، قىز اش ەدى، ءتورت اياقتاپ جۇگىرەتىن، يتتەر سەكىلدى قىڭسىلايتىن.

ماديانانىڭ اكەسى وتباسىن تاستاپ كەتكەن، ال اناسى ىشىمدىككە اۋەس بولعاندىقتان قىزىنا كوڭىل اۋدارماعان. ءتىپتى اناسىنىڭ جانىندا ءجۇرىپ-اق مادينا يتتەرمەن بىرگە تاماقتاناتىن، سەبەبى اناسى وعان نازار اۋدارماعان.

قىزبەن وزگە بالالار دا ويناعىسى كەلمەيتىن، جاندارىنا جولاتپايتىن. ونىڭ جالعىز دوسى يتتەر بولدى.

دارىگەرلەر مادينانىڭ دەنى ساۋ دەگەن ۇيعارىمعا كەلەدى. ءومىرىنىڭ قالىپقا كەلۋى ءۇشىن مۇمكىندىكتىڭ كوپ ەكەنىن ايتقان.

وكسانا مالايا، ۋكراينا، 1991

وكسانا 1991 جىلى يتكۇركەدەن تابىلعان. 6 جىل بويى يتتەرمەن ءومىر سۇرىگەن قىزدىڭ جاسى ول كەزدە 8-دە ەدى. اتا-اناسى ىشىمدىككە اۋەس بولعاندىقتان، قىزدارى نازاردان تىس دالالدا قالدى. جىلۋ ىزدەگەن 2 جاسار ءبۇلدىرشىن اۋلادا جاسىرىنعان يتتەردىڭ ۇياسىنان ءبىراق شىقتى.

ونى تاپقان كۇنى قىز ادامنان گورى يتكە كوبىرەك ۇقساعان. ءتورت اياقتاپ جۇرگىرىپ، جەردە كەزدەسكەن ءار دۇنيەنى يىسكەپ، تىستەرىن ۇيكەلەتىپ، قىڭسىلايتىن. «ءيا» جانە «جوق» دەگەن ەكى ءسوزدى عانا ءبىلدى.

قارقىندى تەراپيانىڭ كومەگىمەن قىز ءوز قالپىنا قايتا كەلدى. بۇگىندە جاسى 25-تەن اسقان وكسانا ودەسساداعى ەمدەۋ مەكەمەسىندە تۇرادى. سونداي-اق ءۇي جانۋارلارىنا قامقورلىق تانىتاتىن كورىنەدى.

شولشۋى: سابينا رامازان