شىڭجاڭ بيلىگى ەتنيكالىق قازاقتاردىڭ شەتەلدەگى تۋىستارىنىڭ اقپاراتتارىن جيناستىرىپ جاتىر. ال، ولاردىڭ شەتەلگە كەتكەن تۋىستارى قىتايدىڭ بارىمتاشى ساياساتىنان الاڭداۋدا. بۇل تۋرالى Radio Free Asia جاريالاعان ارنايى ماقالانى Qamshy.kz وقىرمان نازارىنا ۇسىنادى.
شىڭجاڭ ىلە قازاق اۆتونوميالى وبلىسىنداعى جەرگىلىكتى ۇكىمەت قازاقتاردىڭ ۇيلەرىنە بارىپ، شەتەلدەگى تۋىستارىنىڭ اقپاراتىن جيناستىرىپ جاتىر. ونىڭ ىشىندە ماماندىعى، تابىسى، بايلانىس نومىرلەرى، ءتىپتى شەتەلگە قونىس اۋدارعان ەتنيكالىق قازاقتاردىڭ بالالارىنىڭ قاي مەكتەپتە وقىپ جاتقاندىعى سياقتى اقپاراتتاردى تالاپ ەتەدى. ال، شەتەلگە قونىس تەپكەن قازاقتار قىتايدىڭ وسىنداي تەكسەرىستەن سوڭ وزدەرىنە «تەرروريست» ايىبىن تاعىپ، ەلگە قايتارۋىنان الاڭدايدى.
شىڭجاڭ ىلە قازاق اۆتونوميالى وبلىسىنىڭ جەرگىلىكتى ۇكىمەتى قازاقتاردىڭ شەتەلدەگى تۋىستارى تۋرالى اقپارات جيناعان. باستى نىساناسى قازاقستانداعى قازاقتار. قازاقستانعا قونىستانعان قازاقتىڭ RFA تىلشىسىنە ايتۋىنا قاراعاندا، ەكى اپتانىڭ الدىندا قوعام قاۋىپسىزدىك مەكەمەسى (جۇڭگو ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى. -رەد.) تۋىستارىنىڭ ۇيىنە بارىپ، ءوزىنىڭ تۇرعان ورنى، ماماندىعى، بانكتەگى كاپيتالى تۋرالى اقپاراتتارىڭ بارلىعى سۇراعان. ونىڭ ايتۋىنا قاراعاندا شىڭجاڭداعى قازاقتار قونىستانعان التايدىڭ جەرگىلىكتى ۇكىمەتى ونداعى قازاقتاردان قازاقستانداعى تۋىستارىنىڭ قايسى وڭىرگە، قانداي اۋدانعا قونىستانعانىن، قانداي مەكەمەدە قىزمەت ەتەتىنىن، قانداي ساۋدامەن اينالىساتىنى، ءتىپتى قانداي دۇكەن اشاتىنى تۋرالى انىق اقپارات بەرۋدى سۇراعان. ەسىمىن قۇپيا قالدىرعان قازاقتىڭ ايتۋىنشا، جۇڭگو بيلىگى وسى اقپاراتتاردان سىرت، شەتەلگە شىققانداردىڭ وتباسى مۇشەلەرى، تەلەفون ءنومىرى، ولاردىڭ بالالارى قاي مەكتەپتە ءبىلىم الىپ جاتقاندىعى، مەكتەپتىڭ اتاۋى قانداي؟ ءتىپتى وتباسى قۇرعانى، ۇيلەنگەنى تۋرالى، بالاسى قايدا وقيتىندىعى تۋرالى دەرەكتەر جيناستىرىپ جاتىر. كەرەك دەسەڭىز، شەتەلگە كەتكەن قازاقتاردىڭ ايەل العاندارى بولسا ايەلى جەرگىلىكتى قازاق پا، ورالمان با ەكەنى تۋرالى، قىتايدىڭ قاي جەرىندە تۋعانى، نە ىستەگەنى، قازاقستانعا قالاي كەتكەنى، قازىرگى تابىس جاعدايى قالاي ەكەنىن تۋرالى اقپاراتتاردىڭ ءبارىن سۇراعان.
تاعى ءبىر قازاقتىڭ ايتۋىنشا بىرنەشە كۇننىڭ الدىندا ونىڭ كۇنەس اۋدانىنداعى جاقىن دوسىن جەرگىلىكتى پوليسيا ۇيىنە قايتا-قايتا بارىپ، ودان انكەتا تولتىرۋدى تالاپ ەتكەن. ودان سىرت ەشتەڭە جازىلماعان اق قاعازعا شەتەلدەگى تۋىستارى مەن تانىستارى تۋرالى بىلەتىن بارلىق اقپاراتتى بەرۋدى تالاپ ەتكەن.
كۇنەس اۋدانىنىڭ جەرگىلىكتى ۇكىمەتى قازاقتاردىڭ قازاقستانداعى تۋىستارىنىڭ ناقتىلى جاعدايىن، ءتىپتى بىرنەشە ون جىل بۇرىن قونىس اۋدارىپ كەتكەندەرىنىڭ دە مالىمەتىن بەرۋگە ماجبۇرلەگەن. بۇل نەگىزىنەن ورتالىق باسقارۋشى ءۇرىمجىنىڭ جۇرگىزىپ وتىرعان ساياساتى ىسپەتتى.
RFA ءتىلشىسى كۇنەس اۋدانىنىڭ قوعام قاۋىپسىزدىك مەكەمەسىنە قوڭىراۋ شالىپ كورگەن. الايدا قوڭىراۋعا جاۋاپ بولماعان.
تاعى ءبىر قازاقتىڭ ايتۋىنشا، مىسىردىڭ پوليسياسى بىرنەشە كۇن بۇرىن شىڭجاڭدىق وننان استام ۇيعىردى تۇتقىنداعان. ولار بۇنداي قادامعا شىڭجاڭ پوليسياسىنان العان مالىمەت بويىنشا بارعان. جۇڭگو پوليسياسىنىڭ قولىندا ەگيپەتتەگى ۇيعىر ستۋدەنتتەردىڭ ءتىپتى قايدان ءۇي جالداعانى، وندا قانشا ۋاقىتتان بەرى تۇرىپ جاتقانى، كۇننىڭ قاي ۋاقىتىندا قايدا بولاتىنىنا دەيىن اقپاراتتار بار بولعان. جۇڭگو پوليسياسىنىڭ بار مالىمەتىن كورگەن ەگيپەت پوليسياسى قاتتى تاڭعالعان. ونداعى مول دەرەككوزىن كورگەن ولار الاڭداي باستاعان.
RFA-عا وسىنداي دەرەكتى بەرگەن قازاق شىڭجاڭ بيلىگى قازاقستانداعى قازاقتار تۋرالى قانىق ماتەريال توپتاستىرعان سوڭ، ولاردى دا مىسىرداعىداي تۇتقىنداي ما دەپ الاڭدايدى.
ءقازىر قازاقستانعا كەتكەن قازاقتار ءۇش تۇرگە بولىنەدى. ءبىرى قازاقستان ازاماتتىعىنا وتكەندەر. ەكىنشى ىقتيار حاتپەن جۇرگەندەر. ءۇشىنشى ۋاقىتشا تىركەۋمەن جۇرگەندەر.
اۋدارعان اقان بەكتاس.
