جوو قۇجات تاپسىرۋ ناۋقانى باستالدى. بيىل جوو ءتۇسۋ ءۇشىن 93 مىڭ تۇلەك ءوتىنىش ءبىلدىردى. ق ر ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى مەملەكەتتىك گرانتتى 31 مىڭنان 37 مىڭعا ءوسىردى. دەسەك تە، جوو گرانتقا ۇمىتكەر بولۋدىڭ بالدىق مەجەسىنە جەتپەي قالعاندارى بارشىلىق. ولار قالتاسى كوتەرسە اقىلى بولىمدە وقىماق. ال اقىلى نەگىزدە وقۋ اقىسى وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 8% قىمباتتادى. وسىندا وقۋ اقىسى نەنىڭ نەگىزىندە قىمباتتادى دەگەن زاڭدى سۇراق تۋىندايدى.
كوپتەگەن وركەنيەتتى ەلدەردە جوو ءبىلىم الۋ وتە قيىن. وعان ءبىلىمى جۇيرىكتەر مەن قالتاسى قالىڭدارى عانا تۇسە الادى. وقۋ اقىسىن قىمباتاتا وتىرا شەتەلدىك ءبىلىم جۇيەسىنەن ۇلگى الىپ وتىرمىز دەلىك. الايدا جىل سايىن ەلىمىزدە جوو وقۋ اقىسىنىڭ قىمباتتاعانىنا بايلانىستى ءبىلىم بەرۋ ساپاسى وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا جاقسارادى ما؟ ءبىلىم بەرۋ بازاسى كەڭەيتىلە مە؟ وقۋلىق، كومپيۋتەر، ينتەراتيۆتى تاقتا جانە ت.ب وقۋعا قاجەتتى قۇرالدار كوبەيتىلدى مە؟ وسى جانە وزگە دە سۇراقتاردىڭ جاۋابىن Qamshy.kz ءجۋرناليسى بىلۋگە تىرىستى.
قازاقستاندا 133 جوو ورنى بار. ونىڭ 9-ى ۇلتتىق بولسا، 31ء-ى مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتتەر. جوو رەيتينگىسىندە ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ ءبىرىنشى ورىندى السا، ەكىنشى ورىندا گۋميليەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۋنيۆەرسيتەتى. تەحنيكالىق ءبىلىم بەرەتىن ساتپايەۆ اتىنداعى ۋنيۆەرسيتەت تە الدىڭعى شەپتەردىڭ بىرىندە.
اتالمىش جوو وقۋ اقىسى وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا ورتاشا ەسەپپەن 8% قىمباتتاعان. ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ-دە كۇندىزگى وقۋ بولىمدە وقۋدىڭ قۇنى ورتا ەسەپپەن 819 مىڭ بولسا، بيىل ول سومما 66 مىڭ تەڭگەگە ءوسىپ وتىر. ياعني، وسىدان 2 جىل بۇرىن 619 مىڭ تەڭگە بولعان وقۋ اقىسى 855 مىڭعا جەتتى.
ال گۋميليەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۋنيۆەرسيتەتىندە بارلىق ماماندىققا كەم دەگەندە 60-80 مىڭ كولەمىندە قوسىلعان.
ساتپايەۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىندە بيىل بارلىق ماماندىققا 35،500 تەڭگە قوسىلدى. وتكەن وقۋ جىلىندا دا ءدال وسىنداي سومماعا قىمباتتادى.
ستۋدەنتتەردىڭ كوبى وقۋ اقىسى كوتەرىلگەنىمەن ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى، بازاسىندا، جاتاقحانالاردا ستۋدەنتتەرگە قولايلى جاعداي بويىنشا ايتارلىقتاي وزگەرىستەر جوق ەكەنىن ايتادى.
جوو باعا نەلىكتەن جىل سايىن قىمباتتايتىنىن جانە سوعان ساي ءبىلىم بەرۋ جۇيەسىندە وڭ وزگەرىس بولادى ما دەگەن سۇراقپەن جوو قاۋىماستىعىنىڭ پرەزيدەنتى راحمەن الشانوۆقا حابارلاستىق.
ونىڭ ايتۋىنشا، جوو وقۋ اقىسى ستاندارتقا سايكەس بەكىتىلىپ قويادى.
«قازىرگى قىمباتشىلىققا بايلانىستى، كوممۋنالدى قىزمەت باعاسى قىمباتتادى. سوعان سايكەس عيماراتتى كۇتۋ، مۇعالىمدەردىڭ جالاقىسى، عالامتور سەكىلدى ماسەلەردى شەشۋ ءۇشىن وقۋ اقىسى كوتەرىلەدى. KIMEP سەكىلدى ۋنيۆەرسيتەتتەر شەتەلدەن بىلىكتى پروفەسسورلاردى شاقىرادى. ولار از اقشاعا جۇمىس ىستەۋگە كەلىسپەيتىنى انىق. ءدال سول سياقتى باسقا دا ۋنيۆەرسيتتەر دە مۇعالىمدەردى شەتەلگە بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ ءۇشىن جىبەرەدى. مىقتى ماماندارعا جوعارى جالاقى بەرۋ كەرەك. سونىڭ نەگىزىندە وقۋ اقىسى كوتەرىلەدى» دەدى راحمەن الشانوۆ.
جوو قاۋىمداستىعى پرەزيدەنتىنىڭ ايتۋىنشا، ءقازىر جاستار مەن ولاردىڭ اتا-انالارى جوو تاڭداعاندا ونىڭ ءبىلىم بەرۋ ساپاسىن، ونداعى وقىتۋشىلاردىڭ بىلىكتىلىگىن تەكسەرەتىن بولعان. بۇرىندارى ءبىر جاپىراق قاعاز ءۇشىن عانا ءبىلىم السا، ءبىلىم ساپاسى كوڭىلىنەن شىقپاسا وقۋ ورنىن اۋىستىراتىنداردىڭ قاراسى كوبەيگەن.
ءبىلىم – ادامعا قۇيىلاتىن ەڭ باستى جانە ماڭىزدى ينۆەستيسيا. قازىرگى تاڭدا بارلىق ادام دەرلىك ونى جاقسى تۇسىنەدى. سوندىقتان ادامدار ساپالى ءبىلىم الۋ ءۇشىن قارجىسىن ايامايتىن بولعان. سەبەبى ادام بايلىعىنان، جۇمىسىنان ت.ب ماتەريالدى زاتتاردان ايىرىلسا دا ونىڭ ءبىلىمىن ەشكىم، ەشقاشان تارتىپ الا المايدى. بىلىكتى دە، ءبىلىمدى مامانداردى دايىنداۋ ءۇشىن ولارعا ساپالى ءبىلىم مەن وقۋعا جاعداي جاسالۋ قاجەت. ەلىمىزدىڭ ءتۇرلى سالاسىن دامىتىپ، جاڭا لەپ الىپ كەلەتىن بولاشاق ماماندار بولسا، ولاردىڭ بىلىمىنە اسا ءمان بەرۋىمىز قاجەت ەكەنى بۇعان دەيىن دە تالاي مارتە ايتىلىپ ءجۇر. سوندىقتان ءبىلىم تەك قالتاعا عانا ەمەس، ساپالى بىلىمگە نەگىزدەلسە قۇبا-قۇپ.
ايگەرىم تاۋباي
