ەلىمىزدەگى جەتەكشى پارتيانىڭ قولداۋىمەن «قازاق ونەرىنىڭ انتولوگياسى» جوباسى اياسىندا 7 تومدىق قازاق ايتىسى كىتابىنىڭ تۇساۋى كەسىلدى.
قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ قورقىت اتىنداعى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى جارىققا شىعارعان كىتاپ «كۇلتەگىن» باسپاسىندا باسىلعان. ونى م.جولداسبەكوۆ، س. نەگيموۆ، ر.ءالمۇقانوۆا سىندى پروفەسسورلارمەن بىرگە ش. قويلىبايەۆ جانە ا.ماۋلەت ەسىمدى جاس عالىمدار دايىنداعان.
«جەتى تومدىق جيناقتىڭ ەڭ باستى ەرەكشەلىگى – قازاقتىڭ كونە ايتىستارى مەن بۇگىنگى ايتىستارىن بىرىكتىرىپ بەرۋى بولىپ وتىر. كىتاپقا اقىندار تۋرالى مالىمەتتەر، تۇسىندىرمە سوزدىكتەر جانە تۇڭعىش رەت شەتەلدەگى قانداستارىمىزدىڭ ايتىستارى باسىلدى. ونىڭ ىشىندە «قىتايداعى قازاق اقىندارى» دەگەن ۇلكەن ءبولىم بار. قازىرگى كەزدە قىتايداعى قازاق اقىندارىنىڭ ەرەكشەلىكتەرى وتە كوپ. ويتكەنى ولار اۋەلگى قالپىن ساقتاپ، ءسوزدى قۋالاپ، ۋاجبەن ايتىسادى. ساياساتتان تىسقارى جەكپە-جەكتەر وتكىزەدى. سوندىقتان كىتاپقا ولاردىڭ «ايتىس – ءسوز بارىمتاسى» دەگەن انىقتاماعا جاۋاپ بەرەتىن ۇلگىلەرىن ەنگىزدىك. ءقازىر قازاق ايتىسىنىڭ كەمەلىنە كەلگەن كەزى. ايتىسكەرلەرءدىڭ جاڭا تولقىنى، جاڭا لەگى سوڭعى 15-20 جىلدىڭ كولەمىندە كوركەم، ادەمى ايتىستار جاساسا، سونىڭ ءبارىءنىڭ ءماتىنىن قاعازعا ءتۇسىرىپ، جيناققا ەنگىزدىك. بۇل – «بابالار سوزىنەن» كەيىنگى حالىققا ۇلكەن سەرپىلىس بەرەتىن، ءلاززات تاپقىزاتىن وتە قۇندى كىتاپ» دەدى جيىندا اقىن ءجۇرسىن ەرمان. ال جوبا اۆتورى، مەملەكەت جانە قوعام قايراتكەرى مىرزاتاي جولداسبەكوۆ ايتىس ءماتىندەرى 1965-1966 جىلدارى اكادەميك، جازۋشى مۇحتار اۋەزوۆتiڭ العىسوزىمەن 3 توم، 1988 جىلى جازۋشى ءسابيت مۇقانوۆتىڭ العىءسوزىمەن 2 توم بولىپ شىققانىن، كەيىن ءىس جالعاسىن تاپپاي قالعانىن تىلگە تيەك ەتتى. ءسوز اراسىندا ول «قازاق ونەرىنىڭ انتولوگياسى» جوباسى 25 توم ەڭبەكتى قۇرايتىنىن، قالعان كوپتومدىقتار الداعى ۋاقىتتا جارىق كورەتىنىن ايتتى.
7 تومدىقتىڭ I-II تومدارىنا قابان جىراۋ مەن جاناق، تۇبەك، ءسۇيىنباي، ابىل اقىنداردان باستاپ كەڭەستىك كەزەڭگە دەيىنگى تاڭداۋلى 94 ايتىس ەنگەن. III-IV تومداردا 1919-1991 جىلدار ارالىعىندا بولعان ايتىستار قامتىلعان. V-VI تومداردا 1991-2014 جىلدار ارالىعىنداعى 66 ايتىس جارىق كورگەن. VI تومعا 2001-2014 جىلدارداعى ەڭ ۇزدىك 26 ايتىس، ال VII تومعا جۇڭگو، موڭعوليا، وزبەكستان مەملەكەتتەرىندە تۇراتىن قازاق اقىندارىنىڭ ءسوز بارىمتاسى بەرىلگەن.
"ايقىن"
