سوڭعى جىلدارى ايتىستىڭ باسىنان داۋ ارىلماي ءجۇر. ارينە، حالىقتىڭ ەڭ سۇيىكتى ءارى تاريحي ونەرى قاي كەزدە دە قۇرمەتكە لايىق. ساياسي جاعىنان العاندا حالىقتىڭ مۇڭ-مقۇتاجىن جىرلاپ، قوعامدا ءدۇمپۋ قوزعاي الادى نەمەسە بيلىكتىڭ دە سويىلىن سوعۋعا دايىن. انە، سول ءۇشىن دە بۇل ونەر كوكپارعا اينالىپ جۇرگەنىن كورىپ ءجۇرمىز. ايتىستىڭ قالاي وتكەنىن  "كىمنىڭ ىقپالىندا وتكەن ايتىس" ەكەنىنە بايلانىستى بىلە الاتىن بولدىق.

ءقازىر ايتىس اقىندارى دا ماقسات-مۇددەلەرىنە، دۇنيە تانىمىنداعى كوزقاراستارىنا وراي جىكتەلە باستاعان. بىرەۋ بيلىك جاعالاسا، بىرەۋ الدە ءبىر توپتىڭ سويىلىن سوعىپ ءناپاقاسىن تاۋىپ ءجۇر. دەگەنمەن ءوز دەڭگەيىندە سالاۋاتىن ساقتاپ جۇرگەندەر دە بارشىلىق. پەندەلىك نە ىستەتپەيدى دەيسىز!؟ ونىڭ ۇستىنە تۇراقتى جۇمىسى مەن دايىن پاتەرى بولماعان سوڭ سارى بالا، قارا قازاننىڭ قامى ءۇشىن اقشاسى مول راديكالدى تانىمداعى توپتاردىڭ سويىلىن سوعىپ جۇرگەندەر دە جوق ەمەس نەمەسە ءباز بىرەۋلەردەن سىيلىعىنىڭ قارىمجىسىن قايتارۋدى ماقسات تۇتقاندارى دا بار.  بۇل جاعىن كەي توپتار مىقتاپ پايدالانىپ، ءتۇرلى سىي مەن سياپات ارقىلى وزدەرىنە تارتىپ الەك.

جالپى ايتىس – ساياسي پارتيالاردىڭ كۇرەسى ەمەس، ءسوز سايىسى. ەندەشە سول ايتىلعان ولەڭ ءسوزىنىڭ ءمانى مەن سۇلۋلىعى، ورالىمدىعى مەن قۇنارلىلىعى، عاجايىپ كوركەمدىگى مەن تاپقىرلىعى، سوزدىك قورى مەن ءتابيعيلىعى تالاسقا تۇسسە قۇبا قۇپ بولار ەدى. ازىرشە ونىڭ اۋىلى الىس. سەبەبى: تومەندەگىدەي كەدەرگىلەر ايتىستىڭ باعىن بايلاپ، ايتىسكەرلەردىڭ ىزدەنىسىنە كەدەرگى كەلتىرىپ وتىر.

ءبىرىنشىسى، ايتىستى باعالۋدىڭ جۇيەسىزدىگى. اتاپ ايتقاندا، ايتىستى باعالاۋدىڭ ناقتى ەرەجەلەرى جوق(كريتەريلەرى) جوق. دايىنداپ العان ءبىر ءسوزىن(زاگاتوۆكاسىن) 5-10 جىل سىقپىرتىپ، سوزىندە كوركەمدىك قۇنار بولماسا دا، حالىقتىڭ شەر-مۇڭىن ايتىپ ارزان ولەڭمەن اقىن اتانعاندار جەتەدى.  بۇل تىپتەن، ۇكىمەتتىڭ رەنىشىن تۋدىرىپ، ايتىستىڭ ءبىراز ۋاقىت شەكتەلۋىنە سەبەپ بولدى.

ەكىنشى، ايتىستى باعالايتىن قازىلاردى تاعايىنداۋ ەرەجەلەرى جوق. اتاپ ايتقاندا، الدەبىر اتاعى بار كولدەنەڭ كوك اتتى قازى اتانىپ، ءوزى ۇناتقان كوزقاراس پەن اقىنعا باعاسىن بەرەدى. مەيلى ول ايتىس پەن ونەردەن، سىننان حابارى بولماسا دا.

ءۇشىنشى، ايتىستا اقىنداردىڭ جۇرەگىن سوقتىرىپ، تاۋبەسىن ەسىنە تۇسىرەتىن سىن جوق. ەگەر سىن ايتىلا قالسا الگى ءبىر مۇددەلى توبى ورە تۇرگەلىپ، سىنشىنىڭ شاشىن جۇلۋعا بار. ءبىرىن-بىرى قورعاشتاعان توپ.  سوندىقتان، باعالايتىن قازىلاردىڭ كوزقاراسى مەن دۇنيەتانىمىنا، دارەجەسىنە قاراي دايىندالۋ اقىنداردىڭ داعدىسىنا اينالعان. سوسىن اۋديتوريا دەپ اتالاتىن حالىقتىڭ شەرىن شىعاراتىن سوزدەر ارقىلى ەموسيانى پايدالانىپ باعا الۋدى كوزدەيدى. تىپتەن، تۇشىمدى سىن مەن پىكىر ايتۋعا ىلىكپەيتىن بولعاسىن بۇرىننان ايتىپ جۇرگەن سوزدەرىن(زاگاتوۆكالارىن) توگىپ جىبەرەتىنىن قايتەرسىز.

ءتورتىنشى، ايتىسكەرلەر وداعى مەن ايتىسكەرلەر فاكۋلتەتى جۇيەلى تۇردە جۇمىس ىستەمەۋدە. نەگىزى استاندا قۇرىلعان ايتىس فاكۋلتەتى ايتىسكەرلەردى دايىنداپ قانا قويماي، ديپلوم بەرىپ، جۇمىسقا ورنالاسۋعا مۇمكىندىك جاسايتىن ورىن بولۋعا ءتيىستى ەدى. وكىنىشتىسى، سول فاكۋلتەتتە 4-اق بالا وقيدى.  250–دەن استام ايتىس اقىندارى بار قازاقستان ءۇشىن بۇل تۇككە تۇرعىسىز. شىن مانىندە، بۇل قۇرىلىمدار ءتۇرلى سەمينارلار مەن كونفەرەنسيالار وتكىزۋ ارقىلى اقىنداردىڭ دارەجەسى مەن زياتكەرلىگىن كوتەرۋلەرى، ناعىز ءسوز سايىسى رەتىندە قالىپتاسۋىنا جەتەلەۋى كەرەك ەدى. قازىلاردى دا ارناۋلى سەمينارلار ارقىلى  ءادىل دە اسقاق قازىلار توبىن قۇرۋعا، دايىنداۋعا مىندەتتى بولاتىن. وكىنىشكە وراي ساياسي مۇددە ءۇشىن نەمەسە اقىنداردى پايدالانعىسى كەلگەندەر ءۇشىن بۇلار قازىرشە ءتيىمسىز بولىپ تۇر –اۋ!

مىنە بۇلار، ايتىسكەرلەردىڭ العا دامۋىنا كەدەرگى جاساپ، ءسوز ونەرىنىڭ ناعىز سىنعا تۇسۋىنە مۇمكىندىك بەرمەي وتىر.  ونىڭ ۇستىنە ءارتۇرلى ءدىني كوزقاراستاعى تۇسىنىسپەۋشىلىكتەرى ايتىستىڭ ءوز دەڭگەيدە وتۋىنە سالقىنىن تيگىزىپ، جىككە بولىنە باستاعانىن كورسەتەدى.

ۇلى ءتاڭىردىڭ بەرگەن سىيىن ءوز دەڭگەيىندە كوتەرىپ ءجۇرۋ - بىزگە سىن. دەسە دە قازىرگى ايتىستىڭ باسى-قاسىندا جۇرگەن  اعالارىمىزدان ونى ءالى كۇتىپ ءجۇرمىز. مۇمكىن بۇل دا بىزدەرگە نەمەسە ۇرپاقتارىمىزدىڭ  ساناسىنا ارتىلعان  امانات شىعار!

وسىندايدا كەزىندە ايتىس ساحناسىنىڭ ساڭلاعى بولعان ريناتتىڭ ءسوزى ەرىكسىز ويعا ورالادى. "مەن قازىرگى ايتىسسىماق، ايتىسقا ۇقساس شوۋعا قاتىسقىم كەلمەيدى. ايتىس بولادى، بولسا سوندا قاتىسامىن… قازىرگى بولىپ جاتقان دۇنيەلەر – ول مۇلدە ايتىس ەمەس. ونى 100% دالەلدەپ بەرە الامىن. ءقازىر ايتىس جوق. ءقازىر ايتىسقا ۇقساس شوۋ بار".

التاي بۇقاربايەۆ