كۇيەۋىنىڭ تەگىن العان ايەلدەر اللانىڭ لاعىنەتىنە ۇشىراي ما؟

/uploads/thumbnail/20180113122815556_small.jpg

ايەل كىسى ءوز تەگىن جارىنىڭ تەگىنە اۋىستىرماۋىنا قۇقىلى. ەر كىسى (بەلگىلى ءبىر قاجەتتىلىك تۋىنداماسا) ايەلىن تەگىن اۋىستىرۋعا مىندەتتەۋى دۇرىس ەمەس.

ال، «اۋىستىرعان جاعدايدا كۇنا ما؟» ياكي «شاريعاتقا تەرىس پە؟» دەگەن ماسەلە توڭىرەگىندە ماماندار ەكى پىكىرگە ايرىلىپ وتىر دەپ حابارلايدى Qamshy.kz اقپارات اگەنتتىگى ihsan.kz-كە سىلتەمە جاساي وتىرىپ.

ءبىرىنشى پىكىردەگىلەر: «ايەل كىسى ءوز ەرىنىڭ تەگىن الۋى كۇنا. ويتكەنى، ءوزىن وزگەنىڭ ۇرپاعىنان ساناۋدى تىيعان حاديستەردى تىكەلەي تۇسىنەتىن بولساق، قازىرگى تاڭداعى ايەلدىڭ ەرىنىڭ تەگىنە اۋىسۋى دا كۇنا. پايعامبارىمىز (س.ا.ۋ.) اسىل ءسوزىنىڭ بىرىندە: «كىمدە كىم ءوزىن ءوز اكەسىنە ەمەس، وزگەگە قاتىستى ەتسە ... اللانىڭ، پەرىشتەلەردىڭ جانە بۇكىل ادامداردىڭ لاعنەتى سوعان بولسىن» ، – دەگەن. وسى حاديس ەرىنىڭ تەگىنە اۋىستىرۋدىڭ دا دۇرىس ەمەس ەكەندىگىن ايتۋدا. سونداي-اق، بۇل نارسە مۇسىلمان قوعامىنا جات وزگە دىندەگىلەردىڭ ءۇردىسى»، – دەپ وتىر.  

ەكىنشىلەردىڭ پىكىرى بويىنشا، بۇل نارسە ايەلدى تانىتۋ ماقساتىندا جاسالادى. ءوزىن ەرىنىڭ تەگىمەن اتاۋ كەي ەلدەردە «تانىتۋ» ءۇشىن ايتىلىپ جاتاتىنى انىق. بۇل «پالەنشە ايەل تۇگەنشە وتباسىعا كەلىن بوپ باردى»، – دەپ ايتقانىمىز سياقتى. وسى سەكىلدى ءبىر كىسىنى ءتۇرلى جولمەن تانىتۋعا بولادى. ارابتاردا كۇننياسىمەن «ءابۋ ابدۋللا» نەمەسە لاقابىمەن «حافيز»، كەيدە اكەسىن بىلە تۇرا اناسىمەن اتاپ تا جاتادى، «عۋلياييا ۇلى يسماعيل» دەگەن سياقتى، ءتىپتى كەيدە كۇيەۋىنە قوسىپ اتايتى. ماسەلەن، قۇران اياتتارىنداعى «نۋحتىڭ ايەلى جانە لۋتتىڭ ايەلى... پەرعاۋىننىڭ ايەلى...» دەگەن سياقتى. بۇل جەردە ايەلدەردى كۇيەۋلەرىنىڭ اتىمەن تانىتىپ تۇر.

بۋحاريدە كەلگەن ءبىر حاديستە: «ءماسعۋت ۇلىنىڭ ايەلى ءزايناب (ر.ا.) پايعامبارىمىزعا كەلىپ (كىرۋگە) رۇقسات سۇرايدى. (ساحابالار) ۋا اللانىڭ ەلشىسى! ءزايناپ كىرۋگە رۇقسات سۇراپ تۇر!»، – دەدى. ول (س.ا.ۋ): «قاي ءزايناب؟»، – دەپ سۇراعاندا، ساحابالار: «ءماسعۋت ۇلىنىڭ ايەلى»، – دەيدى. اللانىڭ ەلشىسى كىرۋگە رۇقسات بەرەدى[3]. وسى حاديستە ايەلدى تانىتۋ ءۇشىن ءوز ەرىنىڭ، ياعني ساحابا ابدۋللانىڭ تەگىمەن اتاپ تۇر. قازىرگى تاڭداعى ءوز ەرىنىڭ تەگىمەن جازىلۋ ۇلگىسى دە تانىتۋ ماقساتىندا جاسالاتىندىقتان شاريعاتقا تەرىس ەمەس.+

ال شاريعات ءوز اكەسىنىڭ ەمەس، تۇگەنشەنىڭ قىزى نە ۇلى دەۋگە تىيىم سالادى.

وسى ەكى پىكىردى قورىتا كەلە ايتارىمىز، ايەل كىسى ءوز ەرىنىڭ تەگىن الۋعا مىندەتتى ەمەس، كۇيەۋى ونى ماجبۇرلەي المايدى. ال، ءبىزدىڭ ەلدە ءوز ەرىنىڭ تەگىن العان ايەل اكەسىنىڭ اتىن ەمەس، تەك تەگىن وزگەرتۋمەن عانا شەكتەلەتىندىكتەن، تەگىن اۋىستىرعىسى كەلگەن ايەلدىڭ بۇل ءىسى كۇنا ەمەس دەسەك قاتەلەسپەسپىز. ەڭ دۇرىسىن اللا بىلەدى!

قالامقاس اياعانوۆا

 

قاتىستى ماقالالار