كوپتەن بەرى قولىما قالام الماپپىن دەيىن دەسەم، وتىرىك بولادى ەكەن عوي. شىندىعىندا، نوۋتبۋك جارىقتىقتى قوسىپ، پەرنەتاقتا بويىندا ساۋساقتارىم زىر جۇگىرمەگەنىنە ءبىراز بولىپتى. مەنىڭ دەكرەتتە ەكەنىمدى جارتى قازاقستان بىلەتىن شىعار. قالعان جارتىسى مەنىڭ تەلەفون ءنومىرىمدى ءوز ۇيالىلارىنا «ايتۋعا وڭاي» دەپ ساقتاپ العان. ءبىر جاعىنان كۇلكىم كەلەدى، ءبىر جاعىنان جىنىم كەلەدى. اڭعال حالىقپىز عوي. ەندى، مىنە، ۇياتتى ىسىرىپ قويىپ، پەرزەنتحاناداعى كۇندەرىم جايلى اڭگىمە شەرتپەكشىمىن. جىگىتتەردىڭ باستارى قوسىلسا بولدى، اسكەر جايلى ادەمى اڭگىمە ايتاتىندارى راس قوي. بىلە بىلسەڭىز، پەرزەنتحانا دا – تاپ سول اسكەر. وعان ءبىر رەت بارعان قىزىققا باتىپ قايتادى. ءبىر كۇنى ون كۇنگە تاتيدى، باسىندا قورقىپ بارسا، كەتەردە قيماي قوشتاسادى. ەندەشە كىمنەن كەمبىز، قۇداي-اۋ، داريعاداي اپكەمىز امان تۇرعاندا پەرزەنتحانا تۋرالى مەمۋاردى (ەستەلىكتى، بىلايشا ايتقاندا) پارلامەنتتىڭ مىنبەرىنەن ايتسام دا، اۋزىما ەشكىم قاقپاق بولا قويماس. ازىرگە قۇداي بەرە سالعان «قامشىم» بار، سونى قاناعات تۇتتىم.

قۇرمەتتى جاماعاتىم، پەرزەنتحانا سالاسىن زەرتتەگەنى ءۇشىن «باتىل انا» دەگەن مەدالدى بەرسەڭىزدەر، باس تارتپايمىن. ءبارىبىر مەدال كورىمدىك سۇراۋدان باسقا دىمعا جارامايتىنىن سىزدەر مەنەن ارتىق بىلەسىزدەر. ال ماعان، شىمكەنتتىك اكىم ايتپاقشى، «پرياتنو» عوي. سەبەبى ەكى بالانى دۇنيەگە اكەلەمىن دەپ ول جاقتا بەس-التى رەت جاتىپ شىققانىم شىندىق. وي، مەن پەرزەنتحانادا جاتقاندا نە كورمەدىم؟ بالاممەن بىرگە دۇنيەگە قايتا كەلگەندەي بولدىم. ءاي، مىڭ رەت ەستىگەنشە، ءبىر رەت كوزىڭىزگە ەلەستەتىپ كورىڭىزشى. بولدى، مەن ترانسقا كىرىپ بارام. 10، 9، 8، 7، 6، 5، 4، 3، 2، 1…….

پەرزەنتحانانىڭ اينالاسىندا قاپتاعان جەدەل جاردەم ماشينالارى. ءبىرى كەتىپ جاتىر، ءبىرى كەلىپ جاتىر. اھىلەپ-ۋھىلەپ جۇكتى ايەلدەر تۇسەدى كەلىپ. كوزدەرىندە قورقىنىش. ماشينادان تۇسە سالىپ بوسانىپ جەڭىلدەيمىن دەگەنى ىسكە اسپاعان ولار 5-6 ساعاتتان كەيىن قورقىنىشتان ارىلىپ، باتىلدانا تۇسەدى. «شارشادىم، ءبارىبىر بوسانۋ قاجەت قوي، سوندىقتان بۇگىن بوسانسام عوي، مىنا جەردەن تەزىرەك شىقسام عوي»، – دەپ ارمانداي باستايدى. ۇيدە قالاعان تاماعىن جەپ ۇيرەنىپ قالعان بەيشارالار پەرزەنتحانانىڭ اسحاناسىن كورگەن كەزدە تاڭ قالعاننان سىلەيىپ قاتىپ قالادى. سەبەبى اس ءمازىرى مىنانداي: تاڭدا بوتقا، تۇستە بورشش جانە پالاۋ نەمەسە قاراقۇمىقتان سورپا جانە كارتوپ، كەشكە سۇتكە پىسىرىلگەن ماكارون نەمەسە بوتقا. ءبىر ايتا كەتەرلىگى، اسحاناشى جاقسى بولسا، كۇندىزگى تورتتەردە ءبىر ستاقان الما شىرىنىن نەمەسە ءبىر ستاقان ءسۇت پەن كىشكەنتاي ىرىمشىك اكەپ بەرەدى. ءوز باسىم ونداي مەيىرىمدى اسحاناشىنى ءبىر رەت قانا (ونىڭ كەزەكشىلىگى ەكى كۇنگە عانا سوزىلدى) كوردىم. ەڭ قىزىعى، جۇكتى جانە جاڭا عانا بوسانعان ايەلدەرگە ۇسىنىلاتىن تاعامداردىڭ بارلىعىنان ءبىر كەسەك ەت تاپپايسىز. پالاۋدان مۋلياج سياقتى وتىرىك ەتتى بايقاپ قالعانىم راس. اۋىزعا سالا سالىپ، راقاتتانا شايناي باستايسىز دا، ونىڭىزدان تۇك شىقپاعان سوڭ تۇكىرىپ تاستايسىز. ايتپادى دەمەڭىز، ءبىرتۇرلى جۇرەگىڭىزگە قاياۋ تۇسەدى. جارايدى، ءبىزدى قويىڭىزشى، كۇنىنە ەكى مەزگىل تاماقتى ىستىق كۇيىندە اكەپ بەرەتىن ۇيدە وتىرعان اتا-ەنەمىز بار، اناۋ-مىناۋعا تابەت اشىلسا، جۇمىستان كەيىن جۇگىرىپ كەلەتىن جولداسىمىز بار.  ال جاقىندارى جوق، بالكىم دۇكەنگە شاپقىلاي بەرۋگە شاماسى جوقتار قايتپەك؟ ولاردىڭ كوزىنشە جەمىس-جيدەكتى جەۋ دە مۇمكىن ەمەس. قىسقاسى، ديەتاعا وتىراسىز نەمەسە بولىسەسىز. ەكىنشى نۇسقانى تاڭدادىڭىز دەپ ۇمىتتەنەمىن. پەرزەنتحانادا جاتقاندا قازاقستانعا تاعى ءبىر قازاق تۋىپ بەرەتىنىڭىزدى ويلاپ، ءوزىڭىزدى بەينە ءبىر حانشا سياقتى سەزىنگىڭىز كەلەدى. ويلانىپ قاراڭىزشى، ەشبىر ارنا دۇرىس كورسەتپەيتىن، سيفرلى قازاقستانداعى سيفرلى ەمەس تەلەديداردى، بەلى، ارقاسى شانشىپ اۋىراتىن بولاشاق انالارعا ارنالعان قاتتى، ەسكى تەمىر توسەكتى (جۇمساعى دا كەزدەسەدى، ءبىراق بارلىق پالاتادا ەمەس)، ىستىق سۋدىڭ ورنىنا قانجىلىم سۋ اعاتىن راكوۆينانى كورگەندە كوزىڭىز باقىرايادى. كەيىن ىشەتىن ءدارى، دەمدەيتىن ءشاي، وعان قوساتىن قانت، ءسۇت، ءتىپتى، ءبىر جۇتىم تازا سۋ دا ءوز قالتاڭىزدان شىعاتىنىن بىلگەندە بۇكىل قيال الەمىڭىز بىت-شىت بولادى. بالانى تۋساڭ، ءوزىڭ ءۇشىن تۋاسىڭ دەگەن وي دۇرىس. البەتتە، سولاي. ءبىراق ءوزىڭدى قاجەت ادام سەزىنۋ دەگەن كەرەمەت سەزىم ەمەس پە؟ «قازاقستاننىڭ ەڭ باستى بايلىعى – ادام» دەگەندى ءسىز دە ءبىر جەردەن وقىپ قالدىڭىز با؟ قالاي ايتسام ەكەن، 17 ميلليونشى قازاقتى (18 ميلليونشىنىڭ جولى بولىپ كەتتى) دۇنيەگە اكەلگەن اناعا شىرايلى شىمكەنتتەن ءبىر بولمەلى پاتەردىڭ كىلتى تابىس ەتىلمەگەننەن كەيىن جۇمعان اۋزىڭىزدى اشپايسىز. قازاقستان بيلىگىنەن قايتپاسا دا، قۇدايدان قايتاتىنىنا سەنىڭىز دە، ون ەكى مۇشەسى ساۋ بالا تۋسىن دەپ دۇعا قىلىڭىز. ايتپاقشى، تولعاق باستالعاندا ەڭ ءبىرىنشى كەزەكتە نە ويلايمىن، نە ىستەيمىن دەپ بولجايسىز؟ قۇدايعا سىيىنامىن دەيسىز بە؟ جوعا، ول كەزدە «قالتاما اقشا سالۋدى ۇمىتپادىم با، بەرەتىنىم از بولماي ما، بىردەن بەرەيىن بە، سوسىن بەرەيىن بە؟» دەگەن ويلاردان ارى اسا المايسىز. قىسقاسى، پەرزەنتحانادا دەگەنىڭىز قىپ-قىزىل شىعىن ەكەن دەپ الدىما كەلەسىز.

ەكى بالانىڭ اناسى رەتىندە پەرزەنتحانا قىزمەتكەرلەرىن جامانداۋدان اۋلاقپىن. اللاعا شۇكىر، اسحاناشىلارمەن عانا ۇرىسىپ قالىپپىن (نەگىزى ءوزىمدى بارىنشا سابىرلى ۇستاۋعا تىرىسقان بولاتىنمىن. وزدەرى عوي تاماقتى ءبىرىنشى كەزەكتە پاسيەنتتەرگە ەمەس، دارىگەرلەرگە تاسيتىن. بىرەۋىنەن «نەگە سويتەسىز؟ دارىگەرلەردەن تاماقتى اياپ جاتقان جوقپىن، دەگەنمەن بۇل – شەكتەن اسۋ»، – دەسەم، «ماعان سولاي ۇيرەتكەن!» دەمەسى بار ما!»). قالعان قىزمەتكەرلەرگە ايتار وكپە-نازىم جوق. العىس قانا. جۋرناليستەرگە ايتۋعا بولمايتىن شىندىقتى دەكرەتتە وتىرعان ءۇي شارۋاسىنداعى ايەل ايتاتىنداي نە كورىنىپتى!؟  قۇرمەتتى مەنىڭ حالقىم، مەن تەك ءبىر نارسەگە وكىنەمىن. اتتەڭ، مەن جاتقان پەرزەنتحانا نازاربايەۆ كوشەسىنىڭ بويىندا ەمەس. سول ءۇشىن دە نازاربايەۆقا قاتتى رەنجىدىم.