امەريكاعا بارىپ، كىم «ءبۇلدىرىپ» قايتادى؟
بەكەر-اق بولدى... بەلگىلى جازۋشىنىڭ وسى ءسوزى ءسىزدىڭ قازاڭىزدى ەستىگەلى ەسىمنەن كەتپەي قويدى. جاڭا عانا «كەلبەتىڭىزدى» كورىپ، كوكىرەگىمە اششى وكسىك كەپتەلىپ قالدى. ءسىز جازۋشىلاردىڭ ىشىندەگى جومارتى ەدىڭىز. ۋادەدەن تايقىمايتىن جاقسى ادەتىڭىز بار ەدى. ءوزىڭىزدى اناۋ امەريكاعا بارىپ، ءبۇلدىرىپ قايتاتىن جىلى تانىدىم. «حالىق سوزىنە» العاشقى بەتىنەن-اق ايقايلاپ شىققانىڭىز ەسىمدە. سول سۇقباتتى ايىزىم قانىپ وقىعام. ءقايبىر جىلى جازۋشىلار وداعىنىڭ قۇرىلتايىنان كوردىم. قۇرقىلتايداي شۇپىرلەپ جۇرگەن شالاجازۋشىلاردان ءبولىنىپ، جەكە ءجۇردىڭىز. نەسىپبەك ءداۋتاي اعامەن پىكىرلەس ەدىڭىزدەر. ءتىپتى، سىرتقى كەلبەتتەرىڭىز دە كەلىڭكىرەيدى.
امانشايەۆ استاناعا اۋىسىپ بارعاندا كەڭسەسىنە داۋدىراي كىرىپ: «جولىڭا جاقسى ادامدار جولىقسىن!»، - دەپ ەكى اۋىز ىزگى ءسوزدى ايتقانىڭىز دا ەرۋلىككە پارا-پار. جالپى ءسىز ىزگى جانسىز. قارا بۇتاققا قاسقايىپ بىتكەن مىنەزىڭىز دە بار ەتىن.
«اتىراۋسكيي» مىنەز الىپ ۇردى ءسىزدى...
داۋىسىڭىز قانداي! ديكتورمىن دەيتىندەردى تاسادا قالدىراتىن. فاريزا اپاي قايتقان كۇنى سىزبەن تىلدەستىم. اتىراۋدان ارنايى كەلگەنىڭىزدى ايتتىڭىز. ءبىز سول كۇنى سۇحباتتاسپاق ەك. بولمادى... بارماقتاي قىزعا كىسىلىك تانىتىپ، جاعدايدى ءتۇسىندىردىڭىز. ايپاراداي جازۋشىنىڭ كىسىلىگىنە كوڭىلىم جىلىعان سوندا. مىنەزىڭىزدەگى تۋراشىلدىققا، بىربەتكەيلىككە ءتانتىمىن. جۇرت سەكىلدى باستىقتىڭ الدىنا بارىپ، وتىرىك بۇگىلىپ-يىلمەيتىنىڭىز دە – ورلىك. بەتكە شاۋىپ قالاتىنىڭىز دا – باتىلدىق. «اتىراۋسكيي» قانىڭىز ءجيى شاپشيدى دەپ ەستيتىنبىز. سول قان باسىڭىزعا شاپتى، ءسىرا... امەريكادا قىزا كەلە، دوكەيگە «پوشەل» دەپ جۇرگەنىڭىز سول كىشى جۇزدىگىڭىزدەن عوي.
ماسكەۋگە كەتىپ قالۋىڭىز كەرەك ەدى...
قىزۋقاندىلىققا سالىنىپ، بۇكىل حالىقارالىق تالاپتى بۇزعانىڭىز دا بىزگە اڭىزداي. سىزگە سول جىلى ماسكەۋگە «حۋدوجەستۆەننايا ليتەراتۋرا» باسپاسىنا كەتىپ قالۋىڭىز كەرەك ەدى. باس ديرەكتورى گەورگيي ءپريافيننىڭ ۇسىنىسىن قابىلداۋىڭىز كەرەك ەدى. سوندا قازاقستاندا كىتابىڭىز ورتەلمەيتىن ەدى. ءسىزدى بوس كۇڭكىل قاجىتتى، بىلەم...
ەندى امەريكاعا بارىپ، كىم ءبۇلدىرىپ قايتادى؟! ءسىزدىڭ جۇرەگىڭىزدى كىتاپورتەگىشتەر جىرىم-جىرىم ەتتى. ءسىزدى ەشكىم تۇسىنبەدى. ايتپەسە ءسىز شىندىقتى ايتىپ ەدىڭىز. مەمسىيلىقتىڭ ءلامىن دامەتىپتى دەدى ءسىزدى. انىعىندا، بەكسۇلتان اعانىڭ كوركەمدىگى قاي جاعىنان كەلىسىپ تۇرعانىن ءسىز العاش بولىپ مويىندادىڭىز. مەمسىيلىقتى مۇقاعالي مەن سماعۇل، تىنىمباي الماعاندا مەن نە بەتىممەن الامىن؟» – دەۋىڭىز دە ىرىلىك.
ءسىز باسقاراتىن «اق جايىق» جۋرنالىن ءبىر ءتۇن بويى تۇگەل وقىپ شىقتىم قاي جىلى. ادەبيەتكە جاڭاشا، توسىن نارسەلەردى اكەلگىڭىز كەلەتىن.
ايگۇل احانباي قىزى دەگەن جۋرناليست اپكەم بار. ءسىزدى قاتتى قۇرمەتتەيدى. ەكەۋمىز جولىعا قالساق، اڭگىمەمىز ءسىز جايلى ءوربيدى. ويتكەنى ءسىز ءبىزدىڭ جازۋشىمىزسىز، ءبىزدىڭ زاماننىڭ جازۋشىسىسىز. «بەس قاسقا بەرىشتىڭ حيكاياسى»، «دۇنيە-عايىپ»، «كومىلگەن قازىنا التىنى»، «قاندىوزەك» سەكىلدى شىعارمالاردى ءسىز عانا تۋدىرا الاسىز. ءوزىڭىز ايتپاقشى، قازاقتىڭ دۇنيەتانىمىنان ءسال بولەك جازدىڭىز.
قۇدايعا قارىزىڭىزدى قايتاردىڭىز با؟
«قۇدايعا جان قارىزىم بار. باسقا قارىزىم جوق»، - دەۋشى ەدىڭىز. سول قارىزىڭىزدى بەرىپ قۇتىلعان سياقتىسىز. قازاق ادەبيەتى مەن دراماتۋرگياسىنىڭ ءبىر بۇتاعى مورت سىندى. «كۇندەلىگىمدى ءازىر كىمگە تاستاپ كەتەرىمدى بىلمەيمىن»، - دەپ ەدىڭىز. كىمگە تاستادىڭىز؟ ىشىندە كۇڭكىل كوپ پە، شۋاقتى ساتتەر كوپ پە؟
ءسىزدى كىم (نە) ءولتىردى؟
باقۇل بولىڭىز، «ءىشى ۋىلجىعان قاتتى ادام». «ءبارىنىڭ جابىلىپ ولتىرە الماي جۇرگەنى – ءبىر راقىمجان»، - دەپ كۇلۋشى ەدىڭىز. ءسىزدى كىمنىڭ ءسوزى ءولتىردى؟ كىم (نە) ءولتىردى؟
تەڭىزگە ۇزاق قاراپسىز. كەتەتىنىڭىزدى سەزگەن سياقتىسىز. «شىڭعىسحاننىڭ كوز جاسىنداي» ءبىر كەرمەك تامشى كوزىڭىزدەن ءۇزىلدى مە ەكەن؟ ال مەنىڭ ىشىمدە ءبىر نارسە ءۇزىلىپ ءتۇستى. نە نارسە ەكەنىن ءوزىم دە بىلمەيمىن...
قارلىعا ايسان قىزى، ادەبيەت جانكۇيەرى
