ايدىڭ-كۇننىڭ امانىندا ”قازاقفيلم” مەنەدجمەنتى 5 گەكتار جەرىنەن زاڭدى تۇردە ايرىلىپ قالدى. اگەرەكي، وليگارح-قۇرلىسشىنىڭ كوزى وسى جەرگە تۇسسە، مىنانداي مەنەدجمەنت “كومەگىمەن” “ءقازاقفيلمدى” بانكروت قىلىپ، ورنىن قۇرىلىس الاڭىنا اينالدىرماسىنا كىم كەپىلدىك بەرەدى؟ “نارىق زاڭى سونداي”، دەپ كونەمىز. “قازاقفيلم” قازاقتىڭ رۋحىن جاڭعىرتۋدا دەپ، اۋىز تولتىرىپ تا ايتا المايمىز. راس، پروديۋسەر ازيموۆتىڭ 40 ملن. دوللارعا جاساعان “كوشپەندىلەرى” مەن پروديۋسەر امانشايەۆتىڭ 10 ملن. دوللارعا تۇسىرگەن “جاۋجۇرەك مىڭ بالاسى” ۇلتتىق كينودا ءبىرشاما سەرپىلىستى سەزدىردى. ەلۋ ميلليون دوللارعا دايىندالعان ەكى فيلم، پروديۋسەر عابيت مۇسرەپوۆتىڭ ءبىر ميلليون دوللارعا جەتپەيتىن “قىز جىبەك” ەكى سەريالى كينوسىنىڭ شاڭىنا ىلەسە المايدى. سول “قىز جىبەك” رۋحى ءقازىر دە ”ءقازاقفيلمدى” قورعاپ-قولپاشتاۋدا. ستۋديا باسىنا كۇن تۋسا عابەڭ جاساعان كينونىڭ اكتەرلەردىڭ ارۋاعىن ايتۋ، تىرىلەرىن العا شىعارۋ ۇيرەنشىكتى ادەتكە اينالدى. مۇنداي ستاندارتپەن عالامدىق كينو ەشقاشان جاسالمايدى. سوندىقتان دا، ەرتەرەك قامدانىپ، “ءقازاقفيلمدى” الاشتىڭ رۋحاني استاناسى بولعان سەمەيگە كوشىرگەن ءجون. ورنىنا الەمدىك دەڭگەيدەگى ديسنەيلەند سالىنسا، وسكەلەڭ ۇرپاققا جاساعان وركەنيەتتىلىك پارىزىمىز ورىندالار ەدى. بالكىم سوندا، ميلليونعا جەتپەيتىن الماتىداعى تۋريستەر سانى ون ميلليوننان اسار ما ەدى؟ الماتى ديسنەيلەندىنىڭ اقش، پاريج، توكيو، گونكونگ ديسنەيلەندتەرىنەن ارتىقشىلىعى قاراعايلى تاۋ بوكتەرىندە ورنالاسۋى. باستىسى ودان تۇسەتىن پايدانىڭ جارتىسىنا “قازاقفيلمگە” بالالار كينوسىن تۇسىرۋگە تاپسىرىس بەرىلۋىنە شارت جاسالۋى مىندەت. نەگە سەمەي دەگەن ساۋالعا جاۋاپ بەرەيىن.
ول كينو ءتۇسىرۋ ءۇشىن الەمدىك ستاندارت العىشارتتارى بار قالا.
سەمەيلىكتەر ءبىر كاسىپتى مەڭگەرگەن پروفەسسيونالدار. باسەكەلەستىك ەرەكشە، بيۋدجەتتىك ءبىر جالاقىعا بىرنەشە ادام كەزەكتە تۇرادى. سوندىقتان دا ماماندىقتىڭ مايتالمانى بولۋ مىندەت. باعا مەن جالاقى، تۇرعىن ءۇي استانا مەن الماتىدان 2-3 ەسەگە تومەن. سەمەيدەگى جوو بارلىق وبلىستاردان، شەتەلدەردەن ستۋدەنتتەر وقيدى.
اقش-تا ءقازىر بۇل ترەندتە. ەندەشە امەريكاندىقتار 100 جىل بۇرىن وتكەن رۋحاني جاڭعىرۋىن ايتايىن. ول كەزدە ەۆروپاعا تاۋەلدى اقش كونگرەسى رۋحاني مىقتى، مادەنيەتى وزگەلەرگە ونەگەلى ەل بولۋدى جوسپارلايدى. الدىمەن، نيۋ-يوركتەگى بارلىق كينووندىرىستى لوس-انجەلستەگى Hollywood-قا كوشىرەدى. سەبەپ، كينو ماماندارى ۇلكەن قالادا باسقا دا كاسىپپەن اينالىسىپ، ونەرگە “حالتۋرا” ءقوزقاراسىندا جۇرگەن. كاليفورنيا شتاتىنداعى شاعىن قالاشىقتا ولار ەرىكسىز كينومەن عانا اينالاسۋعا ءماجبۇر بولعان. نيۋ-يوركتاعىداي سان-سالا بيزنەس جوق. تەك تەكتى ونەر. سودان بەرى ءجۇز جىل ءوتتى، گولليۆۋدتا 200 مىڭداي عانا تۇرعىن بار. حوش، سونىمەن 20 جىلدا گولليۆۋد ونەرى ەۆروپانى بيلەدى. امەريكاندار رۋحى جاڭعىرىپ، سپورتشىلارى وليمپيادا دا ءبىرىنشى ورىنعا شىقتى.
وسى ناتيجەگە جەتكەندە ايگىلى پرەزيدەنت ت.رۋزۆەلت مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىكتەرىن تاراتىپ جىبەرەدى. امەريكاندىقتار رۋحىن كوتەرگەن تۇلعالاردى ەشكىم بيلەۋگە قۇقىسى جوق. اقشانى فينانس مينيسترلىگى بولەدى. ادام جان-دۇنيەسى “بيۋروكرات مينيسترگە” تاۋەلدى بولسا، عاجاپ ونەر تۋمايدى دەيدى. سودان بەرى الەمنىڭ 90 % شيكىزاتى، جەر بەتىندەگى بارلىق مەملەكەتتەر اقش دوللارىنا قىزمەت جاساۋدا…
سونى قايتالاپ، قاراپايىم قالاعا اينالعان سەمەيگە “ءقازاقفيلمدى” كوشىرسەك، رۋحاني جاڭعىرارمىز. سەمەيدە استانا مەن الماتىداعىداي توپان اقشا جوق. 2-3 جۇمىس جاساپ جالاقى تابىتىن تاعى ەشكىم جوق. جۇمىس ورنى تاپشى. مۇندا امالسىزدىقتان، وزىق ەلدەردەي “ءبىر ادام- ءبىر كاسىپ-بىر ماماندىق” ءپرينسيپى. كوز كورىپ جۇرگەن كينوتەلە نەگە وسپەيدى؟ تالانتتار بار. سول تالانتتار، قازىنا قارجىسىنا جاقىندار: پروديۋسەر، ديكتور، رەجيسسەر، اكتەر، سەناريست. وعان قوسا: رەستوران، قوناق ءۇي، ءسان سالونى، فيتنەس قوجايىندارى. تالانت قانشا جەردەن عۇلاما بولسا دا، ءبىر ادام مۇنىڭ ءبارىن جاساي الماسى انىق. ناتيجەسى “شولاق، شالا جانسار” ونەر. ال ولار سەمەيگە بارسا ءبىر ماماندىقپەن عانا شۇعىلدانادى. باسقا امالدارى بولمايدى. ول وركەنيەتى ورەلى، ونەگەلى ەلدەر قاعيداسى. “ءبىر ادام ءبىر كاسىپپەن اينالىسسىن.” مىنە، بارىمىزگە ۇلگىلى امەريكاندىقتار ءجۇز جىل بۇرىن وتكەن رۋحاني جاڭعىرۋ ەرەجەسى وسى. سەمەيۆۋد سوعان ساي، ءبىزدىڭ گولليۆۋد. تريللەر تۇسىرسەن پوليگون جانىندا. ءوندىرىس دەسەڭىز پاۆلودار مەن وسكەمەن ءتيىپ تۇر. تاۋلار مەن دالا جەتەدى. تۇرعىن ءۇي ارزان. ەلىمىزدىڭ تۇپكىر-تۇپكىرىندە جۇرگەن جۇزدەگەن تالانتتى قىز-جىگىتتەردىڭ باسىن سەمەيدە بىرىكتىرىپ باعىڭ اشار ەدىك. ويتكەنى ولار جالاقىسىنىڭ 70 پايىزى جالدايتىن پاتەرىنە كەتەتىن الماتى مەن استاناعا بارا المايدى.
تاۋەلسىزدىكتەن كەيىن تۋعان ۇرپاقتىڭ الەۋمەتتىك جاعدايىن ەسكەرە وتىرىپ، بارلىعىنىڭ تالانتتارىن كورسەتۋىنە وسىلايشا ءبىر مۇمكىندىك جاساۋ قاجەت.