جاپوننىڭ «Mitsubishi Havy Industries» كومپانياسى ءتورت تىلدە (جاپون، جۇڭگو، كارىس، اعىلشىن) ەركىن سويلەيتىن ۆاكامارۋ ەسىمدى روبوت جاساپ شىعاردى. روبوت قوعامدىق شارالاردا گيد قىزمەتىن اتقارادى، سونداي-اق ەرەسەكتەر جۇمىسقا كەتكەندە ۇيدە قالعان جاس ءسابيدى «باعۋ» قابىلەتىنە يە. ەسىمى ۋشيۆاكامارۋ دەگەن كونە اڭىز كەيىپكەرىنەن الىنعان بۇل روبوت ادامعا ينتەرنەتتەن قاجەتتى اقپاراتتى تاۋىپ بەرە الادى، يەسى بولماعان كەزدە ءۇيدى كۇزەتەدى. ۆاكامارۋ ادام شاقىرعاندا بەتىن بەرى بۇرىپ، سۇراق قويعاندا جاۋاپ قايتارادى. EXPO-2005 كەزىندە گۋمانويد روبوت كەلۋشىلەردى قارسى الىپ، پاۆيلونداعى زاتتارمەن تانىستىرۋمەن اينالىستى.
جاپونيادا روبوتتىڭ اتاسى «كاراكۋري» دەپ اتالاتىن قۋىرشاق. 1300 جىل بۇرىن شيوگۋندار (قولباسشى) مەن سامۋرايلار كاراكۋريگە شاي دايىنداتىپ، ۇساق-تۇيەك زاتتاردى تاسىتقانى تۋرالى تاريحي دەرەكتەردەن بىلەمىز. سول كاراكۋريدىڭ جۇمىسىن جاپون ينجەنەرلەرى جەتىلدىرىپ، ينتەللەكتۋالدى گۋمانويد روبوت دارەجەسىنە جەتكىزىپ وتىر. كابۋكي ۇلتتىق تەاترىندا پايدالانىلعان كاراكۋريدى قازىرگى جاپوندار لاقتىرىپ تاستاماپتى. EXPO-2005 كورمەسىنە جاپوندار 18 مەترلىك ءۇش باعاندى مۇنارا سالعان. مۇنارانىڭ شامدارى تەربەلىپ تۇرادى دا، ادام جاقىنداعاندا كاراكۋري روبوت قوشەمەتپەن قارسى الادى ەكەن.
سايا ەسىمدى روبوت جاپون كومپانياسىندا حاتشىلىق قىزمەت «اتقارادى». جۇرگىزۋشى، حيرۋرگ، كۇزەتشى، ءورت ءسوندىرۋشى، قۇرىلىسشى، ت.ب. فۋنكسيالاردى اتقاراتىن روبوتتاردى قۇراستىرعان جاپوندار بويى 120 سم، سالماعى 35 كگ بولاتىن مۋزىكانت روبوتتى دا ساحناعا شىعاردى. الەمدە العاش رەت 2013 جىلدىڭ جازىندا كىلەڭ روبوتتان قۇرالعان روك توپ جاپونيادا كونسەرت بەردى. روبوت مۋزىكانتتار بولاشاقتا دۇنيەجۇزىن گاسترولدىك ساپارمەن ارالاماق. تويوتا كومپانياسى EXPO-2005 كورمەسىنە بويى 100 جانە 120 سم بولاتىن ەكى مۋزىكانت روبوتتى اكەلدى. ءتۇرلى اسپاپتاردا وينايتىن روبوتتار سەكىرۋ، جۇگىرۋ «قابىلەتىنە» يە.
جاپونيادا گۋمانويد روبوتتار قوعامدىق ورىنداردا عانا ەمەس، ۇيدە قاريالاردىڭ شارۋاسىنا كومەكتەسەدى، اۋىرعان ادامدى جەدەل جاردەم كولىگىنە كوتەرىپ اپارىپ جاتقىزادى، اۋىر زاتتاردى تاسيدى. SONY كومپانياسىنىڭ ينجەنەرلەرى تاڭ الاكەۋىمنەن ءتۇن ورتاسىنا دەيىن تىنىمسىز ەڭبەكتەنۋ ناتيجەسىندە يت سەنسورلى روبوتتى جاسادى. روبوت جاساۋشى ينجەنەرلەردىڭ جۇمىسىن جانكەشتىلىككە بالاۋعا بولادى. يت روبوتتى قۇراستىرۋ كەزىندە مامانداردىڭ دەمالۋعا دا ۋاقىتى بولماعان، ولار ءتىپتى زاۋىتتىڭ دالىزىنە جاتىپ، تاۋلىگىنە ءۇش-تورت ساعات قانا ۇيىقتاعان. بۇل روبوتتىڭ ءتىرى ماقۇلىقتان ەش ايىرماسى جوق، ءيتتىڭ ارەكەتىن تۇگەل ىستەيدى، زاتى تەمىر بولماسا. سول سياقتى گۋمانويد روبوتتار EXPO-2005 كەزىندە تويوتانىڭ پاۆيلونىندا كەلگەن ەلدى تاڭداي قاقتىردى. سول روبوتتاردى كەيىن حاكاتاداعى روبوت ورتالىعىنان دا كوردىك. ينجەنەرلەر بەس جاسار بالانىڭ قابىلەت قارىمىن روبوتقا اينىتپاي كوشىرىپ، سالماعى 10 كگ، تۇرقى 45 سانتيمەترىك تيتتەي روبوتقا ءان ايتقىزىپ، بي بيلەتتى.
جاپونيادا بالالاردى عىلىمي مۇراجايلارعا، روبوت ورتالىقتارىنا اتا-انالار ءجيى اپارادى. حاكاتاداعى روبوت ورتالىعىندا بالالار روبوتپەن اڭگىمەلەسىپ، ويناپ وتىرعانىن كوردىك. Ifbot دەپ اتالاتىن روبوت قىزىقتى اڭگىمەلەر ايتىپ، كىسىنىڭ كوڭىلىن اۋلايدى. بۇل روبوت بەت الپەتى ارقىلى 40 ءتۇرلى ەموسيا بىلدىرەدى.
جاپونيادا وتكەن 2005 جىلعى كورمەگە Ifbot روبوتى بالالاردى ويناتۋ ءۇشىن پاۆيلونعا ارنايى قويىلعان. ءبىر ەرەكشەلىگى گيد روبوتتان باسقا گۋمانويد روبوتتاردىڭ بارلىعى تەك جاپون تىلىندە سويلەيدى جانە بۇل ونىمدەر شەت ەلگە ساتىلمايدى. جالپى جاپونيادا تەحنولوگيالىق جەتىستىكتەردى باسقا ەلگە ساتۋعا رۇقسات بەرىلمەيدى. ءتىپتى ەلەكترونيكا دۇكەندەرىنەن شەت ەلدىكتەر ۇيالى تەلەفوندى دا ساتىپ الا المايدى. EXPO-2005 كەزىندە كورمەنىڭ تاقىرىبىنا سايكەس پاۆيلون ساحنالارىنداعى روبوتتار كوسموس پەن ادامزات تۋرالى، قورشاعان ورتا جايلى تانىمدىق اڭگىمەلەردى ايتىپ، كورەرمەندەردىڭ كوڭىلىن اۋلادى. بۇل روبوتتاردى قالاي جاسايتىنى تۋرالى سۇراپ بىلگىسى كەلەتىندەرگە كومپانيا ماماندارى كوممەرسيالىق قۇپيا ەكەنىن ايتىپ، جاۋاپ بەرۋدەن باس تارتقان.
كورمەگە جاپوندار تەحنيكالىق جەتىستىگىنىڭ ۇلگىسى، جاڭا ءداۋىردىڭ كولىگى i-Unit دەپ اتالاتىن كرەسلو ءپىشىندى ماشينانى دە تانىستىردى. كەمپىرقوساق سياقتى شۇعىلا شاشقان «كرەسلوعا» ءبىر ادام عانا وتىرادى، كولىك تاۋىقتىڭ سيراعى سياقتى اياقپەن جۇرەدى. جاپونيادا ادىمى ەڭ ۇلكەن روبوتتىڭ ەسىمى i-Foot. «تويوتا» قۇراستىرعان كرەسلو-كولىك كوشەدە ادامدى الىپ جۇرۋمەن قاتار باسپالداقتارمەن دە كوتەرىلەدى.
شارافات جىلقىبايەۆا
