يۋنەسكو  وسى عاسىردىڭ اياعىنا دەيىن جەر بەتىندەگى تىلدەرىنىڭ جارتىسىنا جۋىعى جويىلىپ كەتەدى دەپ بولجاپ وتىر. ولاردىڭ ءبىرتالايى بۇرىنعى كسرو-عا كىرگەن ەلدەردىڭ ايماعىندا جوعالادى دەپ كۇتىلۋدە. البەتتە ءتىل وزدىگىنەن جوعالىپ كەتپەيدى. وعان ساياسي جۇيەنىڭ ىقپالى بار. دەگەنمەن، ءتىل مۇلدەم سويلەۋشىسى قالماعان كەزدە جويىلدى دەپ ەسەپتەلەدى.

2010 جىلى يۋنەسكو «جوعالىپ جاتقان الەم تىلدەرىنىڭ اتلاسىن» جاريا ەتكەن بولاتىن. اتلاسقا 2500 ءتىل مەن ديالەكت ەنگەن. ءبىر عانا ەۋروپادا جويىلۋ قاۋپىندە تۇرعان 212 ءتىل بار ەكەن. تاعى 13ء-ى تاياۋ ارادا مۇلدەم جوق بولادى دەپ كۇتىلۋدە. بۇگىنگى مەرەكەدە انا تىلىڭىزگە قۇرمەت رەتىندە ونى شۇبارلاماي، تازا سويلەۋگە تىرىسىپ كورىڭىز. انىعىندا، انالار كۇنىندە دە ءبىزدى ومىرگە الىپ كەلگەن سول ءبىر جانعا اسقان ءىلتيپات كورسەتۋگە تىرىسىپ باعامىز عوي. ال، تۋعان ءتىلىمىز دە ەرەكشە ىقىلاس بولۋگە لايىق. ءسىزدىڭ مادەنيەتىڭىز بەن رۋحىڭىزدىڭ دەڭگەيىن انا تىلىڭىزگە دەگەن قۇرمەتتەن-اق پارىقتاپ الۋعا بولادى.