سيرياداعى سوعىستىڭ پوستكەڭەستىك ەلدەرگە اسەرى قانداي؟

/uploads/thumbnail/20170708200657474_small.jpg

سيرياداعى سوعىسقا رەسەيدىڭ ىقپالى تۋرالى ساياساتتانۋشىلار ءتۇرلى پىكىردە. ءتىپتى باتىستىق باسىلىمدار كرەمل اق ءۇيدىڭ الدىن الا بولجاپ قويعان سنەرارييى بويىنشا قادام جاساپ وتىر دەسە، تاياۋ شىعىستاعى ساياسي پىكىر يەلەرى انىعىندا اقش پەن رەسەي اۋىز جالاسىپ العان. ولار الەمگە بىر-بىرىمەن الىسقان، قىرعي قاباق ەل سەكىلدى كونىنگىسى كەلەدى، انىعىندا ولاي ەمەس دەگەن سىڭايداعى كوزقاراستى ۇستانادى. قالاي بولعاندا دا ءبىر ەلدىڭ ىشىنەن شىققان بۇلىك  الپاۋىت ەلدەر ءۇشىن وتە ءتيىمدى. سوندىقتان، سوعىس شەشۋشى عانا ءسات بولعانىمەن، ساياساتتا بۇلىك شىعارۋعا وتە كوپ ۋاقىت جۇمسالادى. سيرياعا قاتىستى ساياسي سالقىندىقتىڭ ءبىزدىڭ ەلگە اسەرى جوق ەمەس. ول ءتىپتى تمد ەلدەرىنىڭ بارلىعىنا قاتىستى. سوندىقتان، اقمولا وبلىسىنا قاراستى بۋراباي كەنتىندە جوعارى ەۋرازيالىق ەكونوميكالىق كەڭەس  وتىرىسى ءوتتى. رەسمي كەزدەسۋدى رەسميلەندىرىپ، كوشباسشىلار «دامۋدىڭ جاڭا پەرسپەكتيۆالارىن بەلگىلەدى»، « وداقتىڭ ءۇشىنشى ەلدەرمەن جانە حالىقارالىق ۇيىمدارمەن ءوزارا ءىس-قيمىل ءتارتىبىن تالقىلادى»، «ەكونوميكالىق دامۋدىڭ العى شارتتارىن قاراستىردى» دەگەن ءتۇرلى سوزدەرمەن كومكەرىپ وتىرستىڭ نەگىزگى ءمانى مەن ءماتىنىن اقپاراتتاردىڭ استىنا كومىپ تاستاۋعا بولادى. الايدا، مەملەكەت ەكونوميكادان عانا تۇرمايدى. ءبىراق حالىققا كەزدەسۋلەردىڭ ساياسي استارىنا قاراعاندا ەكونوميكالىق ماڭىزدىلىعى تۋرالى اقپار تاراتۋعا ب ا ق ابدەن ماشىقتانىپ العان.

بۇل كەزدەسۋدە پۋتين باسقا ەسىكتەن كىردى. نەگە؟ ءپۋتيننىڭ باسقا ەسىكتەن ەنۋىنە بۇقارا ونشا نازار اۋدارا قويمادى، بارلىق نازار سەلفي جاساي الماي قالعان باۋىرجان وتەمۇراتوۆقا اۋىپ كەتتى. شاماسى پۋتين الەمدەگى ورىن الىپ وتىرعان جاعدايعا  بايلانىستى تمد ەلدەرىنىڭ كوشباسشىلارىمەن جۇزبە-جۇز كەزىككەندى قۇپ كورسە كەرەك. باتىس تا رەسەيدىڭ جالعىز ەمەس ەكەنىن، شىنداپ كىرىسسە تاراپ كەتكەن كەڭەستىڭ قۇرامىنداعى ەلدەر جينالا قالىپ جۇدىرىق بولا الاتىنىن بايقاعان شىعار. بالكىم رەسەي وسىنى بايقاتقىسى كەلگەن دە بولار. الداعى اپتادا «قامشى» پورتالى بۇل كەزدەسۋگە قاتىستى باتىس باسىلىمدارىنىڭ ساياسي ساراپتاماسىن نازارلارىىڭىزعا ۇسىناتىن بولادى. سونىمەن قاتار، پرەزيدەنتتەر قۇرعان ماجىلىستە بەلورۋسسيانىڭ سۋ جاڭا ءھام ەسكى پرەزيدەنتى  ا.لۋكاشەنكونىڭ قىرعىزستانعا قاتىستى ايتقان پىكىرى دە نازار اۋدارتارلىق ەكەن. ول: «قىرعىزستان پرەزيدەنتىن ەشكىم دە سىناماسىن، ول ىڭعايلى ۇستانىمدى يەلىك ەتتى. بۇل رەتتە قىرعىز رەسپۋبليكاسى ءۇشىن ىلگەرىلەۋشىلىك ايقىن بولادى. ولار ءوز ەلدەرىندە بار ەت ونىمدەرىن جانە باسقا دا تاۋارلارىن ءبىزدىڭ ورتاق نارىعىمىزعا جەتكىزە الادى. جاڭا جىلعا دەيىن بۇل ماسەلەلەر ىلگەرىلەتىلەتىندىگىنە سەنىم ارتامىن. قىرعىزستان ەاەو-عا قوسىلعانىنا وكىنبەيتىن بولادى»، - دەپتى سايلاۋدان كەيىنگى ساپارىندا  ا.لۋكاشەنكو. بۇل نەنى بىلدىرىەدى؟ ساياسي بۇلىكتىڭ شىرپىسىن تاستاي سالساڭ، تەز-اق  تۇتانا كەتەتىن قىرعىزستاننىڭ  قازرىگى كەزدە تمد ءۇشىن تىنىشتىعى كەرەك. ايتپەگەندە سيريا جانە رەسەي ءھام قىرعىزستان دەگەن جاڭا ويىن پايدا بولۋى مۇمكىن. ال، پوست كەڭەستىك ەلدەر بۇل ويىنعا دايىن ەمەس. قالاي بولعاندا دا رەسەي داعدارىس كەزەڭىندەگى  اۋىرتپالىقتان ارىلسا عانا ءماجىلىس قۇرىپ وتىرعان كوسباششىلاردىڭ بايتاعىنداعى  مەكەنگە كۇن كۇلىمدەيتىنى وسى وتىرستا ءمالىم بولىپ قالدى.وتىرىس الدىمەن  ەاەو اياسىندا ءوتتى دە، كەيىن اقپارات تاراتۋدا تمد مەملەكەتتەرىنىڭ كوشباسشىلارىنىڭ كەزدەسۋى دەگەن سيپاتقا قاراي وزگەرىپ بارا جاتتى. دەمەك، تمد-نىڭ  الداعى ۋاقىتتاعى  اتاۋى دا جاڭا سيپاتقا يە بولاتىنىنا الەۋمەت دايىندالا بەرسە بولاتىن سەكىلدى.

اينۇر تولەۋ

قاتىستى ماقالالار