شال تۋرالى جازۋىما سەبەپ، قازىرگى جاستار بۇل سوزدەردىڭ تۇپكى ماعاناسىن تولىق بىلمەگەسىن، ۇلكەندەر «ۇيات بولادى قويىڭدار» دەمەگەسىن ءبىر-بىرىن «كەمپىر»، «شال» دەپ ايتىپ ءجۇر. جاستار تۇگەلى ۇلكەن استاردا «اتا ۇلدارىنا» شاپان تاراتقاندا، كوپ جەرلەردە «انا رۋدىڭ شالىنان كىم بار»، «مىنا رۋدىڭ شالدارىنان كىم بار؟!» دەپ ايقايلاپ جاتادى. «اقساقال» دەگەن قاستەرلى ءسوز ۇمىتىپ، «شال» ءسوزى باسىپ بارادى. ءقازىر بالالارىمىز، «اكە- شەشەم» دەگەن ارداقتى ءسوزدىڭ ورنىنا ءبىزدىڭ ءۇيدىڭ «كەمپىرى»، «شالى» دەيتىن بولدى. ءبىر، بىرىنە «شال قايدا؟»، دەسە «شال اۋىلدا جوق» دەپ جاتادى. بۇل سوزدەرگە قۇلاعىمىز ۇيرەنىپ بارادى.

وسىدان 25 جىلداي بۇرىن وندى اۋىلىندا ۇلكەن توي بولدى. اعاش ءۇيدىڭ ءىشى تولعان اقساقالدار، قاق توردە ىبىراي ناعاشىم وتىر. ىبەكەڭ وتە اڭگىمەشىل، شەجىرەشى كىسى. ءبىر كەزدە قولعا سۋ قۇياتىن بالا كەلدى. اسابا جىگىت «ءبىرىنشى سۋدى شالداردان باستاپ قۇي» دەپ بالاعا بۇيرىق بەرىپ جاتىر. ىبەكەڭنىڭ تومەنگى جاعىندا وتىرعان ۇلكەن كىسىلەر «شال» دەگەن سوزگە شامدانىپ قالدى. اسابا جىگىت «نە سەندەر شال بولماعاندا كىمسىڭدەر؟» دەدى. توردە وتىرعان ىبىراي ناعاشىم، «ءاي بالا، ءسوزدىڭ ماعاناسىن بىلمەسەڭ ايتپا، مەنىڭ جاسىم 85-تە ءبىراق 80 كەلگەنشە شال بولعانىم جوق، قالاي تۇسىنسەڭ سولاي ءتۇسىن» دەدى. اسابا جىگىت ۇيالىپ قالدى، ۇلكەندەر كۇلىپ جاتىر.

جاقىندا شەتپەدەگى ءوزىم قاتتى قۇرمەتتەيتىن، سالت–ءداستۇردى جاقسى بىلەتىن ناعاشى اعامنان «شال» ءسوزىنىڭ انىقتاماسىن سۇرادىم. سوندا ماعان ايتقانى «شال كۇندىز ماقتانشاق، كەشكە جاسقانشاق، تۇندە قىزعانشاق بولادى» دەدى. كەيدە ۇلكەندەر جاعى «ەي، مىناۋ جاسىنا جەتپەي شال بولىپتى عوي» دەپ جاتسا، ەندى بىردە، «ءاي، ونى شال دەمە، جاقىندا بالالى بولدى عوي» دەپ تە جاتادى. كەيدە ايەلى قايتىس بولعان جاسى ۇلكەن ادامدارعا دا، «ول ءالى شال ەمەس شىعار، بىردەڭە الۋ كەرەك قوي» دەپ جاتادى. كوبىنە ۇلكەن كىسىلەر شال دەگەنگە شامدانىپ جاتسا، ال قازىرگى جاس جىگىتتەر «شال» دەگەن سوزگە ماقتانادى. شال ءسوزىنىڭ تۇپكى ماعاناسى «تۇنگى توسەككە جاراماي قالعان ەر ادام» دەگەن ءسوز. ءقادىرلى ىنى-كەلىندەرىم، سىزدەر انالارىڭدى، سۇيگەن جارلارىڭدى كەمپىرگە تەڭەمەي-اق، اناشىم، شەشەم، جارىم، جۇبايىم، كەلىنشەگىم، زايىبىم دەسەڭدەر بولادى. ال، كەلىندەر، كۇيەۋلەرىڭدى «شالىم»، «ءبىزدىڭ شال»، «ءبىزدىڭ ءۇيدىڭ شالى» دەگەنشە كۇيەۋىم، وتاعاسىم، جارىم، بالالارىمنى اكەسى دەسە بولادى عوي. ارينە، مەن ءتىل مامانى ەمەسپىن ءبىراق، اقساقالداردان ەستىپ،سۇراپ جاساعان تۇجىرىمىم. قاتە بولسا تاعى كەشىرىم سۇرايمىن. ءبىراق، ءبىز بىلگەنىمىزدى جاستارعا ايتىپ، جازىپ وتىرۋىمىز قاجەت.

جانىبەك قوجىقتىڭ فەيسبۋك پاراقشاسىنان