جول قۇرىلىسى سالاسى جۇمىستارىنىڭ بويىنا قان جۇگىردى

/uploads/thumbnail/20170708201655511_small.jpg

ەلىمىزدە ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋعا، اسىرەسە، جول قۇرىلىسى سالاسىنا ماڭىز بەرىلىپ وتىر.
بيىل قۇرىلىس جۇمىستارى اياق­تالۋعا ءتيىس بەس وبلىستى قاتار باسىپ وتەتىن باتىس ەۋروپا – باتىس جۇڭگو حا­لىقارالىق كولىك ءدالىزىن ايتپاعاندا، وب-لىس پەن وبلىس، اۋدان مەن اۋدان، ءتىپتى اۋىل ارالارىندا جول سالۋ، ونى كۇردەلى جانە اعىمداعى جوندەۋ جۇمىستارىنان وتكىزۋ جۇمىستارى قالىپتى جۇرگىزىلىپ كە­لەدى. ەلباسىنىڭ جىل سايىنعى قازاقستان حالقىنا ارنالعان جولداۋلارىندا دا ين­فراقۇرىلىم، جول، تەمىر جول، جالپى، قا­تى­ناس ماسەلەسىنە ۇلكەن ماڭىز بەرىلەدى. وسىن­داي تۇراقتى قاداعالاۋ مەن ناقتى تاپ­سىرمالار جول قۇرىلىسى سالاسى جۇمىس­تا­رى­نىڭ بويىنا قان جۇگىرتىپ وتىرعانى دا راس. «قازاقاۆتوجول» رەسپۋبليكالىق مەملە­كەتتىك كاسىپورنى وڭتۇستىك قازاقستان وب­لىس­تىق فيليالى دا ەل اۋماعىندا اتقا­رى­لىپ جاتقان اۋقىمدى ىستەن شەت قالىپ جات­قان جوق. قايتا بارىنشا ۇلەس قوسۋعا تىرىسىپ جاتقان جايى بار. 
– «قازاقاۆتوجول» وقو فيليالى – «قا­زاقاۆتوجول» رمك-نىڭ شارۋاشىلىق جۇمىستارىن جۇرگىزەتىن قۇرىلىمدىق ءبو­لىمشەسى. فيليال رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار اۆتوكولىك جولدارى 636 شاقىرىم جول­دىڭ كۇتىمىن ءۇزىلىسسىز قوزعالىسپەن قام­تاما­سىز ەتۋ ماقساتىندا جۇمىس جاساپ جا­تىر. ۇجىمدا 152 ادام ەڭبەك ەتەدى، – دەيدى ءبۇ­گىنگى تاڭدا «قازاقاۆتوجول» رمك وقو في­ليال ديرەكتورىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى نۇرلان قاسىمبايەۆ. – مەكەمەدە 3 جول پاي­دالانۋ تەلىمى، 7 جول پايدالانۋ ءبولىمى بار. شۇڭقىرلاردى جوندەۋ جۇمىستارى بويىن­شا – 14000 م2، ياعني 100 پايىز ورىندادىق.اۆتوموبيل جولدارىن پايدالانۋ ماق­سا­تىن­دا 2015 جىلعى قىسقى مەزگىلگە –5807م3 قۇم، 335 تن تۇز دايىندالىپ، كوكتايعاققا قارسى 59 دانا ارنايى تەحنيكالار جوندەلىپ، قويماعا 209 تن كومىر دايىندالدى.
«قازاقاۆتوجول» رمك وقو فيليالى وبلىستىق ماڭىزى بار اۆتوجولدىڭ ءجۇرىس بولىگىن بەلگىلەۋ، تاڭبالاۋ جۇمىستارى بويىنشا كەلىسىمشارت جاساستى. 
اتقارىلعان جۇمىستار ۋاقىتىندا، جۇ­مىس كەستەسىنە سايكەس ورىندالدى.
«قازاقاۆتوجول» رمك اتقارىلعان جۇ­مىستارعا دەر كەزىندە اۆانس رەتىندە جانە تو­لىق قارجىمەن قامتاماسىز ەتىپ وتىردى.جالاقى جانە سالىق تولەمدەرى ۋاقتىلى تولىق تولەندى.
– ­مەملەكەت باسشىسى نۇرسۇلتان نا­زار­بايەۆتىڭ «نۇرلى جول» – بولاشاققا باستار جول» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋى قوعام اراسىندا ۇلكەن قولداۋ تاپتى. ەلباسى اتالمىش ستراتەگيانى جۇزەگە اسىرۋدىڭ ناقتى جولدارىن ايقىنداي وتىرىپ، ءتا­ۋ­ەلسىز قازاقستانىمىزدى دامىتۋدىڭ، ءاربىر قازاقستاندىق، ءاربىر وتباسىنىڭ، جاستار­دىڭ جانە كەلەشەك ۇرپاعىمىزدىڭ مۇددە­ء-سىن قورعاۋدىڭ ناقتى جولدارىن ۇسىندى. ەلباسىمىز ساننان ساپاعا كوشۋ ماسەلەسىن ەرەكشە اتاپ ءوتتى. وزىق نانوتەحنولوگيالار مەن يننوۆاسيانى، عىلىمي جەتىستىكتەردى با­رىنشا كەڭىنەن پايدالانىپ، بارلىق سا­لاعا ەنگىزۋ، ەكونوميكانىڭ تيىمدىلىگىن ارت­تىرۋ ماسەلەسىنە باسىمدىق بەرىلدى. «كولىك ينفراقۇرىلىمى – يندۋستريالىق دامۋدىڭ تامىرىنا قان جۇگىرتەتىن جۇيە. ساپالى زا­ماناۋي ماگيسترالدارسىز دامىعان ەل بول­مايدى» دەدى ەلباسى نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى. بۇعان قوسا، قازاقستاننىڭ قاتىناس جول­دارى ونىڭ ەۋروپا مەن ازيا، سولتۇستىك پەن وڭتۇستىك اراسىندا ورنالاسۋى تۇرعىسىنان ماڭىزدى مانگە يە. پرەزيدەنت «قازاقستان جولى – 2050: ءبىر ماقسات، ءبىر مۇددە، ءبىر بو­لاشاق» اتتى قازاقستان حالقىنا جول­داۋىمەن تەك زاڭ شىعارۋ جانە اتقارۋشى بيلىككە عانا ەمەس، بۇكىل حالىققا ۇندەۋىن جا­ريا ەتتى. ەلباسى ستراتەگيالىق ماقسات­-تىڭ بارلىق مىندەتتەرى ءاربىر قازاقستان­دىققا جەتۋ كەرەكتىگىن اتاپ ءوتتى. «ىرىس – ىنتىماققا جولىعادى، داۋلەت – بىرلىكپەن تولىعادى». الدىمىزدا اتقارىلار قى­رۋار ىستەر بار. بۇل جولدا ەڭ باستى قۇن­دى­لىعىمىز – بەرەكەلى بىرلىگىمىز. حالقىمىز­-دا «ب ا ق بەرەردە ەلگە ىرىس قونادى، ۇستاعان جولى دۇرىس بولادى» دەگەن دانالىق ءسوز بار. ءبىز بۇگىنگى جولداۋ ارقىلى مەرەيلى بەلەستەگى اتقارعان ىستەرىمىزدى قورى­تىن­دىلاپ، بولاشاققا باعدار جاسادىق. مەنىڭ پىكىرىم – جول قوزعالىسىن قامتاماسىز ەتىپ، جول كولىك وقيعالارىن بولدىرماۋ ءىس-شارا­لارىن جۇزەگە اسىرۋ.
ۇجىمداعى قىزمەتكەرلەر مەن مامان­دار­دىڭ ايتۋىنا قاراعاندا، مەكەمە باس­شى­سى نۇرلان اسان ۇلى – ءوز ىسىنە ۇلكەن جاۋاپ­كەر­شىلىكپەن قارايتىن، بىلىكتى، ىسكەر باس­شى. بۇگىنگى تاڭدا ەل ەكونوميكاسى ءۇشىن سترا­تەگيالىق ماڭىزى بار اۆتوجولدار­دىڭ ساپالى بولۋى، جول كۇتىلىمىنىڭ دەر كە­زىندە قارالۋى وسىنداعى جۇمىسشىلارعا بايلانىستى. ءاربىر ەڭبەك ادامىمەن ورتاق ءتىل تابىسا بىلەتىن جانە ولاردان ءوز ىستەرىنە دەگەن جاۋاپكەرشىلىكتى تالاپ ەتە بىلەتىن جاس باسشىعا ەڭبەك ادامدارىنىڭ قۇرمەتى ەرەك­شە. جول سالاسىندا 15 جىلدان ارتىق ەڭبەك ەتىپ، قاراپايىم شەبەر ماماندىعىنان باس­شىلىققا دەيىن كوتەرىلگەن. سوناۋ نارىق زامانىنىڭ قيىن كەزەڭدەرىنىڭ وزىندە نۇر­لان اسان ۇلى ءوزىنىڭ ومىرلىك ارىپتەستەرىمەن بىرگە جول قوزعالىسىن ۇزدىكسىز قامتاماسىز ەتىپ، جول كولىك وقيعالارىن بولدىرماۋعا، جولاۋشىلاردىڭ باراتىن جەرلەرىنە ءساتتى ساپار تىلەپ جەتكىزۋگە ىقپال ەتكەندىگىن ايتا الامىز. بۇگىنگى تاڭدا «قازاقاۆتوجول» رمك وقو فيليال ديرەكتورىنىڭ مىندەتىن ات­قارۋشى نۇرلان قاسىمبايەۆ جاس تا بولسا، ىسكە باس بولىپ، ۇجىمدا بەرىك ءتارتىپ ور­نا­تىپ، جاڭا وزىق تەحنولوگيا بويىنشا جۇ­مىس ىستەۋگە ءاربىر ەڭبەك ادامىن جۇمىل­دىرىپ وتىر. ءوزى باسقاراتىن مەكەمەدە ەڭ­بەك ءتارتىبى جاقسى جولعا قويىلعان. ۇجىم ءبىر كىسىدەي «ءبىر ماقسات، ءبىر مۇددە، ءبىر بو­لا­شاق» اتتى ەلباسىنىڭ قازاقستان حالقىنا جولداعان جولداۋىن باسشىلىققا الا وتى­رىپ، شىرايلى شىمكەنتتەي الىپ ايماق­تىڭ جولدارىنىڭ توقتاۋسىز جۇمىس ىستەۋىنە بار ۇلەستەرىن قوسا بەرەرى ءسوزسىز. نۇرلان اسان­ۇلى – ۇلكەنگە ىزەتتى، كىشىگە قايىرىمدى بولا بىلەتىن جان.
نۇرلان قاسىمبايەۆ وسكەمەن جول قۇ­رىلىسى ينستيتۋتىن 1990 جىلى «اۆتومو­بيل جولدارى» ماماندىعى بويىنشا ءبى­ءتى­ءرىپ، ينجەنەر-قۇرىلىسشى كۆاليفيكا­سياسىن العان. سودان بەرى وسى سالانىڭ قىر-سىرىن مەڭگەرىپ، قوماقتى تاجىريبە جينا­عان. 5 بالا تاربيەلەپ وتىرعان ۇلگىلى وتباسى يەسى. 

قاتىستى ماقالالار