كوپشىلىك ءىس-شارالاردان نەگە قورقامىز؟

/uploads/thumbnail/20170708201657355_small.jpg

وكىمەت باسىنداعىلار حالىق كوپ جينالاتىن مادەني-كوپشىلىك، قوعامدىق-ساياسي جانە سپورتتىق ءىس-شارالاردان سەكەم الا باستاعانداي. الداعى ۋاقىتتا حالىق كوپ جينالاتىن مۇنداي شارالاردى وتكىزۋ كەزىندە ۇيىمداستىرۋشىلار مەن قاتىسۋشىلاردىڭ جاۋاپكەرشىلىگى كۇشەيتىلمەك. ماجىلىسكە «مادەني-سپورتتىق، سپورتتىق جانە باسا دا كوپشىلىك ءىس-شارالاردى وتكىزۋ كەزىندە قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا قر-نىڭ ءبىرقاتار زاڭنامالىق اكتىلەرىنە وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ جوباسىن تانىستىرۋعا الىپ كەلگەن ىشكى ىستەر ءمينيسترى ق. قاسىموۆ وسىنى ايتتى. 
جاڭا زاڭدا كوپشىلىك ءىس-شارالاردى وتكىزۋگە جاۋاپتى تاراپتار مەن جەرگىلىكتى بيلىك ورگاندارىنا قوسىمشا مىندەتتەر جۇكتەلمەكشى. اتاپ ايتقاندا،  وسىنداي شارالاردى ۇيىمداستىرۋشىلار مەملەكەتتىك ورگاندارعا وتەتىن ءىس-شارانىڭ مەرزىمى، وعان قاتىسۋشىلار مەن ساتىلعان بيلەتتەردىڭ سانى، اۆتوتۇراقتارداعى ورىندار تۋرالى مالىمەتتەردى كۇنى-بۇرتىن ۇسىنۋعا مىندەتتەلمەك. سونىمەن قاتار، جەر-جەرلەردە كوپشىلىك ءىس-شارالار وتكىزەتىن ۇيىمداردىڭ جۇمىسىن ۇيلەستىرىپ وتىراتىن ۇيىمداستىرۋ كوميتتەتتەرى قۇرىلىپ، مادەنيەت، سپورت سالاسىنداعى كەيبىر تۇلعالاردىڭ مۇنداي شارالارعا قاتىسۋ كەزىندەگى قۇقىقتارى مەن مىندەتتەرى كەڭەيتىلمەك. اتالعان سالا ماماندارىنىڭ قىزمەتىنە قاتىستى ەنگىزىلەتىن شەكتەۋلەر دە جوق ەمەس.  
ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا، حالىق كوپ جينالاتىن شارالار وتكىزۋ بارىسىندا قوعامدىق قاۋىپسىزدىككە نۇقسان كەلتىرەتىن نەمەسە توتەنشە جاعدايعا سەبەپ بولاتىن قانداي دا ءبىر جايتتەر انىقتالسا، ول ءىس-شارالار مەيلى حالىق ءارتىسىنىڭ كونسەرتى بولسىن، مەيلى فۋتبولدان ۇلتتىق قۇرامانىڭ ويىنى بولسىن دەرەۋ توقتاتىلاتىنداي تەتىكتەر وسى زاڭدا قاراستىرىلماق. 


مينيستر تانىستىرعان زاڭ جوباسى بويىنشا قر-ى اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىقتار تۋرالى كودەكسكە، «مادەنيەت تۋرالى»، «دەنە مادەنيەتى جانە سپورت تۋرالى» زاڭدارعا وزگەرىس ەنەدى. اتالعان زاڭ جوباسىنىڭ ءبىرىنشى وقىلىمدا-اق ءماجىلىستىڭ قولداۋىنا يە بولىپ، قابىلدانىپ كەتكەنى دە بيلىكتەگىلەردىڭ بۇل ماسەلەدە ەرەكشە مۇددەلەرى بار ەكەنىن وڭاي اڭعارتادى. 
جالپى، قازاقستاندا كوپشىلىك شارالار وتكىزۋ بۇرىننان وڭاي جۇمىس ەمەس. بەيبىت شەرۋلەر مەن ميتينگىلەر وتكىزۋدى رەتتەيتىن زاڭناماعا سايكەس ۇيىمداستىرۋشىلار جەرگىلىكتى اكىمدىكتەردىڭ رۇقساتىن الماي بىردە-بىر ساياسي كوپشىلىك شارا وتكىزە المايدى. رۇقساتسىز ميتينگ وتكىزەمىز دەپ ون بەس تاۋلىككە قامالعان تالاي ساياساتكەرلەر مەن قوعامدىق بەلسەندىلەردى بىلەمىز. ەندىگى كەزەكتە ساياسي سيپاتى جوق، مادەني-سپورتتىق مازمۇنداعى كوپشىلىك شارالاردى وتكىزۋگە تالاپ كۇشەيمەكشى. كوپتەگەن شەتەلدەردە ءار فۋتبول ماچى مەن تانىمال ونەر جۇلدىزدارىنىڭ كونسەرتتەرىنىڭ سوڭى شۋعا ۇلاسىپ جاتاتىنىن بىلەمىز. ونداي جاعدايلار وڭعى ۋاقىتتا ءبىزدىڭ ەلدە دە كورىنىس تاۋىپ ءجۇر. ەستەرىڭىزدە بولسا، 2013 جىلدىڭ 31 تامىزىندا الماتىداعى «پرايم-پلازا» ساۋدا ورتالىعى اۋلاسىنداعى كاراوكە-كونسەرتتىڭ سوڭى جاپپاي بۇزاقىلىققا ۇلاسىپ، كونسەرتكە جينالعاندار الىپ ساۋدا ورتالىعىنىڭ شاڭىراعىن ورتاسىنا تۇسىرە جازداعان بولاتىن. ءبىرقاتار كولىك قيراپ، ساۋدا نىسانىنىڭ تەرەزەلەرى شاعىلعان سول شيەلەنىستە بىرنەشە پوليسيا قىزمەتكەرلەرى مەن ىشكى اسكەر جاۋىنگەرلەرى دە جاراقات الدى دەگەن بەيرەسمي مالىمەتتەر تارادى. 


ارينە، شاما-شارقىنا قاراماي شەتەلدەن ءارتىس شاقىرتىپ، ورتالىق الاڭدار مەن ستاديونداردا ساتاتىن سۋ-سۋانىنا دەيىن جارنامالاپ كونسەرت وتكىزەتىن ساۋدا ماگناتتارى مەن باي-ماناپتاردى تاۋبەسىنە تۇسىرە السا – بۇل زاڭنىڭ ناعىز حالىقتىق زاڭ بولعانى. ال، اتتاپ باسقانى ءۇشىن ايىپ سالىپ، كونسەرت تاماشالاۋعا بارعان جازىقسىز ستۋدەنتتەردى تۇرمەگە توعىتۋدىڭ، ەلدەگى بيلىك پەن ساياساتقا قاتىستى وزىندىك پىكىر-كوزقاراستارى بار ەلشىل ازاماتتاردى مۇقاتۋدىڭ قۇقىقتىق قۇرالىنا اينالسا – بيلىكتىڭ بەت-بەردەسى وڭاي اشىلماق. ولاي دەۋگە نەگىز دە جوق ەمەس. كەلىنشەگى جۇمىستان شىعىپ قالعان، ءوزىنىڭ ايلىعى قىسقارعان، مەكتەپتەگى بالاسى اقشا سۇراپ باسى قاتقان، الەۋمەتتىك قيىندىقتار اشىندىرعان ازاماتتاردىڭ كوشە بويىنداعى جاعىمپازدار مەن جارامساق جاستار قوزعالىستارى وتكىزىپ جاتقان كەز-كەلگەن «فلەش-موبىڭىز» بەن كونسەرتىڭىزدى ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ ويىنا مۇلدەم كىرىپ شىقپاعان باسقا «كونسەرتكە» اينالدىرىپ جىبەرمەسىنە كىم كەپىل؟!   
  
دارحان مۇقان

قاتىستى ماقالالار