قاي كەزدە دە مەملەكەتتىك بيۋد­جەتتىڭ باستى دونورى بولىپ كەل­گەن، ەلىمىز بويىنشا ءىجو-نىڭ بەس­تەن ءبىرىن قالىپتاستىراتىن الماتى كەشە رەسپۋبليكامىز­دىڭ بارلىق وڭىرىنەن وتاندىق وندىرۋشىلەردى «قازاقستاندا جاسالعان» كورمەسىندە توعىس­تىردى. جۇزدەگەن كومپانيا قا­­تىسقان فورۋمعا قالا اكىمى باۋىرجان بايبەك قاتىسىپ، فورۋم جۇمىسىنا «بايتەرەك» ۇبح» اق پەن ونىڭ ەنشىلەس كومپانيا­لارى، «دامۋ» قورى مۇددەلىلىك تانىتتى.
ارينە، ءتۇرلى جيىندار ءجيى ءوتىپ جاتادى، ايتسە دە ءدال قازىرگىدەي ەكونوميكالىق جاعدايدا وسىناۋ كورمەنىڭ ورنى بولەك. بىرىنشىدەن، بۇل كورمەدەن ءبىز بالعىندىعى جاعىنان شەتەلدەن اعىلىپ كە­ءلىپ جاتقان ونىمدەردەن ساپا­سى الدەقايدا اسىپ تۇسەتىن ونىمدەردى، باسەكەگە توتەپ بەرە الاتىن تاۋارلاردى كوردىك. ەڭ باستىسى، تۇتىنۋشىلار ساپا كەپىلدىگىن كىم­نەن سۇرايتىندىعىن دا ءبىل­سە، «قازاقستاندا جاسالعان» برەندىنە جۇمىس جاساپ جات­قان وندىرۋشىلەرىمىز دە ءوز جاۋاپ­كەرشىلىكتەرىن سەزىنەدى.
ورتا جانە شاعىن بيزنەستىڭ دوڭگەلەگىن العا سۇيرەتكەن كاسىپ­كەرلەرىمىزدىڭ الماتىداعى باس قوسۋىن قالا اكىمى باۋىرجان بايبەك اشىپ بەرىپ، ەلباسى تاپسىرماسى بويىنشا ورتا جانە شاعىن بيزنەس وكىلدەرىنىڭ ەكونوميكاداعى ۇلەس سالماعىن ارتتىرۋدا قانداي ناقتى جۇ­مىس­تار جۇرگىزىلىپ جاتقانىن دايەكتەدى.
– فورۋمدا ءبىرقاتار ىسكەر­لەرمەن كەزدەستىك. وتە جاقسى يننوۆاسيالىق جوبالار بار. ەڭ باستىسى، بۇل جوسپارلاردى ىسكە اسىرۋدا قاراجاتقا قول جەتكىزۋ. سوندىقتان مەملەكەت تاراپىنان بولسىن، قالا تاراپىنان بولسىن كاسىپكەرلەرگە جان-جاقتى جاعداي جاسالىناتىن بولادى، – دەگەن قالا اكىمى باقىلاۋدىڭ بولاتىنىن دا اتادى.
ءوزىمىزدىڭ ساپالى تاۋار­لار­دى الۋعا كەڭەس بەرگەن قا­لا اكىمى ءبىرىنشى كەزەكتە ءبىر تە­رەزە قاعيداتىنا سايكەس قو­لاي­لى ينۆەستيسيالىق ورتا قا­لىپتاستىرۋ ماڭىزدى ەكەندىگىن ايتادى.
– رۇقسات بەرۋ ءۇردىسىن جەڭىل­دەتىپ، ءار كاسىپورىنعا ناقتى قولداۋ كورسەتۋ كەرەك. سونداي-اق، بانكتەرمەن جۇمىستى ءبىر جولعا قويعان ابزال. بارلىق بانكتەردىڭ باس كەڭسەلەرىنىڭ 90 پايىزى الماتىدا شوعىرلانعان. بارلىق دەپوزيتتەر مەن نەسيەلەردىڭ، ساۋدا اينالىمىنىڭ 40 پايىزى الماتىنىڭ ۇلەسىندە. بىزدەر ءاربىر كاسىپورىندى بىرتىندەپ قامتي وتىرىپ، قارجىعا قول جەتكىزۋىن، بيزنەستىڭ اشىق بولۋىن قاداعالايمىز، – دەدى باۋىرجان بايبەك.
وسى ارادا ايتا كەتۋ قاجەت، ۇستىمىزدەگى جىلى «دامۋ» قورى مەن الماتى قالاسى اكىمدىگىمەن بىرىگىپ «جىبەك جولى» باعدار­لاماسىن ىسكە قوسقان بولاتىن.
سول سياقتى «قازاقستاندا جاسالعان» كورمەسىنە وراي وتكەن باسقوسۋدا كاسىپكەرلەردىڭ وزدەرى دە ءسوز الدى. بۇل ءبىر جاعىنان كەلەشەكتە «دامۋ» قورىمەن جۇمىس ىستەۋگە مۇددەلى ىسكەر ازاماتتارعا دا قىزىقتى بولدى.
– بۇگىن وزدەرىڭىز وسى فورۋمدا قازاقستاندىق كومپانيالاردىڭ ونىمدەرىن ءوز كوزدەرىڭىزبەن كو­ءرىپ وتىرسىزدار. مۇنىڭ بارىنە مەملەكەتتىڭ قولداۋىنىڭ ارقا­سىندا قول جەتكىزگەنىمىزدى ايتۋىمىز قاجەت. بىرىنشىدەن، مەن 2013 جىلى ەلىمىزدە ەنەرگيا قۋاتىن ۇنەمدەۋ باعدارلاماسىنىڭ قابىلدانعانىن ەسكە سالا وتىرىپ، وسى جىلى كومپانيامىزدى اشىپ، 2014 جىلى كاسىبىمىزگە سايكەس «دامۋ» قورىنان سۋبسيديالانعان نەسيە العانىمىزدى ايتقىم كەلەدى. وسى قارجىعا جوعارى تەحنولوگيالىق جاپوندىق قۇرال-جابدىقتار ساتىپ العان ەدىك. قازىرگى تاڭدا كومپانيامىزدا 30-دان استام ادام جۇمىس ىستەپ، جالاقى الىپ وتىر. ولاردىڭ ىشىندە مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاندار دا بار. وسى ءۇش جىلدىڭ ىشىندە جارىق ديودتى شامدارىمىزدى مەملەكەتتىك مەكەمەلەرگە عانا ەمەس، جەكە كاسىپكەرلەرگە دە ساتىپ وتىرمىز، – دەيدى «بالقان» كومپانياسىنىڭ جەتەكشىسى ەستاي ىسقاقوۆ.
بۇل كومپانيا بيزنەستەرىن ۇلعايتۋ ءۇشىن بيىل دا «دامۋ» قورىنا ءوتىنىش بەرگەن. سول سياقتى ءسوز كەزەگى «نوۆوپەك» ءجشس-نىڭ باس ديرەكتورى رۇستەم ۋسمانوۆقا بەرىلگەندە، جاس كاسىپكەر 2003 جىلى قۇرىلعان ءوز كومپا­نياسىنىڭ اياعىنان تىك تۇرىپ كەتۋىنە مەملەكەت تاراپىنان ءبولىنىپ جاتقان قاراجاتتىڭ تيگىزگەن يگى ىقپالىن ايتا كەلە، ءقازىر وتاندىق نارىقتا قالاي جەتەكشى كاسىپورىنعا اينالعانى جايلى قىزىقتى باياندادى.
«دامۋ» قورى باسقارماسىنىڭ ءتورايىمى ءلاززات يبراگيموۆا بۇگىنگى تاڭداعى مەملەكەتتىڭ ماقساتى – حالىققا ۇسىنىلاتىن تاۋارلاردىڭ، دۇكەن سورەلەرىندەگى ونىمدەردىڭ كوپشىلىگى «قازاق­ستاندا جاسالعان» ماركاسىمەن شىعارۋ ەكەندىگىن اتاي كەلە:
– وسى بەس جىلدا وسىناۋ قار­جىلاندىرۋ تەتىگىنىڭ اياسىندا 6477 كومپانيا سۋبسيديا الدى. ءبىراق ءالى دە سۋبسيديالاندىرۋعا مۇقتاج كاسىپكەرلەر بار. ەندى سىزدەردى قۋانتىپ قويايىن. كە­شە ۇكىمەت وتىرىسىندا «بيزنەس­ءتىڭ جول كارتاسى-2020» باعدار­لاماسىنا وزگەرىستەر ەنگىزۋگە بايلانىستى داۋىس بەردىك. ءبىرىنشى وزگەرىس – بۇرىننان تالاي رەت ايتىلىپ جۇرگەن، قازاقستان كاسىپكەرلەرى پالاتاسى مەن ءبىزدىڭ كاسىپكەرلەرىمىزدىڭ وتىنىشىنە قاتىستى بولدى. قازاقستان تاۋار وندىرۋشىلەرىنىڭ اينالىمداعى قاراجاتىن نەسيەلەۋدە سۋبسي­ديالاۋدىڭ جاڭا قۇرالى ەن­گى­ءزىلدى. ەلباسىنىڭ تىكەلەي ىقپالىمەن بۇل ماقساتقا ۇلتتىق قوردان 7 ميلليارد 200 ميلليون تەڭگە بولىنبەك. ال بۇل قاراجات ءقازىر­گى تاڭدا وتاندىق ونىمدەردى شى­عارىپ وتىرعان كومپانيالاردى قارجىلاندىرۋعا جۇمسالادى، – دەدى.
ءلاززات يبراگيموۆانىڭ ايتۋىنشا، وتاندىق وندىرۋشىلەر تاراپىنان مۇنان وزگە وتىنىشتەر مەن ۇسىنىستار جەتكىلىكتى بولعان. «دامۋ» قورى باسقارماسىنىڭ ءتورايىمى قارجىلاندىرۋعا باي­لانىستى بۇل تۇيتكىلدەردىڭ كوپ­شىلىگى كاسىپكەرلەردىڭ پايداسىنا شەشىلگەنىن مالىمدەدى.
ەڭ باستىسى، «دامۋ» قورى العاش رەت وتكىزىپ وتىرعان وسىناۋ كورمەنىڭ تاعى ءبىر ارتىقشىلىعى – وتاندىق وندىرۋشىلەردىڭ سانى وسكەنى، ونىمدەر مەن تاۋارلاردى قوراپتاۋدا كوز تارتار ديزاينعا جۇگىنىپ، نارىققا بەيىمدەلە باستاعان كاسىپكەرلەردىڭ كوبەيگەنى قۋانتتى.
سونىمەن، كورمەگە قاتىس­ۋ­شى­لار قازاقستاننىڭ بارلىق اي­ما­عىنان كەلگەن 100-دەن اسا ءوندى­رۋشىلەر ىشىندە تاماق، قۇرىلىس سالاسى، جيھاز، كيىم، ارنايى تەحنيكالار مەن جابدىقتار، سونىمەن قاتار، كادەسىيلار مەن باسپاحانالىق ونىمدەر شىعاراتىن كومپانيالاردى كوردى.
قورىتا كەلگەندە، «قازاقستاندا جاسالعان» كورمەسىنىڭ اياسىندا وتاندىق كاسىپكەرلەر مەن الماتى قالاسى اكىمدىگىنىڭ كوم­مۋنالدىق كاسىپورىندارى اراسىندا ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويىلىپ، اتالمىش كورمەنى جىل سايىن وتكىزىپ تۇرۋ جونىندە مامىلە جاسالدى.