قازاق مەديسيناسىنىڭ مايتالمانى

/uploads/thumbnail/20170708201756918_small.jpg

الماتىدا س.اسفەندياروۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق مەديسينا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن ەلىمىزدىڭ ماقتانىشى، وتاندىق مەديسينانىڭ دامۋىنا وزىندىك ۇلەس قوسقان كورنەكتى عالىم، اكادەميك، دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ لەون بەرنارد اتىنداعى ەڭ جوعارى ماراپاتتىڭ، مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ، ءى دارەجەلى «دوستىق» وردەنىنىڭ يەگەرى، قازاق تاعامتانۋ اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى، مەديسينا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى تورەگەلدى شارمانوۆتىڭ 85 جىلدىق مەرەيتويىنا ارنالعان سالتاناتتى كەش ءوتتى. وتاندىق مەديسينا سالاسىنىڭ ارداگەرلەرى، مەديسينا سالاسىنداعى حالىقارالىق ۇيىمدار وكىلدەرى، عالىمدار، وقىتۋشىلار مەن ستۋدەنتتەر قاتىسقان كەشتى س.اسفەندياروۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق مەديسينا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ رەكتورى ايقان اقانوۆ جۇرگىزىپ وتىردى.
اتالمىش ۋنيۆەرسيتەتتىڭ 1200 ورىندىق «كونكورديا» تەاترىندا وتكەن القالى جيىننىڭ بەتاشارى مەملەكەت باسشىسىنىڭ مەرەيتوي يەسىنە جولداعان قۇتتىقتاۋىمەن اشىلدى. ەلباسىنىڭ سالەمىن دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى سۆەتلانا جاقىپوۆا جەتكىزدى.
«قۇرمەتتى تورەگەلدى شارمان ۇلى! سەكسەن بەستىڭ تورىنە سەرگەك قالپىڭىزدا كەلىپ وتىرعان مەرەيجاسىڭىز قۇتتى بولسىن! ءسىز دارىگەر مامانى رەتىندە ۇزبەي ىزدەنۋدىڭ، حالىققا ادال دا ابىرويلى ەڭبەك ەتۋدىڭ ناتيجەسىندە كاسىبي بىلىكتىلىكتىڭ بيىك شىڭىنا شىعىپ، قوعامدا بۇلجىماس بەدەلگە يە بولدىڭىز. جوعارى ادامگەرشىلىك قاسيەتتەرىڭىزبەن، زور ۇيىمداستىرۋشىلىق قابىلەتىڭىزدىڭ ارقاسىندا رەسپۋبليكامىزدىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىگىنە جەتەكشىلىك جاساپ، وسى سالادا اۋقىمدى ىستەر تىندىرىپ، لايىقتى قولتاڭباڭىزدى قالدىردىڭىز. عىلىمي ىزدەنىستەرىڭىز دە جەمىستى بولىپ، كسرو مەديسينا عىلىمى اكادەمياسىنىڭ اكادەميگى اتاندىڭىز. الەمدىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ءىسىن دامىتۋعا قوسقان ۇلەسىڭىز ءۇشىن دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ لەون بەرنارد اتىنداعى سىيلىعىمەن ماراپاتتالدىڭىز. وسى ۋاقىتقا دەيىن بەلسەنە ەڭبەكتەن قول ۇزبەي، الەمدەگى ەڭ وزىق مەديسينا جەتىستىكتەرىن ءوز ەلىمىزدە قولدانۋعا، حالقىمىزدىڭ دەنساۋلىق ساقتاۋ مادەنيەتىن ارتتىرۋعا اتسالىسىپ كەلەسىز. ءسىزدىڭ ونەگەلى ءومىرىڭىز بەن جەمىستى ەڭبەك جولىڭىز جاستارىمىزعا جاقسى ۇلگى. وسى ەڭبەگىڭىزدىڭ زەينەتىن ۇزاعىنان كورە بەرىڭىز. زور دەنساۋلىق، باياندى باقىت، اۋلەتىڭىزگە اماندىق پەن يگىلىكتەر تىلەيمىن»، – دەلىنگەن قۇتتىقتاۋ حاتتا.
سونداي-اق، سۆەتلانا جاقىپوۆا پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ ءتوراعاسى قابيبوللا جاقىپوۆتىڭ، مەملەكەتتىك حاتشى گۇلشارا ءابدىقالىقوۆانىڭ، دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ ءمينيسترى تامارا دۇيسەنوۆانىڭ دا ىزگى تىلەكتەرى مەن عالىمنىڭ تۋعان جەرى جەزقازعاننان جولداعان جەرلەستەرىنىڭ ىستىق سالەمىن جەتكىزدى.
تورەگەلدى شارمان ۇلى ەڭبەك جولىن اۋىل دارىگەرى بولىپ باستاپ، وتاندىق مەديسينا سالاسىندا جاۋاپتى قىزمەتتەر اتقارىپ، ءالى دە اتتان تۇسپەي جۇرتشىلىقتىڭ شىنايى العىسى مەن قۇرمەتىنە بولەنىپ كەلەدى. ول قاشاندا ءوزىن كاسىبي مامان، اسقان ۇيىمداستىرۋشى، قاشاندا ەل مۇددەسىن باستى مىندەت سانايتىن ايتۋلى تۇلعا رەتىندە تانىتا ءبىلدى. عىلىم جولىنداعى جەمىستى قىزمەتى، حالىق دەنساۋلىعىن نىعايتۋ مەن جاقسارتۋعا سىڭىرگەن وراسان زور ەڭبەگى قازاقستان مەديسيناسى تاريحىندا ماڭگى قالاتىنى ءسوزسىز.
ت.شارمانوۆتىڭ ەسىمى قازاقستان مەديسيناسىمەن تىعىز بايلانىستى. اسىرەسە، ونىڭ بىلىكتى ۇيىمداستىرۋشى رەتىندە 1978 جىلى الماتىدا 146 مەملەكەت دەلەگاسياسى قاتىسقان اتاقتى ادامزات دەنساۋلىعىنىڭ حح عاسىرداعى ۇلى حارتياسى اتانعان قۇجاتتى قابىلداعان ددۇ-نىڭ حالىقارالىق كونفەرەنسياسىن ءوز دارەجەسىندە وتكىزۋى، 1988 جىلدان ءوزى نەگىزىن قالاعان تاعامتانۋ عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىن بۇگىندە حالىقارالىق دارەجەدەگى ۇلتتىق اكادەمياعا اينالدىرۋى، ۇكىمەت الدىنا ازىق-تۇلىكتە تەمىر، يودتىڭ جەتىسپەۋىن جويۋ ءۇشىن ۇندى ميكروەلەمەنتتەرمەن بايىتۋ تۋرالى ۇسىنىستار قويىپ، سول جونىندە ەلباسىنا ارنايى كىرىپ، سونىڭ نەگىزىندە پرەزيدەنت ۇكىمەتكە سالاماتتى تاماقتانۋدىڭ مەملەكەتتىك ساياساتى جونىندە دوكترينا جاساۋدى تاپسىرۋى، سونداي-اق، عالىمنىڭ تەك دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىندا ەمەس، قوعامداعى قايراتكەرلىگى ءوز الدىنا ءبىر توبە.
ءبىر ايتا كەتەرلىگى، ءارى كەشتىڭ ەرەكشەلىگى دەسەك تە بولادى، مودەراتور ايقان اقان ۇلى بايانداما ورنىنا مەرەيتوي يەسىنە ورىسشا، قازاقشا، ەڭ سوڭىندا اعىلشىنشا ساۋال قويىپ، سۇحبات جۇرگىزە وتىرىپ، جيىندى قىزىقتىرا ءتۇستى.
ءوز كەزەگىندە مەرەيتوي يەسى سوناۋ بالالىق شاعىنا، ازامات بولىپ ەر جەتكەن تاعىلىمدى ومىرىنە ساياحات جاساپ، كورىكتى ويىمەن، ومىردەن تۇيگەن ءپالساپاسىنان سىر اقتارىپ، ەركىن اڭگى­مە-دۇكەن قۇردى. سونىمەن قاتار، تورەگەلدى شار­مان ۇلىنىڭ ۇزەڭگىلەس دوستارى – اكادەميك كامال ورمانتايەۆ، بۇرىنعى دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن ءار جىلداردا باسقارعان ۆاسيليي ديەۆياتكو، تولەباي راقىپبەكوۆ، ت.ب. قىزمەتتەس بول­عان ءارىپ­تەستەرى، شاكىرتتەرى مەرەيتوي يەسى جاي­لى قى­زىقتى ەستەلىكتەر، جىلى لەبىزدەرىن ءبىلدىردى.
كەش بارىسىندا ايتۋلى تۇلعا جايلى دەرەكتى فيلم، 200-گە جۋىق سلايد-شوۋ كورسەتىلىپ، اننەن شاشۋ شاشىلدى.

قاتىستى ماقالالار